Anayasa Hukuku
Danıştay Nedir?
Tanım
İdari mahkemelerce verilen kararların son inceleme mercii olan, idari yargının en yüksek organıdır (AY m.155). Aynı zamanda Cumhurbaşkanlığına danışma görevi de üstlenir.
Sayfa yükleniyor
İdari mahkemelerce verilen kararların son inceleme mercii olan, idari yargının en yüksek organıdır (AY m.155). Aynı zamanda Cumhurbaşkanlığına danışma görevi de üstlenir.
Danıştay, Türk idari yargı sisteminin en üst mahkemesi olup idare mahkemeleri ve bölge idare mahkemelerince verilen kararların temyiz merciidir. Danıştay, diğer yüksek mahkemelerden farklı olarak yalnızca yargısal değil aynı zamanda idari danışma işlevi de üstlenen çift işlevli bir kurumdur. Bu özellik, Danıştay'ın Fransız Conseil d'État modelinden esinlenerek oluşturulmasının bir yansımasıdır.
Danıştay, idarenin yargısal denetiminde kilit bir rol oynar. İdari işlem ve eylemlerin hukuka uygunluğunu denetleyerek bireylerin idare karşısındaki haklarının korunmasını sağlar. Aynı zamanda kanun tasarıları, kamu hizmetleriyle ilgili imtiyaz sözleşmeleri ve şartlaşmaları hakkında görüş bildirir.
Danıştay'ın anayasal düzenlemesi AY m.155'te yer almaktadır:
| Özellik | Danıştay | Yargıtay |
|---|---|---|
| Yargı kolu | İdari yargı | Adli yargı |
| Anayasal dayanak | AY m.155 | AY m.154 |
| Danışma görevi | Var | Yok |
| Üye seçimi | 3/4 HSK, 1/4 Cumhurbaşkanı | Tamamı HSK |
| Denetim alanı | İdari işlem ve eylemler | Hukuk ve ceza davaları |
| İlk derece yetkisi | Var (belirli idari davalar) | Var (belirli davalar) |
Anayasa Mahkemesi, Danıştay'ın yapısına ve görevlerine ilişkin çeşitli kararlar vermiştir. Özellikle Danıştay'ın idari danışma işlevinin yargı bağımsızlığıyla ilişkisi, üye seçim usulündeki değişiklikler ve Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev alanının daraltılması gibi konularda anayasal denetim yapılmıştır. 2017 Anayasa değişikliğiyle Danıştay'ın danışma görevinin kapsamı "Bakanlar Kurulu'nca gönderilen kanun tasarıları" yerine "Cumhurbaşkanlığı düzenleyici işlemleri" olarak değiştirilmiştir.