Son güncelleme:
Mektupla Sözleşme: Mektupla sözleşme (hazır olmayanlar arası sözleşme), tarafların aynı anda ve aynı yerde bulunmadığı; iletişimin mektup, e-posta, faks, kargo gibi araçlarla yapıldığı sözleşmedir. TBK m.5 ve m.10-11 kapsamında düzenlenen bu tür sözleşmede icap, makul kabul süresi boyunca bağlayıcıdır; kabul beyanının icapçıya ulaşmasıyla sözleşme kurulur (varma teorisi), ancak hükümleri kabulün yola çıktığı andan itibaren doğar.
Mektupla sözleşme (hazır olmayanlar arası, "inter absentes"); tarafların aynı anda ve aynı yerde bulunmadığı, iletişimin mektup, e-posta, faks, telgraf, kargo veya benzer araçlarla yapıldığı sözleşmedir. TBK m.5: "Önerinin reddedilmemesi durumunda öneren, önerisiyle bağlı kalır." Hazır olmayanlar arası sözleşmede icap-kabul arasında zaman geçer; bu da kuruluş anı ve hüküm anı bakımından özel kurallar getirir.
Mektupla sözleşme, hazır olanlar arası sözleşmeden iletişim aracında zaman gecikmesi olmasıyla ayrılır. Türk hukuku, hazır olmayanlar arası sözleşmenin kurulması için varma teorisini (Empfangstheorie) benimser: kabul beyanı icapçının hâkimiyet alanına girdiğinde sözleşme kurulur.
| Özellik | Hazır Olanlar | Hazır Olmayanlar |
|---|---|---|
| İletişim | Anlık (yüz yüze, telefon) | Gecikmeli (mektup, kargo) |
| Kabul süresi | Derhal (TBK m.4) | Makul süre (TBK m.5) |
| Kurulma anı | Kabulün açıklanması | Kabulün varması (m.10) |
| Hüküm anı | Kabul anı | Kabulün yola çıkışı (m.11) |
| İcabın geri alınması | Genelde imkânsız | Mümkün (m.9) |