Eserin Kabulü nedir?

Eserin kabulü (TBK m.477), iş sahibinin yüklenici tarafından teslim edilen eseri sözleşmeye uygun bulduğunu açık veya zımni olarak beyan etmesidir. Açık kabulde gözden geçirme sonucunda uygun bulma açıklanır; zımni kabulde süresinde ihbar etmeme nedeniyle kabul karinesi doğar. Kabul ile yüklenicinin ayıba karşı tekeffül borcu açık ayıplardan sona erer; gizli ayıplar TBK m.478 zamanaşımı süreleri içinde ileri sürülebilir.

Eserin Kabulü ne demek? Hukuki tanımı

Borçlar Hukuku alanında kullanılan Eserin Kabulü terimi: Eserin kabulü (TBK m.477), iş sahibinin yüklenici tarafından teslim edilen eseri sözleşmeye uygun bulduğunu açık veya zımni olarak beyan etmesidir. Açık kabulde gözden geçirme sonucunda uygun bulma açıklanır; zımni kabulde süresinde ihbar etmeme nedeniyle kabul karinesi doğar. Kabul ile yüklenicinin ayıba karşı tekeffül borcu açık ayıplardan sona erer; gizli ayıplar TBK m.478 zamanaşımı süreleri içinde ileri sürülebilir.

Eserin Kabulü hangi hukuk dalında kullanılır?

Eserin Kabulü, Borçlar Hukuku dalında kullanılan bir terimdir. Borçlar Hukuku, Türk hukuk sisteminin temel alanlarından biridir ve bu terimi anlamak ilgili mevzuatı kavramak için önemlidir.

Eserin Kabulü (TBK m.477) — hâkimlik

Q: Eserin Kabulü ne anlama gelir?

Eserin kabulü, TBK m.477 hükmünde düzenlenen ve iş sahibinin yüklenici tarafından teslim edilen eseri gözden geçirip sözleşmeye uygun bulduğunu açık veya zımni olarak beyan etmesidir. Kabul, yüklenicinin teslim borcunu ifa ettiğinin teyididir; aynı zamanda açık ayıplardan sorumluluğu sona erdiren ve bedel borcunu muaccel kılan irade beyanıdır.

Tanım

Eserin kabulü, TBK m.477 hükmünde düzenlenen ve iş sahibinin yüklenici tarafından teslim edilen eseri gözden geçirip sözleşmeye uygun bulduğunu açık veya zımni olarak beyan etmesidir. Kabul, yüklenicinin teslim borcunu ifa ettiğinin teyididir; aynı zamanda açık ayıplardan sorumluluğu sona erdiren ve bedel borcunu muaccel kılan irade beyanıdır.

Hukuki Niteliği

İrade beyanıdır: Açık (yazılı/sözlü) veya zımni davranışla yapılır.
Tek taraflı işlemdir: Yüklenicinin kabulü gerekmez; iş sahibinin tek yanlı beyanı yeterlidir.
Şarta bağlanabilir: "Şu eksiklikler giderildiğinde kabul ediyorum" gibi şartlı kabul mümkündür.
Eserin teslimini takip eder: Kabul, teslim olmadan başlamaz; teslim ile gözden geçirme süresi başlar.
Karine etkilidir: Süresinde ihbar yapılmazsa zımni kabul karinesi doğar; ispat yükü değişir.

Dayanak

TBK m.477 — Eserin kabulü, gözden geçirme yükü ve ihbar
TBK m.474 — Yüklenicinin ihtar borcu (kabul öncesi süreçte)
TBK m.475 — Ayıp halinde iş sahibinin seçimlik hakları
TBK m.478 — Ayıplı eserden zamanaşımı (kabul anından başlar)
TBK m.223 (kıyasen) — Satışta gözden geçirme ve ayıp ihbarı

Kabul Türleri

Açık Kabul

İş sahibi yazılı veya sözlü olarak "eseri kabul ediyorum" beyanında bulunur.
Tutanak imzalama, "kabul belgesi" düzenleme, fatura kesimi gibi davranışlarla gerçekleşir.
Yapı eserlerinde geçici/kesin kabul tutanakları (4734 sayılı Kamu İhale Kanunu) açık kabul örnekleridir.

Zımni Kabul

TBK m.477/1 — iş sahibi gözden geçirip sözleşmeye uygunluğun aksini ihbar etmezse eseri kabul etmiş sayılır.
Eserin kullanılmaya başlanması, faydalanmaya geçilmesi açıkça karşı çıkmama anlamına gelir.
Bedeli ödeme zımni kabul olarak yorumlanabilir, ancak tek başına kesin değildir.

