Anayasa Hukuku
Milletvekili Seçilme Yeterliliği Nedir?
Tanım
Milletvekili seçilebilmek için aranan koşullardır: Türk vatandaşlığı, 18 yaşını doldurmuş olmak, en az ilkokul mezunu olmak ve belirli suçlardan mahkum olmamak (AY m.76).
Sayfa yükleniyor
Milletvekili seçilebilmek için aranan koşullardır: Türk vatandaşlığı, 18 yaşını doldurmuş olmak, en az ilkokul mezunu olmak ve belirli suçlardan mahkum olmamak (AY m.76).
Seçme ve Seçilme Hakkı
Vatandaşların kanunda gösterilen şartlara uygun olarak seçme, seçilme ve bağımsız olarak veya siyasi parti içinde siyasi faaliyette bulunma hakkıdır (AY m.67). Serbest, eşit, gizli oy ve açık sayım ilkeleri geçerlidir.
Milletvekili
Türk milletini temsil eden, seçimle göreve gelen TBMM üyesidir (AY m.80). Milletvekilleri seçildikleri bölgeyi değil, tüm milleti temsil eder ve bağımsız oy kullanır.
Milletvekili seçilme yeterliliği, bir kişinin TBMM üyesi olarak seçilebilmesi için Anayasa ve kanunlarda öngörülen koşulları ifade eder. Bu koşullar, AY m.76'da düzenlenmiş olup hem olumlu (taşınması gereken nitelikler) hem olumsuz (bulunmaması gereken engeller) koşullardan oluşmaktadır. Seçilme yeterliliği, seçme yeterliliğinden farklı ve daha ağır koşullar içerir.
Milletvekili seçilme yeterliliği, demokratik temsil ilkesinin işlevselliğini sağlamak amacıyla belirlenen asgari standartlardır. Bu koşullar, yasama organının nitelikli ve ehil kişilerden oluşmasını güvence altına almayı hedefler. 2017 Anayasa değişikliği ile seçilme yaşı 25'ten 18'e indirilmiş olup bu durum sınavlarda sıklıkla sorulan bir konudur.
Milletvekili seçilme yeterliliğine ilişkin temel düzenleme AY m.76'dadır:
AY m.76/2'ye göre milletvekili seçilemeyecek kişiler:
Olumlu koşullar (taşınması gerekenler):
Olumsuz koşullar (bulunmaması gerekenler):
| Özellik | Seçme Yeterliliği | Milletvekili Seçilme Yeterliliği | Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği |
|---|---|---|---|
| Yaş | 18 | 18 | 40 |
| Vatandaşlık | Türk vatandaşı | Türk vatandaşı | Türk vatandaşı |
| Eğitim | Şart yok | En az ilkokul | Yükseköğrenim |
| Askerlik | Şart yok | İlişiği kesilmiş olmalı | Belirtilmemiş |
| Kısıtlılık | Engel | Engel | Engel |
| Düzenleme | AY m.67 ve 2839 s.K. | AY m.76 | AY m.101 |