Anayasa Hukuku
Tabii Hakim İlkesi
Hiç kimsenin kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaması ilkesidir (AY m.37). Yargı bağımsızlığının ve adil yargılanma hakkının güvencelerinden biridir.
Detayları gör
Sayfa yükleniyor
Hiç kimsenin kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaması ilkesidir (AY m.37). Yargı bağımsızlığının ve adil yargılanma hakkının güvencelerinden biridir.
Mevcut anayasanın öngördüğü usul ve esaslara uyarak anayasayı değiştirme yetkisine sahip iktidar türüdür. Tali kurucu iktidar, anayasanın koyduğu değiştirilemez hükümler ve prosedürel sınırlarla bağlıdır.
Anayasadaki hak ve özgürlüklerin devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmaya ve insan haklarına dayanan demokratik ve laik Cumhuriyeti ortadan kaldırmaya yönelik kullanılamamasıdır (AY m.14).
Temel hak ve özgürlüklerin ancak kanunla, Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ölçülülük ilkesine uygun biçimde sınırlanabilmesidir (AY m.13). Sınırlama rejiminin genel çerçevesidir.
Temel hak ve özgürlüklerin yalnızca devlet-birey ilişkisinde değil, bireyler arası özel hukuk ilişkilerinde de dolaylı olarak uygulanabilirliğidir. Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararlarında bu ilkeyi uygulamaktadır.
Anayasanın İkinci Kısmında düzenlenen, kişinin dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez haklarıdır. Kişi hakları, sosyal ve ekonomik haklar ile siyasi haklar olarak üç gruba ayrılır (AY m.12).
Herkesin önceden izin almaksızın silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkıdır (AY m.34). Milli güvenlik ve kamu düzeni gibi nedenlerle kanunla sınırlanabilir.
TBMM'nin toplantı yapabilmesi için gerekli asgari üye sayısıdır. Anayasada aksi bir hüküm yoksa üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanılır (AY m.96).
Yasama yetkisini Türk milleti adına kullanan, 600 milletvekilinden oluşan tek meclisli yasama organıdır (AY m.7, m.75). Kanun yapma, bütçeyi kabul etme ve hükümeti denetleme görevlerini üstlenir.
İnsan haklarının korunması ve geliştirilmesi, ayrımcılığın önlenmesi amacıyla kurulmuş bağımsız idari otoritedir. Bireysel başvuruları inceleme ve re'sen araştırma yapma yetkisine sahiptir.
2017 Anayasa değişikliğiyle kaldırılan, kanunların uygulanmasını göstermek amacıyla Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan düzenleyici işlemdir. Mevcut tüzükler yürürlükten kaldırılıncaya kadar geçerliliğini korur.