E Harfi ile Başlayan Terimler

Edinilmiş Mallara Katılma

Eşlerin evlilik süresince edindiği mallar üzerinde eşit paylaşım hakkı tanıyan yasal mal rejimidir.

Anayasa Hukuku

Egemenlik

Devletin iç ve dış ilişkilerinde en üstün iktidar gücüne sahip olmasıdır. Anayasa'ya göre egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.

Anayasa Hukuku

Eğitim Hakkı

Kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı, ilköğretimin zorunlu ve devlet okullarında parasız olduğu ilkesidir.

İdare Hukuku

Ehliyet (İdari)

İdari dava açabilmek için kişinin dava konusu işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunmasıdır.

Ek İddianame

Kovuşturma evresinde ortaya çıkan ve iddianamede yer almayan yeni bir suçun tespit edilmesi halinde Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenen ek iddianamedir (CMK m.174/4).

Ek Kovuşturmaya Yer Olmadığına İtiraz

KYOK kararına itiraz, Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı suçtan zarar görenin sulh ceza hakimliğine başvuru hakkıdır. CMK m.173.

Eksik Sigorta

Sigorta bedelinin sigorta değerinden (menfaat değerinden) düşük olması durumudur. TTK m. 1462 uyarınca riziko gerçekleştiğinde tazminat, sigorta bedeli ile sigorta değeri oranında ödenir.

Eksik Teşebbüs

Failin icra hareketlerini henüz tamamlayamadığı, elinde olmayan nedenlerle yarıda kaldığı teşebbüs halidir.

Elbirliği Mülkiyeti

Birden fazla kişinin bir mala belirli payları olmaksızın birlikte malik olduğu mülkiyet türüdür. Miras ortaklığı tipik örneğidir.

Elektronik Kelepçe

Elektronik kelepçe, denetimli serbestlik veya adli kontrol kapsamında hükümlü veya şüphelinin hareketlerinin uzaktan izlenmesini sağlayan teknik cihazdır.

El Koyma

İspat aracı olarak yararlı görülen veya müsadereye tabi eşya ve kazanç değerlerine hakim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı emriyle el konulmasıdır (CMK m.123-132).

Elkoyma Kararı

Suçun delili veya müsadereye tabi eşya olduğu değerlendirilen malvarlığı değerlerine hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı kararıyla elkonulmasıdır (CMK m.123-127).

Emre Yazılı Senet

Senedin metninde belirli bir kişinin emrine kaydını içeren kıymetli evrak türüdür. Ciro ve teslim yoluyla devredilir. Bono ve poliçe emre yazılı senetlerdir. TTK m. 681 ve devamı hükümleriyle düzenlenmiştir.

Endüstriyel Tasarım

Bir ürünün tamamının veya parçasının görünümüne ilişkin yeni ve ayırt edici nitelikteki tasarım hakkıdır.

Erginlik

Kişinin on sekiz yaşını doldurmasıyla kazandığı, fiil ehliyetinin koşullarından birini oluşturan hukuki statüdür.

Anayasa Hukuku

Erkler Ayrılığı

Devlet iktidarının yasama, yürütme ve yargı erkleri arasında paylaştırılması ilkesinin bir diğer adıdır.

Erteleme

Erteleme, mahkemece hükmedilen hapis cezasının belirli koşullarla infazının geri bırakılmasıdır. TCK md. 51 uyarınca iki yıl ve altındaki hapis cezaları ertelenebilir. Denetim süresi içinde kasıtlı suç işlenmezse ceza infaz edilmiş sayılır; aksi halde erteleme kararı kaldırılarak ceza aynen çektirilir.

Esas Hakkında Mütalaa

Kovuşturma evresinde delillerin tartışılmasından sonra Cumhuriyet savcısının sanığın cezalandırılması veya beraatı yönünde görüşünü açıkladığı sözlü beyandır (CMK m.216).

Esas Sözleşme

Şirketin kuruluş amacı, yapısı, organları ve işleyişine ilişkin temel hükümleri içeren belge dir.

Borçlar Hukuku

Eser Sözleşmesi

Yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.

İş Hukuku

Eşit Davranma İlkesi

İşverenin işçiler arasında haklı bir neden olmaksızın ayrım yapamaması ilkesidir.

Eşit İşlem İlkesi

Pay sahiplerine eşit koşullarda eşit muamele yapılması gerektiğini öngören ilkedir. TTK m. 357 uyarınca pay sahipleri eşit şartlarda eşit işleme tabi tutulur.

Esnaf

İster gezici olsun ister bir dükkân veya benzeri bir iş yerinde bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri TTK'nın 11/2. maddesi uyarınca çıkarılan kararnamede gösterilen sınırı aşmayan kişidir.

Eşya Hukuku

Kişilerin eşyalar üzerindeki hâkimiyet ilişkilerini, yani aynî hakları düzenleyen medeni hukukun bir dalıdır.

Etkin Pişmanlık

Etkin pişmanlık, failin suçu işledikten sonra pişmanlık göstererek suçun etkilerini gidermesi veya yetkili makamlara bilgi vermesi halinde cezanın kaldırılması veya indirilmesidir.

Evlat Edinme

Mahkeme kararıyla bir kişinin başka bir kişiyi çocuk olarak kabul etmesi ve aralarında soybağı kurulmasıdır.

Evlenme

İki kişinin hukuki bağ kurarak aile birliği oluşturmasını sağlayan, kanunda belirtilen şartlara uygun olarak yapılan hukuki işlemdir.

Evlenme Engelleri

Kanunun evlenmeye izin vermediği veya sınırladığı durumları ifade eden kesin ve kesin olmayan engellerdir.

Evlilik Birliği

Eşlerin evlenme ile oluşturdukları, karşılıklı hak ve yükümlülükler doğuran hukuki ve sosyal birlikteliktir.

Evrensellik İlkesi

Belirli ağır suçların (soykırım, insanlığa karşı suçlar gibi) nerede ve kim tarafından işlenirse işlensin her devlet tarafından yargılanabilmesini öngören ceza hukuku yetki ilkesidir (TCK m.13).

Eziyet Suçu

Eziyet suçu, bir kimsenin eziyet çekmesine yol açacak davranışlarda bulunma suçudur. Sistematik ve sürekli kötü muameleyi kapsar. TCK m.96.