Son güncelleme:
Evlatlık Hısımlığı: Evlatlık hısımlığı, evlat edinme yoluyla kurulan ve hukukî olarak kan hısımlığı niteliği kazandırılan akrabalık ilişkisidir. TMK m.282 hükmü uyarınca düzenlenen bu hısımlık türü, evlat edinen ile evlatlık arasında soybağı doğurur ve evlatlığa biyolojik çocuğun haklarına eşdeğer haklar tanır; mirasçılık, nafaka yükümlülüğü ve evlenme engelleri açısından kan hısımlığı ile aynı sonuçları doğurur.
Evlatlık Hısımlığı, TMK m.282 hükmü kapsamında evlat edinme yoluyla kurulan ve hukukî olarak kan hısımlığı niteliği kazandırılan akrabalık ilişkisidir.
Hısımlık sisteminde üç ana tür: kan hısımlığı (doğum), sıhri hısımlık (evlilik) ve evlatlık hısımlığı (evlat edinme). Evlatlık hısımlığı biyolojik bağ olmaksızın hukuken kan hısımlığına eşdeğer kabul edilen özel bir kategoridir.
TMK m.282/1: "Evlat edinilen ile evlat edinen arasında soybağı kurulur."
Sonuçları:
Evlat edinme ile asli aileye olan kan hısımlığı kural olarak sona ermez (TMK m.314):
Evlatlık hısımlığı mahkeme kararı ile kurulur:
Evlat edinmenin kaldırılması (iptal/fesih) ile evlatlık hısımlığı sona erer:
Resmi Gazete
Resmi Gazete
Tanıma
Tanıma, evlilik dışı doğmuş çocuğun babası olduğunu beyan eden kişinin, nüfus memuruna, mahkemeye, notere veya resmi vasiyetname ile yaptığı tek taraflı ve şekle bağlı hukuki işlem. Türk Medeni Kanunu m.295-298 arasında düzenlenen bu kurum, çocuk ile tanıyan arasında geriye etkili soybağı doğurur; çocuk, ana, babanın altsoyu ve Cumhuriyet savcısı tanımanın iptalini dava edebilir.
Evlat Edinme
Evlat edinme, evlat edinen ile evlat edinilen arasında doğum benzeri soybağı ilişkisi kurulmasını sağlayan mahkeme kararlı özel hukuk işlemidir. Türk Medeni Kanunu m.305-320 arasında düzenlenir; küçüklerin ve erginlerin evlat edinilmesi farklı şartlara tabidir. Asgari yaş farkı 18, çocuk üstün yararı, bakım + eğitim süresi şartı temel unsurlardır ve sulh hukuk mahkemesi karar verir.
Babalık Karinesi
Babalık karinesi, evlilik birliği içinde doğan veya evliliğin sona ermesinden itibaren 300 gün içinde doğan çocuğun, kocanın çocuğu olduğu yönündeki yasal varsayımdır. TMK m.285 dayanaklı bu karine, evlilik birliği ile soybağı arasındaki güçlü bağı koruyan ve yasal mirasçılığı kolaylaştıran temel bir Aile Hukuku kuralıdır; aksi ispat ancak Soybağının Reddi Davası yoluyla mümkündür.
Hısımlık
Hısımlık, kişiler arasındaki kan veya evlilik kaynaklı hukukî ilişkidir; kan hısımlığı (TMK m.17), sıhri hısımlık (TMK m.18) ve evlat edinme hısımlığı (TMK m.282) olarak üçe ayrılır. Hısımlık derecesi soybağındaki kuşak sayısına göre hesaplanır; üst-alt soy ve yan soy ayrımıyla mirasçılığı, evlilik engellerini, vesayet ve aile içi görev-yükümlülükleri belirler.
Kan Hısımlığı
Kan hısımlığı, ortak bir atadan gelmek suretiyle oluşan biyolojik akrabalık ilişkisidir. TMK m.17 hükmü uyarınca düzenlenen bu kavram, hısımlık derecelerinin (üstsoy-altsoy ve yan kollar) hesaplanmasının temelini oluşturur; mirasla ilgili haklar, evlenme engelleri, nafaka yükümlülükleri gibi pek çok hukuki sonucu etkiler ve Sıhri Hısımlık (kayın hısımlığı) ile birlikte hısımlık sisteminin temel iki türünden biridir.
Sıhri Hısımlık (Kayın Hısımlığı)
Sıhri hısımlık (kayın hısımlığı), evlilik yoluyla kurulan hukuki akrabalık ilişkisidir. TMK m.18 hükmü uyarınca düzenlenen bu kavram, evlenmeyi yapan eşlerden her birinin kendi tarafının kan hısımları ile diğer eş arasında kurulan bağdır; eşlerden biri ile diğerinin kan hısımları aynı tür ve dereceden sıhri hısım olur. Mirasla ilgili haklar doğurmaz ancak evlenme engeli (sınırlı), tanıklıktan kaçınma ve hâkim çekinme gibi sonuçları vardır.
Soybağı
Soybağı, bir kişi ile biyolojik veya hukuki anne-babası arasındaki hukuki bağı ifade eden mutlak kişisel hal. Türk Medeni Kanunu m.282-363 arasında düzenlenir; ana-çocuk arası soybağı doğumla kendiliğinden kurulur (ipso iure), baba-çocuk arasında ise evlilik karinesi, tanıma veya hükümle kurulma olmak üzere üç yol bulunur. Çocuk üstün yararı ilkesine göre çözülmesi gereken aile hukuku kurumudur.
Evlat Edinmenin Sonuçları
Evlat edinmenin sonuçları, Türk Medeni Kanunu m.314-315'te düzenlenen kapsamlı hukuki etkilerdir. Evlat edinilen çocuk evlat edinenin altsoyu olur; velayet evlat edinene geçer, soyadı zorunlu olarak değişir, ön ad talebe bağlı değişebilir, nüfus kütüğüne işlenir ve yasal mirasçılık hakkı doğar. Biyolojik aile ile soybağı, evlenme yasakları ve kişiye sıkı bağlı haklar hariç sona erer.