Anayasa Hukuku
Anayasal Düzen Nedir?
Tanım
Anayasa tarafından kurulan ve güvence altına alınan devlet düzeninin bütünüdür. Anayasal düzenin korunması, devletin ve bireylerin anayasaya bağlılığını gerektirir (AY m.11).
Sayfa yükleniyor
Anayasa tarafından kurulan ve güvence altına alınan devlet düzeninin bütünüdür. Anayasal düzenin korunması, devletin ve bireylerin anayasaya bağlılığını gerektirir (AY m.11).
Demokratik Devlet
Egemenliğin millete ait olduğu, çoğulcu ve katılımcı bir yönetim biçimini ifade eden ilkedir (AY m.2). Serbest seçimler, siyasi partiler ve temel haklar bu ilkenin unsurlarıdır.
Hukuk Devleti
Devletin tüm eylem ve işlemlerinin hukuka uygun olması, yargısal denetime tabi tutulması ve bireylerin hukuki güvenliğinin sağlanması ilkesidir (AY m.2). Anayasa Mahkemesi kararlarında temel referans noktasıdır.
Anayasal düzen, bir devletin anayasasında öngörülen temel ilke, kurum ve kuralların bütününü ifade eden üst kavramdır. Bu düzen; devletin temel niteliklerini, kuvvetler ayrılığı ilkesini, temel hak ve özgürlüklerin güvencelerini, devlet organlarının kuruluş ve işleyişini kapsar. Anayasal düzen kavramı, salt anayasa metnini değil, anayasanın yaşayan ve uygulanan biçimini de içerir.
Türk anayasal düzeninin temel unsurları şunlardır:
Türk Ceza Kanunu, anayasal düzene karşı işlenen suçları ayrı bir bölümde düzenlemiştir (TCK m.309-316): anayasayı ihlal, yasama organına karşı suç, hükümete karşı suç, Cumhurbaşkanlığına karşı suç, silahlı örgüt kurma gibi suç tipleri bu kapsamdadır.
Anayasal düzeni tehdit eden olağanüstü durumlarda Cumhurbaşkanı, olağanüstü hal ilan edebilir (AY m.119). Bu dönemde temel hak ve özgürlükler kısmen veya tamamen durdurulabilir, ancak çekirdek haklar (yaşam hakkı, din ve vicdan özgürlüğünün iç alanı, masumiyet karinesi vb.) hiçbir durumda dokunulamaz (AY m.15).