Anayasa Hukuku
Lafızcı Yaklaşım
Textualism (Lafızcı Yaklaşım), anayasa ve kanun yorumunda metnin lafzi anlamını temel alan yorum doktrinidir; yasama belgelerinin, niyet araştırmasının veya çağdaş değerlerin metnin lafzını değiştirmemesi gerektiğini savunur. Justice Antonin Scalia'nın sistemleştirdiği bu ekol ABD anayasa yargısında orijinalizmle iç içe geçmiştir. Textualism metnin objektif anlamını merkeze alır ve tarihsel niyet araştırmasına sıcak bakmaz; Türk hukukunda sözel yorum olarak karşılığı bulunur.
Lafızcı Yaklaşım terimi hakkında Detayları gör Anayasa Hukuku
Lafzi Yorum
Lafzi yorum (deyimsel yorum, gramer yorumu), bir hukuk kuralının sözcük anlamı, cümle yapısı ve gramer kuralları üzerinden yorumlanmasıdır. Yorum yöntemlerinin çıkış noktasıdır; metinde kullanılan kelimenin günlük veya teknik anlamına bakılır. Başarısız olduğu hâllerde diğer yöntemlere (sistematik, tarihsel, amaçsal) geçilir. Hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesinin koruyucusu olarak kabul edilir.
Lafzi Yorum terimi hakkında Detayları gör Anayasa Hukuku
Laik Cumhuriyetin Gerekleri
Laik Cumhuriyetin gerekleri, Anayasa m. 2'de Cumhuriyetin nitelikleri arasında sayılan laiklik ilkesinin devletin pratik tutumu ve yükümlülükleri biçiminde somutlaşmış ifadesidir. Bu kapsamda devlet din ve vicdan hürriyetini korur, kamu düzenini dinî buyruklara değil hukuka dayandırır, resmî bir dine sahip olmaz ve kamusal kurumların dinî otoritelerden bağımsızlığını güvence altına alır. Anayasa m. 14, m.24/5 ve m.68/4, laik cumhuriyetin fiilî güvence mekanizmalarını oluşturur.
Laik Cumhuriyetin Gerekleri terimi hakkında Detayları gör Anayasa Hukuku
Laik Devlet
Laik devlet, kamu düzeninin dinî kurallar yerine akla, hukuka ve bilime dayandığı, devletin din karşısında tarafsız kaldığı ve bireyin din ve vicdan hürriyetinin güvence altına alındığı devlet biçimidir. Anayasa m. 2'de Cumhuriyetin temel niteliklerinden biri sayılan laiklik, m.4 uyarınca değiştirilemez. Türk düzeni devletin resmî dininin olmamasını, dinî otoritenin kamu kurumları üzerinde hâkimiyet kuramamasını ve din istismarının yasaklanmasını laik devletin asgari şartları olarak kabul eder.
Laik Devlet terimi hakkında Detayları gör Ceza Hukuku
Lehe Kanun
Lehe kanun, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunun hükümlerinin farklı olması halinde failin durumunu daha iyi kılan kanunun derhal uygulanmasını öngören, geçmişe yürümezlik ilkesinin tek istisnasını oluşturan kuraldır. 5237 sayılı TCK m.7/2 düzenler ve istisnasız uygulanır; soruşturma, kovuşturma ve infaz aşamasında dahi mahkemece resen dikkate alınır.
Lehe Kanun terimi hakkında Detayları gör Medeni Hukuk
Lehe Tasarruf
Lehe tasarruf, miras bırakanın bir kişiyi yararlandırmaya yönelik yaptığı ölüme bağlı tasarrufları (vasiyet, miras sözleşmesi, atanmış mirasçılık) ve sağlararası bağışlamaları kapsayan terimdir. Saklı pay sistemi ve Tenkis Davası açısından önemli olan bu kavram, Tasarruf Edilebilir Kısım çerçevesinde sınırlı olup aşıldığı takdirde tenkise tabi olur.
Lehe Tasarruf terimi hakkında Detayları gör Medeni Hukuk
Lex Posterior Derogat Priori
Lex posterior derogat priori (Latince "sonraki kanun öncekinin yerine geçer"), iki kanun aynı konuyu farklı düzenliyorsa zaman bakımından daha sonra çıkanın uygulanacağı klasik norm hiyerarşisi maksimidir. Aynı düzeydeki kanunlar arasında çatışmayı çözen temel kuraldır. Lex superior ve lex specialis ile birlikte üç temel norm çatışması maksiminden biridir; modern hukuk pratiğinde anayasal düzenin temel taşlarından sayılır.
Lex Posterior Derogat Priori terimi hakkında Detayları gör Medeni Hukuk
Lex Specialis Derogat Legi Generali
Lex specialis derogat legi generali (Latince "özel kanun genel kanunun yerine geçer"), iki kanun aynı konuyu farklı düzenliyorsa daha spesifik olanın uygulanacağı klasik norm hiyerarşisi maksimidir. Norm çatışmalarını çözen üç temel kuraldan biri olup; lex posterior ve lex superior ile birlikte hâkimin uygulayacağı kuralı belirler. Türk hukukunda TMK m.5 borçlar atfı ve TBK özel hükümleri arasındaki ilişkide somutlaşır.
Lex Specialis Derogat Legi Generali terimi hakkında Detayları gör