Yasama yetkisini Türk milleti adına kullanan, 600 milletvekilinden oluşan tek meclisli yasama organıdır (AY m.7, m.75). Kanun yapma, bütçeyi kabul etme ve hükümeti denetleme görevlerini üstlenir.
Meclis Başkanlık Divanı
TBMM Başkanı, başkanvekilleri, katip üyeler ve idare amirlerinden oluşan, Meclisin yönetim organıdır (AY m.94). Meclis çalışmalarının düzenlenmesi ve yürütülmesinden sorumludur.
Kanun Yapma Yetkisi
TBMM'nin anayasaya uygun olarak kanun koyma, değiştirme ve kaldırma yetkisidir (AY m.7). Yasama yetkisi devredilemez niteliktedir.
Milletvekili
Türk milletini temsil eden, seçimle göreve gelen TBMM üyesidir (AY m.80). Milletvekilleri seçildikleri bölgeyi değil, tüm milleti temsil eder ve bağımsız oy kullanır.
Komisyon
TBMM'de kanun tekliflerini ve belirli konuları incelemek üzere kurulan çalışma organlarıdır. Anayasa Komisyonu, Plan ve Bütçe Komisyonu gibi sürekli komisyonlar ve geçici komisyonlar bulunur.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti'nin yasama organıdır. 1920 yılında Ankara'da kurulan TBMM, Türk anayasal sisteminin temel taşlarından birini oluşturur. Anayasa'nın 7. maddesi uyarınca yasama yetkisi Türk Milleti adına TBMM'ye aittir ve bu yetki devredilemez.
TBMM, altı yüz milletvekilinden oluşur (AY m.75). Meclis, genel oyla seçilen milletvekillerinden meydana gelir ve milletin temsil edildiği en yüksek yasama organıdır. TBMM'nin temel işlevleri arasında kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına karar vermek; savaş ilanına karar vermek; uluslararası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak ve genel ve özel af ilanına karar vermek yer alır.
TBMM'nin anayasal dayanağı başta Anayasa'nın 75 ila 100. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Temel düzenlemeler şunlardır:
TBMM'nin anayasal konumunu belirleyen temel unsurlar şunlardır:
Anayasa Mahkemesi içtihatlarında TBMM'nin konumuna ilişkin önemli ilkeler belirlenmiştir:
| Özellik | TBMM (Yasama) | Cumhurbaşkanı (Yürütme) |
|---|---|---|
| Yetki kaynağı | AY m.7 | AY m.8 |
| Üye sayısı | 600 milletvekili | Tek kişilik organ |
| Görev süresi | 5 yıl | 5 yıl |
| Seçim usulü | Genel oy | Genel oy |
| Düzenleme aracı | Kanun | Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi |
| Denetim | Meclis soruşturması, yazılı soru | — |
| Norm denetimi | Anayasa'ya uygunluk | Kanuna ve Anayasa'ya uygunluk |