Anayasa Hukuku
Siyasi Parti Nedir?
Tanım
Demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurları olarak anayasal güvenceye sahip, önceden izin almadan kurulan örgütlerdir (AY m.68-69). Tüzük ve programları Anayasaya uygun olmak zorundadır.
© 2026 Sui Generis Akademi. Tüm hakları saklıdır.
Demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurları olarak anayasal güvenceye sahip, önceden izin almadan kurulan örgütlerdir (AY m.68-69). Tüzük ve programları Anayasaya uygun olmak zorundadır.
Parti Kapatma Davası
Siyasi partilerin tüzükleri, programları veya faaliyetlerinin Anayasanın ilgili hükümlerine aykırı bulunması halinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının açtığı ve Anayasa Mahkemesince karara bağlanan davadır (AY m.69).
Siyasi Partilerin Anayasal Konumu
Siyasi partilerin demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurları olarak anayasal güvenceye ve özel statüye sahip olmasıdır (AY m.68). Kuruluşları, faaliyetleri ve kapatılmaları anayasal çerçeveye tabidir.
Parti İçi Demokrasi
Siyasi partilerin iç işleyişlerinde demokratik ilkelere uygun hareket etmesi gerekliliğidir (AY m.69). Parti yönetim organlarının seçimle belirlenmesi ve üyelerin haklarının korunması bu ilkenin unsurlarıdır.
Parti Disiplini
Siyasi parti üyelerinin parti kararlarına uyma yükümlülüğüdür. Ancak AY m.80 uyarınca milletvekilleri parti talimatıyla bağlı olmayıp tüm milleti temsil eder; parti disiplini emredici vekalet yasağıyla sınırlıdır.
Siyasi Partilerin Mali Denetimi
Siyasi partilerin gelir ve giderlerinin Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenmesidir (AY m.69). Partilerin mali denetimi her yıl yapılır ve Sayıştaydan yardım alınabilir.
Hazine Yardımı
Genel seçimlerde geçerli oyların en az yüzde üçünü alan siyasi partilere devlet bütçesinden yapılan mali yardımdır. Siyasi partilerin mali bağımsızlığını ve fırsat eşitliğini destekler.