Son güncelleme:
Eklenti (Müştemilat): Eklenti (müştemilat), bir asıl eşyaya ekonomik bir bağ ile bağlı olup onun amacına hizmet eden, ancak fiziki olarak ayrı duran ikincil eşyalardır. TMK m.686 hükmüne dayanan eklenti kavramı, Bütünleyici Parçadan farklı olarak fiziki bütünlük gerektirmez; binaya ait kömür, traktöre ait pulluk, çiftliğe ait alet eklenti örnekleridir ve mülkiyet, satım ve haciz işlemlerinde özel hukuki etki doğururlar.
Eklenti (Müştemilat), TMK m.686 hükmü ile düzenlenmiş, bir asıl eşyaya ekonomik amacına hizmet etmek üzere bağlı olan ancak fiziki olarak ayrı bulunan ikincil eşyalardır.
TMK m.686 hükmü:
"Bir taşınır mal, asıl eşyanın olağan işletmesine, kullanılmasına veya korunmasına yarayan ve onunla aynı malik tarafından devamlı olarak tahsis edilen eşya niteliğindeyse, eklenti sayılır."
Bir eşyanın eklenti sayılması için:
Mülkiyet ve Devir: TMK m.686 uyarınca asıl eşya devredildiğinde eklenti de birlikte geçer (özel anlaşma yoksa):
Haciz: Asıl eşyaya konulan haciz eklentiyi de kapsar (İİK m.83/c). Bu, alacaklının korunması için önemlidir.
Sigorta: Asıl eşyanın sigortası eklentiyi de kapsayabilir; ancak özel sigortalama tercih edilebilir.
Vergi: Bina vergisinde eklentiler bina değerinin parçası olarak değerlendirilir.
| Boyut | Eklenti | Bütünleyici Parça |
|---|---|---|
| Fiziki bağ | Ayrı | Entegre |
| TMK madde | m.686 | m.685 |
| Ayrılma | Mümkün, kolay | Mümkün değil veya zarar verir |
| Mülkiyet | Aynı malik şartı | Asıl eşyanın hukuki kaderine bağlı |
| Örnek | Garaj, alet | Çatı, duvar, kapı |
Malik, eklentinin asıl eşyaya tahsisini kaldırabilir:
Tahsis kaldırılırsa eşya artık eklenti sayılmaz; bağımsız taşınır olarak değerlendirilir.
Eklenti, komşuluk ihlallerinde özel önem taşır:
Resmi Gazete
Resmi Gazete
Bütünleyici Parça
Bütünleyici parça, yerel âdetlere göre asıl şeyin temel unsuru olan ve asıl şey yok edilmedikçe, zarara uğratılmadıkça veya yapısı değiştirilmedikçe ondan ayrılması mümkün olmayan parçadır. TMK m.684 düzenlemesidir; asıl şeyin maliki bütünleyici parçanın da malikidir ve onun hukukî kaderini birlikte paylaşır. Eklentiden ve doğal üründen farklı bir kavramdır.
Mülkiyetin Kapsamı
Mülkiyetin kapsamı, bir eşya üzerindeki mülkiyet hakkının hangi unsurları, parçaları ve semereleri kapsadığını belirleyen TMK m.683-686 hükümleridir. Eşyanın bütünleyici parçaları (m.684) mülkiyete otomatik dahildir, eklentiler (m.686) aksi kararlaştırılmamışsa takip eder, doğal ve medeni semereler (m.685) ayrı kural setine tabidir. Kapsamın belirlenmesi satım, rehin, istihkak davalarında kritik önem taşır.
Mülkiyet
Mülkiyet, TMK m.683'te düzenlenen en geniş ayni haktır; maliki eşyasını hukuk düzeninin sınırları içinde kullanma, yararlanma ve tasarruf (usus, fructus, abusus) yetkileriyle donatan, herkese karşı ileri sürülebilen mutlak haktır. Taşınır-taşınmaz, tek-birlikte, özel-kamu türlerinde farklılaşır; kaynağını Anayasa m.35 temel hak güvencesinden alır ve kamulaştırma ile sınırlandırma hükümlerine tabidir.
Yargıtay