Anayasa Hukuku
Mahkeme Bağımsızlığı
Mahkemelerin görevlerinde bağımsız olduğu, hiçbir organ, makam veya kişinin yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere emir ve talimat veremeyeceği ilkesidir (AY m.138).
Detayları gör
Sayfa yükleniyor
Mahkemelerin görevlerinde bağımsız olduğu, hiçbir organ, makam veya kişinin yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere emir ve talimat veremeyeceği ilkesidir (AY m.138).
Suçluluğu kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla sabit oluncaya kadar hiç kimsenin suçlu sayılamayacağı ilkesidir. AY m.38/4'te düzenlenen bu karine, adil yargılanma hakkının temel unsurlarından biridir.
Belirli bir konuda bilgi edinmek amacıyla TBMM tarafından yapılan inceleme ve araştırmadır (AY m.98). Meclis araştırma komisyonu kurularak yürütülür.
TBMM Başkanı, başkanvekilleri, katip üyeler ve idare amirlerinden oluşan, Meclisin yönetim organıdır (AY m.94). Meclis çalışmalarının düzenlenmesi ve yürütülmesinden sorumludur.
TBMM'nin yürütme organını denetlemek için kullandığı anayasal araçlardır: meclis araştırması, genel görüşme, meclis soruşturması ve yazılı soru (AY m.98).
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM tarafından soruşturma açılmasıdır (AY m.106). TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğuyla Yüce Divana sevk kararı verilebilir.
Para politikasının yürütülmesi, fiyat istikrarının sağlanması ve finansal sistemin gözetimi görevlerini üstlenen bağımsız anayasal kuruluştur. Banknot basma yetkisi münhasıran Merkez Bankasına aittir.
Kamu hizmetlerinin başkentteki merkezi organlar ve bunların taşra teşkilatları tarafından yürütülmesi ilkesidir (AY m.123, m.126). İllerde vali merkezden yönetimin temsilcisidir.
Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Temel hak ve özgürlüklere ilişkin andlaşma ile kanun çatışmasında andlaşma hükmü esas alınır (AY m.90/son).
Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hüküm içermesi halinde andlaşma hükümlerinin esas alınmasıdır (AY m.90/son).
Türk milletini temsil eden, seçimle göreve gelen TBMM üyesidir (AY m.80). Milletvekilleri seçildikleri bölgeyi değil, tüm milleti temsil eder ve bağımsız oy kullanır.
Milletvekili seçilebilmek için aranan koşullardır: Türk vatandaşlığı, 18 yaşını doldurmuş olmak, en az ilkokul mezunu olmak ve belirli suçlardan mahkum olmamak (AY m.76).
Milletvekilliği sıfatının istifa, kesinleşmiş mahkumiyet kararı, kısıtlanma, parti kapatma veya devamsızlık gibi nedenlerle sona ermesidir (AY m.84). TBMM Genel Kurulunca karara bağlanır.
Egemenliğin kaynağının millet olduğu ve milletin bu yetkiyi anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organlar eliyle kullandığı ilkedir (AY m.6). Hiçbir kimse veya organ milletten kaynaklanmayan devlet yetkisi kullanamaz.
Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan, devletin milli güvenlik siyasetinin belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin tavsiye kararları alan anayasal kuruluştur (AY m.118). Kararları tavsiye niteliğindedir.
Herkesin mülkiyet ve miras hakkına sahip olduğu, bu hakların ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği güvencesidir (AY m.35). Kamulaştırma bedelinin peşin ödenmesi esastır.