Son güncelleme:
Mera: Mera, hayvanların otlatılması amacıyla geleneksel olarak veya kadastral tespitle ayrılmış, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kamu malı niteliğinde taşınmaz kategorisidir. 4342 sayılı Mera Kanunu ile özel rejime tabi tutulmuş olan meralar, özel mülkiyete konu olamaz, satılamaz ve ile kazanılamaz; vasıf değişikliği özel usule bağlıdır.
Mera, geleneksel olarak hayvanların otlatılmasına tahsis edilmiş, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kamu malı kategorisinde yer alan taşınmazlardır. Temel hukuki dayanaklar:
Köy merası: Bir veya birkaç köyün ortak kullanımına tahsis edilmiş. Belediye merası: Belediye sınırları içinde belediye tarafından idare edilen. Kasaba merası: Belirli kasabalara tahsis edilmiş.
Tahsis kararı Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (Tarım Bakanlığı) tarafından verilir; mera tespit komisyonları çalışır.
Özel mülkiyete elverişsizlik: Mera olarak tespit edilmiş bir yer asla özel mülkiyete konu olamaz. Üzerinde sadece otlatma izni verilebilir.
Zamanaşımına tabi olmama: Olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı (TMK m.713) meralarda işlemez. Yargıtay 8. HD yerleşik içtihat: "Mera vasfı taşıyan taşınmazlar üzerinde 20 yıllık zilyetlik mülkiyet kazandırmaz."
Tescil: Meralar Hazine adına tescil edilir veya tescil dışı bırakılır; ancak özel kişi adına tescil edilemez.
İşgal yasağı: İzinsiz işgal idari para cezası ve tahliye sebebi olur (Mera Kanunu m.19).
Bir mera ancak belirli koşullarda tahsis amacı dışında kullanılabilir veya vasıf değişikliği yapılabilir:
Tüm bunlar için Tarım Bakanlığının izni ve özel mevzuat şartları gerekir. Vasıf değişikliği yapıldığında taşınmaz Hazine adına geçer; ardından özel mülkiyete satışı veya tahsisi gündeme gelebilir.
Köylüler ve hayvan sahipleri, kendi köy merasında geleneksel hak çerçevesinde otlatma hakkına sahiptir. Bu hak şahsi haktır, devredilebilir değildir ve mülkiyet niteliğinde değildir.
Resmi Gazete
Resmi Gazete
Orman Mülkiyeti
Orman mülkiyeti, Anayasa m.169 ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca özel rejime tabi tutulmuş, kural olarak Devletin mülkiyetinde olan veya Devletin denetiminde bulunan ormanlık alanların mülkiyet rejimini ifade eder. Devlet ormanları daraltılamaz, orman vasfı kanunla korunur; özel orman ve özel mülkiyetli orman istisnai kategorilerdir ve sıkı denetime tabidir. Olağanüstü zamanaşımı orman alanlarında uygulanmaz.
Taşınmazda Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı
Taşınmazda olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı, tapuda kayıtlı olmayan veya kayıt sahibi tespit edilemeyen taşınmazları 20 yıl davasız ve nizasız ve fasılasız zilyet bulunduran kişinin mülkiyet hakkı kazanmasını sağlayan TMK m.713 dayanaklı kurumdur. İyi niyet aranmaması ve uzun süre öngörülmesi yönüyle olağan zamanaşımından farklıdır;
Yaylak ve Kışlak
Yaylak ve kışlak, hayvancılığa elverişli yüksek/serin alanlar (yaylak) ile alçak/sıcak alanlarda (kışlak) mevsimsel olarak hayvanların ot yararına geleneksel olarak tahsis edilmiş, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kamu malı niteliğinde taşınmazlardır. 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında düzenlenen bu yerler özel mülkiyete konu olmaz; vasıf değişikliği özel usule bağlıdır ve olağanüstü zamanaşımı ile mülkiyet kazanılamaz.
Yargıtay