Son güncelleme:
Eşin Onayı Kefalet İstisnaları: Eşin onayı kefalet istisnaları, TBK m.584/3'te düzenlenen ve eşin yazılı onayı aranmadan kefalet kurulmasına izin veren üç durumdur: (1) ticaret siciline kayıtlı tacirin ticari işletmesiyle ilgili kefaleti, (2) meslek veya sanat sahibinin meslek icrasıyla ilgili kefaleti, (3) kamu görevlilerinin görevleriyle ilgili kefaleti. Hâkimlik klasik tuzağı — istisna kapsamı sınırı sınanır.
Eşin yazılı onayı kefalet istisnaları, TBK m.584/3'te düzenlenen ve evli kefilde eşin yazılı onayını zorunlu kılan ana kuralın üç istisnasıdır:
TBK m.584/3: "Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilecek kefaletler, mesleki faaliyetleri ile ilgili olarak esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı esnaf veya sanatkârlar tarafından verilecek kefaletler, 27/12/2006 tarihli ve 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi Kullandırılmasına Dair Kanun kapsamında kullandırılacak kredilerle ilgili olarak verilecek kefaletler ile tarım kredi, tarım satış ve esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilerde verilecek kefaletler için eşin rızası aranmaz."
Kapsam:
Pratik Uygulama: Bir limited şirket sahibi A, şirketinin banka kredisine kefil olur. A ticaret siciline kayıtlı ve kefalet ticari işletmeyle ilgili olduğu için eşinin onayı aranmaz.
Tuzak: Tacir olsa bile kefalet kişisel veya işletme dışı bir borç için ise eşin onayı yine zorunludur. Örneğin tacirin oğlunun banka kredisi için kefil olması — bu ticari kefalet değildir, eş onayı şarttır.
Kapsam:
Pratik Uygulama: Berber A, kuaför ekipmanı kredisi için kefil olur. Esnaf siciline kayıtlı ve kefalet mesleğiyle ilgili olduğu için eş onayı aranmaz.
Tuzak: Doktor olsa bile sanatçısının özel araç kredisi için kefalet meslek dışı sayılır.
Kapsam:
Pratik Uygulama: Belediye bürokratı belediye personelinin kredisine kefil olursa eş onayı aranmaz. Ancak kişisel borçlar için kamu görevliliği eş onayı muafiyeti sağlamaz.
m.584/3 ayrıca belirli kanun kapsamındaki destek kredileri için kefalette eş onayını muaf tutar:
Yargıtay yerleşik içtihadında istisnalar dar yoruma tâbidir:
| Durum | İstisna mı? | Eş Onayı Aranır mı? |
|---|---|---|
| Tacirin şirketi için kefalet | Evet | Hayır |
| Tacirin oğlunun kredisi için kefalet | Hayır | Evet |
| Esnafın işyeri kredisine kefalet | Evet | Hayır |
| Esnafın aile aracı için kefalet | Hayır | Evet |
| Devlet memurunun kişisel kefalet | Hayır | Evet |
| Belediye personelinin görev kapsamlı kefaleti | Evet | Hayır |
| Tarım kredi kooperatifi ortağının kredisi | Evet | Hayır |
| Sade vatandaşın bankaya kefaleti | Hayır | Evet |
m.584/3 istisnaları kapalı katalogdur; örneksel değil. Yani sayılan üç durum dışında eş onayı mutlak zorunludur. Bu kural kefilin korunması felsefesinin önemli yansımasıdır.