Şartlı Kabul

"Şu eksiklikler tamamlanırsa kabul ediyorum" gibi koşula bağlı beyandır.
Yargıtay içtihadına göre koşul gerçekleşmedikçe kabul tamamlanmış sayılmaz.
Pratikte "kısmi kabul" şeklinde de görülür.

Gözden Geçirme Yükümlülüğü ve Ayıp İhbarı

Olağan inceleme zorunluluğu: İş sahibi eseri olağan kullanım biçimine göre gözden geçirmek zorundadır (TBK m.477/2). Açık ayıplar bu inceleme ile fark edilebilir.
Derhal ihbar: Açık ayıbı tespit ettiği anda yüklenicye derhal bildirmelidir; gecikme zımni kabule yol açar.
Yazılı ispat tavsiyesi: İhbar yazılı olmasa da yazılı ispat şartı (HMK m.200) belirli değer üstü için aranır.
Gizli ayıp ayrı rejim: Sonradan ortaya çıkan ayıplar (eserde-gizli-ayip) ortaya çıkmadıkça ihbar yükü doğmaz; m.478 zamanaşımına tabidir.

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Açık ayıp ihbar yapılmazsa zımni kabul: TBK m.477/1 — iş sahibi olağan inceleme ile fark edilebilen ayıbı derhal ihbar etmezse eseri o ayıpla kabul etmiş sayılır; tekeffül haklarını kaybeder. Klasik tuzak: "kullanmaya başladım ama ayıbı söylemedim" — kabul karinesi doğar.
Gizli ayıp kabul ile ortadan kalkmaz: Sonradan ortaya çıkan ayıp eserde-gizli-ayip, m.478 zamanaşımı içinde ileri sürülebilir; kabul gözden geçirme yükünü açık ayıplarla sınırlar.
Hile ile gizlenen ayıp: Yüklenici hile ile ayıbı gizlemişse iş sahibinin kabul beyanı bu ayıba ilişkin hak kaybına yol açmaz (hile-ile-gizlenen-ayip kıyasen, m.478/III ağır kusur ile birleşir).
Bedel ödeme tek başına kabul değildir: Avans veya kısmi ödeme zımni kabul karinesini doğurmaz; eserin kullanılması daha güçlü bir karinedir.
m.478 zamanaşımı kabul ile başlar: Taşınır eserde 2 yıl, taşınmaz yapıda 5 yıl kabul anından işler (ayipli-eserden-sorumluluk-zamanasimi).
Yapı eserlerinde geçici/kesin kabul ayrımı: İhale mevzuatında geçici kabul ile sürelerin başlaması, kesin kabul ile yüklenicinin teminatın çözülmesi farklıdır; bu prosedürel ayrım sınavda nadiren ama ihtisas alanlarında sorulabilir.

Aynı Alandan Bağlantılar

eser-sozlesmesi — ana hub
yuklenicinin-borclari — teslim borcu
is-sahibinin-bedel-borcu — kabul ile muacceliyet
eserin-ayipli-olmasi — ayıp halinde sonuçlar
eserde-acik-ayip — kabul öncesi inceleme
eserde-gizli-ayip — kabul sonrası ortaya çıkan
ayipli-eserden-sorumluluk-zamanasimi — m.478 başlangıcı
is-sahibinin-secimlik-haklari-eser — m.475
hile-ile-gizlenen-ayip — kabul karinesini etkisiz kılar
kabul — sözleşme kuruluşunda kabul

— hâkimlik rehberi

Tanım

Hukuki Niteliği

İrade beyanıdır: Açık (yazılı/sözlü) veya zımni davranışla yapılır.

Tek taraflı işlemdir: Yüklenicinin kabulü gerekmez; iş sahibinin tek yanlı beyanı yeterlidir.

Şarta bağlanabilir: "Şu eksiklikler giderildiğinde kabul ediyorum" gibi şartlı kabul mümkündür.

Eserin teslimini takip eder: Kabul, teslim olmadan başlamaz; teslim ile gözden geçirme süresi başlar.

Karine etkilidir: Süresinde ihbar yapılmazsa zımni kabul karinesi doğar; ispat yükü değişir.

