Son güncelleme:
Elatmanın Önlenmesi Davası: Elatmanın önlenmesi davası, Müdahalenin Meni Davası'nın Yargıtay terminolojisinde sıkça kullanılan eşanlamlısıdır. TMK m.683/2 cümle 2'ye dayanan bu dava, mülkiyet hakkına yönelik vuku bulmuş veya bulacak saldırıların durdurulmasını ve önlenmesini sağlar; eski Medeni Kanun döneminden gelen terim modern hukukta da yaygın kullanımdadır.
Elatmanın önlenmesi davası, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.683 fıkra 2 cümle 2'ye dayanan, eski Medeni Kanun (743 SK) döneminden gelen terimle "men-i müdahale" davası olarak da bilinen koruma davasıdır. 4721 SK metni "müdahalenin meni" ifadesini benimsemiş olsa da Yargıtay kararları ve uygulama "elatmanın önlenmesi" ifadesini de yaygın olarak kullanmaktadır. Hukuki niteliği ve sonuçları bakımından Müdahalenin Meni Davası ile aynıdır.
Davanın temel dayanakları şunlardır:
Elatma kavramı geniş yorumlanır; sadece fiziksel işgal değil, malikin yetkilerine yönelik her türlü haksız müdahale davanın konusunu oluşturur:
Davacı: Mülkiyet sahibi (taşınır veya taşınmaz), paylı mülkiyet durumunda her bir paydaş tek başına; elbirliği mülkiyet durumunda ise prensipte tüm ortakların birlikte (Yargıtay HGK içtihadı ile bazı istisnalar tanınmış olsa da) hareket etmesi gerekir.
Davalı: Elatmayı yapan kişi; üçüncü şahıs aracılığıyla elatma varsa hem fail hem azmettiren davalı olabilir.
Davacı, malik olduğunu ve davalının elatmasının haksız olduğunu ispat etmelidir. Tapu kaydına dayanan davalarda mülkiyet ispatı görece kolay olup, esas tartışma elatmanın haksızlığı üzerinde yoğunlaşır. Davalı, elatmanın hukuki dayanağını (kira sözleşmesi, irtifak hakkı, izin) ispatla yükümlüdür.
Resmi Gazete
Resmi Gazete
Komşuluk Hukuku
Komşuluk Hukuku, Taşınmaz Mülkiyeti sahibinin yetkilerinin komşu taşınmaz sahipleri lehine sınırlandığı ve karşılıklı katlanma yükümlülüklerinin doğduğu hukuk dalıdır; TMK m.737-750 hükümleri taşkınlık (immissio), su mecrası, taşkın yapı, geçit hakları gibi ilişkileri düzenler. Mülkiyet Hakkının Kapsamının komşuluk yararına en güçlü yasal sınırı bu hukuktur.
Önleme Davası (Negatif Tespit)
Önleme davası, mülkiyet hakkına yönelik henüz vuku bulmamış ancak yakın bir saldırı tehlikesi bulunan hâllerde, bu tehlikenin önlenmesini talep etmeye yarayan koruma davasıdır. TMK m.683/2 dayanaklı müdahalenin meni davasının "negatif" boyutunu oluşturur ve özellikle inşaat aşamasındaki taşkınlık tehlikeleri ile komşuluk hukuku risklerinde ön plana çıkar.
Paylı Mülkiyet
Paylı mülkiyet, TMK m.688-700'de düzenlenen, her paydaşın eşya üzerinde soyut belirli bir pay oranına sahip olduğu birlikte mülkiyet türüdür. Paydaşlar kendi payları üzerinde serbest tasarruf yetkisine sahiptir; üçüncü kişiye satışta diğer paydaşların yasal önalım hakkı (m.732-735) doğar. Yönetim çoğunluk, önemli işler nitelikli çoğunluk, tasarruf oybirliği ile yapılır.
Elbirliği Mülkiyet
Elbirliği mülkiyet, TMK m.701-703'te düzenlenen, bir malvarlığı topluluğu veya kanundan kaynaklanan ilişki temelinde kurulan birlikte mülkiyet türüdür. Paydaşların pay oranı yoktur; eşyanın tamamı üzerinde birlikte hak sahibidirler. Her türlü tasarruf ve önemli yönetim kararı oybirliği gerektirir. Miras şirketi, mal ortaklığı rejimi ve adi ortaklık malları tipik elbirliği hallerdir.
Yargıtay