AY m.104'te düzenlenen, kanunların yayımlanması, kararname çıkarılması, üst kademe yöneticilerin atanması, milletlerarası andlaşmaların onaylanması gibi geniş yetkileri kapsayan görev ve yetki listesidir.
Detaylı Açıklama
Sıkça Sorulan Sorular
Cumhurbaşkanının veto yetkisi mutlak mıdır?
Hayır, Cumhurbaşkanının veto yetkisi **geciktirici (askıya alıcı) veto** niteliğindedir. Cumhurbaşkanı bir kanunu tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderebilir, ancak TBMM geri gönderilen kanunu **salt çoğunlukla** aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır. Dolayısıyla TBMM'nin son sözü söyleme yetkisi vardır.
Cumhurbaşkanının olağanüstü hal ilan etme yetkisinin sınırları nelerdir?
Cumhurbaşkanı, savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, seferberlik, ayaklanma, vatan veya Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışma, ülkenin ve milletin bölünmezliğini içten veya dıştan tehlikeye düşüren şiddet hareketlerinin yaygınlaşması, anayasal düzeni veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketleri, şiddet olayları nedeniyle kamu düzeninin ciddi bozulması, tabii afet veya tehlikeli salgın hastalık ya da ağır ekonomik bunalım hallerinde olağanüstü hal ilan edebilir (AY m.119). OHAL kararı, verildiği gün Resmî Gazete'de yayımlanır ve aynı gün TBMM onayına sunulur.
Cumhurbaşkanı bütçe kanununu geri gönderebilir mi?
Hayır, Cumhurbaşkanı bütçe kanununu geri gönderemez. Bütçe kanunu, Anayasa'da özel olarak düzenlenmiş bir kanun türüdür ve Cumhurbaşkanının geri gönderme yetkisinin istisnasıdır. Bütçe kanunu tasarısını Cumhurbaşkanı TBMM'ye sunar ve kabul edilen bütçe kanununu yayımlamak zorundadır.
Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri nedir?
AY m.104'te düzenlenen, kanunların yayımlanması, kararname çıkarılması, üst kademe yöneticilerin atanması, milletlerarası andlaşmaların onaylanması gibi geniş yetkileri kapsayan görev ve yetki listesidir.
Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri ne demek? Hukuki tanımı
Anayasa Hukuku alanında kullanılan Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri terimi: AY m.104'te düzenlenen, kanunların yayımlanması, kararname çıkarılması, üst kademe yöneticilerin atanması, milletlerarası andlaşmaların onaylanması gibi geniş yetkileri kapsayan görev ve yetki listesidir.
Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri ne anlama gelir?
Kavramın Kapsamı Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri, 2017 Anayasa değişikliğiyle köklü bir dönüşüm geçirmiştir. Parlamenter sistemde büyük ölçüde sembolik olan Cumhurbaşkanlığı yetkileri, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişle birlikte yürütmenin tüm alanlarını kapsayan geniş bir yetki setine dönüşmüştür. AY m.104, Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerini düzenleyen temel hükümdür.
Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri ile ilgili terimler nelerdir?
Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri ile ilişkili hukuk terimleri: Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Cumhurbaşkanı. Bu terimler Anayasa Hukuku alanında birbirleriyle bağlantılı kavramlardır.
Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri hangi hukuk dalında kullanılır?
Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri, Anayasa Hukuku dalında kullanılan bir terimdir. Anayasa Hukuku, Türk hukuk sisteminin temel alanlarından biridir ve bu terimi anlamak ilgili mevzuatı kavramak için önemlidir.
Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri, 2017 Anayasa değişikliğiyle köklü bir dönüşüm geçirmiştir. Parlamenter sistemde büyük ölçüde sembolik olan Cumhurbaşkanlığı yetkileri, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişle birlikte yürütmenin tüm alanlarını kapsayan geniş bir yetki setine dönüşmüştür. AY m.104, Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerini düzenleyen temel hükümdür.
Cumhurbaşkanı, Devletin başı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk Milleti'nin birliğini temsil eder; Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin eder. Bu genel görev tanımının yanı sıra Anayasa, Cumhurbaşkanına yasama, yürütme ve yargıyla ilgili çeşitli spesifik görev ve yetkiler tanımıştır.
Anayasal Dayanak
Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri başta AY m.104 olmak üzere Anayasa'nın çeşitli maddelerinde düzenlenmiştir:
AY m.104: Cumhurbaşkanının temel görev ve yetkilerini sistematik olarak sıralar
AY m.104/17: Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisi
AY m.101: Seçim ve adaylık şartları
AY m.105: Cezai sorumluluk
AY m.106: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları atama yetkisi
Yasama ile İlgili Görev ve Yetkileri
TBMM'yi gerektiğinde toplantıya çağırmak
Kanunları yayımlamak
Kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye geri göndermek (veto yetkisi)
Kanunlar hakkında Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açmak
TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermek (AY m.116)
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları atamak ve görevlerine son vermek
Üst kademe kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek
Milli güvenlik politikalarını belirlemek ve gerekli tedbirleri almak
Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar vermek
Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyeti'nin temsilcilerini göndermek ve yabancı devlet temsilcilerini kabul etmek
Milletlerarası andlaşmaları onaylamak ve yayımlamak
Olağanüstü hal ilan etmek (AY m.119)
Yürütme yetkisine ilişkin konularda yönetmelik çıkarmak
Yargı ile İlgili Görev ve Yetkileri
Anayasa Mahkemesi üyelerini seçmek
Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekilini seçmek
Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyelerinin bir kısmını seçmek
Ceza ve süresini hafifletmek veya kaldırmak (bireysel af yetkisi)
İlgili Kavramlarla Karşılaştırma
Yetki Türü
2017 Öncesi (Parlamenter)
2017 Sonrası (CB Hükümet Sistemi)
Kararname yetkisi
Kanun hükmünde kararname (TBMM yetki kanunuyla)
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (doğrudan)
Atama yetkileri
Sınırlı, karşı-imza gerekli
Geniş, tek başına kullanılır
Veto yetkisi
Var (geri gönderme)
Var (geri gönderme)
Olağanüstü hal
Bakanlar Kurulu ile birlikte
Tek başına ilan eder
Yargı atamaları
Sınırlı
Genişletilmiş
Bütçe
Hükümet hazırlar
Cumhurbaşkanı hazırlar
Sınav İçin Önemli Noktalar
Cumhurbaşkanının yasama, yürütme ve yargı ile ilgili görevleri ayrı ayrı sorulabilir; bu üçlü sınıflandırmayı ezberlemek gerekir.
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisinin sınırları sınavlarda sıkça sorulur: temel haklar, kişi hakları, siyasi haklar ve kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda CBK çıkarılamaz (AY m.104/17).
Cumhurbaşkanının tek başına yapabileceği işlemler ile karşı-imza gerektiren işlemler ayrımı 2017 sonrası kalkmıştır; artık tüm işlemler tek başına yapılır.
TBMM seçimlerinin yenilenmesine Cumhurbaşkanı karar verirse, Cumhurbaşkanı seçimi de yenilenir (AY m.116).
Cumhurbaşkanının geri gönderme yetkisi kullandığında TBMM, aynen kabul için salt çoğunluk gerektirir; bütçe kanununu ise geri gönderemez.
Bireysel af yetkisi, sürekli hastalık, sakatlık ve kocama nedeniyle belirli kişilerin cezalarını hafifletme veya kaldırma yetkisidir.