Dayanak

TBK m.477 — Eserin kabulü, gözden geçirme yükü ve ihbar

TBK m.474 — Yüklenicinin ihtar borcu (kabul öncesi süreçte)

TBK m.475 — Ayıp halinde iş sahibinin seçimlik hakları

TBK m.478 — Ayıplı eserden zamanaşımı (kabul anından başlar)

TBK m.223 (kıyasen) — Satışta gözden geçirme ve ayıp ihbarı

Kabul Türleri

Açık Kabul

İş sahibi yazılı veya sözlü olarak "eseri kabul ediyorum" beyanında bulunur.

Tutanak imzalama, "kabul belgesi" düzenleme, fatura kesimi gibi davranışlarla gerçekleşir.

Yapı eserlerinde geçici/kesin kabul tutanakları (4734 sayılı Kamu İhale Kanunu) açık kabul örnekleridir.

Zımni Kabul

TBK m.477/1 — iş sahibi gözden geçirip sözleşmeye uygunluğun aksini ihbar etmezse eseri kabul etmiş sayılır.

Eserin kullanılmaya başlanması, faydalanmaya geçilmesi açıkça karşı çıkmama anlamına gelir.

Bedeli ödeme zımni kabul olarak yorumlanabilir, ancak tek başına kesin değildir.

Şartlı Kabul

"Şu eksiklikler tamamlanırsa kabul ediyorum" gibi koşula bağlı beyandır.

Yargıtay içtihadına göre koşul gerçekleşmedikçe kabul tamamlanmış sayılmaz.

Pratikte "kısmi kabul" şeklinde de görülür.

Gözden Geçirme Yükümlülüğü ve Ayıp İhbarı

Olağan inceleme zorunluluğu: İş sahibi eseri olağan kullanım biçimine göre gözden geçirmek zorundadır (TBK m.477/2). Açık ayıplar bu inceleme ile fark edilebilir.

Derhal ihbar: Açık ayıbı tespit ettiği anda yüklenicye derhal bildirmelidir; gecikme zımni kabule yol açar.

Yazılı ispat tavsiyesi: İhbar yazılı olmasa da yazılı ispat şartı (HMK m.200) belirli değer üstü için aranır.

Gizli ayıp ayrı rejim: Sonradan ortaya çıkan ayıplar (eserde-gizli-ayip) ortaya çıkmadıkça ihbar yükü doğmaz; m.478 zamanaşımına tabidir.

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Açık ayıp ihbar yapılmazsa zımni kabul: TBK m.477/1 — iş sahibi olağan inceleme ile fark edilebilen ayıbı derhal ihbar etmezse eseri o ayıpla kabul etmiş sayılır; tekeffül haklarını kaybeder. Klasik tuzak: "kullanmaya başladım ama ayıbı söylemedim" — kabul karinesi doğar.

Gizli ayıp kabul ile ortadan kalkmaz: Sonradan ortaya çıkan ayıp eserde-gizli-ayip, m.478 zamanaşımı içinde ileri sürülebilir; kabul gözden geçirme yükünü açık ayıplarla sınırlar.

Hile ile gizlenen ayıp: Yüklenici hile ile ayıbı gizlemişse iş sahibinin kabul beyanı bu ayıba ilişkin hak kaybına yol açmaz (hile-ile-gizlenen-ayip kıyasen, m.478/III ağır kusur ile birleşir).

Bedel ödeme tek başına kabul değildir: Avans veya kısmi ödeme zımni kabul karinesini doğurmaz; eserin kullanılması daha güçlü bir karinedir.

m.478 zamanaşımı kabul ile başlar: Taşınır eserde 2 yıl, taşınmaz yapıda 5 yıl kabul anından işler (ayipli-eserden-sorumluluk-zamanasimi).

Yapı eserlerinde geçici/kesin kabul ayrımı: İhale mevzuatında geçici kabul ile sürelerin başlaması, kesin kabul ile yüklenicinin teminatın çözülmesi farklıdır; bu prosedürel ayrım sınavda nadiren ama ihtisas alanlarında sorulabilir.

Eserin Kabulü Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım

Hukuki Niteliği

Dayanak

Kabul Türleri

Açık Kabul

Zımni Kabul

Şartlı Kabul

Gözden Geçirme Yükümlülüğü ve Ayıp İhbarı

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler

Eserin Kabulü Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım

Hukuki Niteliği

Dayanak

Kabul Türleri

Açık Kabul

Zımni Kabul

Şartlı Kabul

Gözden Geçirme Yükümlülüğü ve Ayıp İhbarı

Hâkimlik Sınavı Açısından Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler