Seçimlerin Yenilenmesi Nedir?
Tanım
TBMM'nin veya Cumhurbaşkanının seçimlerinin yenilenmesine karar verilmesidir. TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilebilir (AY m.116).
TBMM'nin veya Cumhurbaşkanının seçimlerinin yenilenmesine karar verilmesidir. TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilebilir (AY m.116).
Seçimlerin yenilenmesi, yasama döneminin dolmasını beklemeksizin TBMM seçimlerinin yeniden yapılmasını ifade eden anayasal bir müessesedir. "Erken seçim" olarak da bilinen bu mekanizma, siyasi krizlerin aşılması, hükümet istikrarsızlığının giderilmesi veya toplumsal meşruiyetin yenilenmesi gibi amaçlarla başvurulan olağanüstü bir yoldur.
2017 Anayasa değişikliğiyle Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesiyle birlikte, seçimlerin yenilenmesi mekanizması köklü biçimde değişmiştir. Yeni sistemde, seçimlerin yenilenmesi hem TBMM seçimlerini hem de Cumhurbaşkanlığı seçimini birlikte etkileyen bir mekanizmaya dönüşmüştür. Cumhurbaşkanı veya TBMM seçimlerin yenilenmesine karar verdiğinde, her iki seçim de birlikte yenilenir.
Seçimlerin yenilenmesi, halkın iradesine yeniden başvurulmasını sağlayan demokratik bir araçtır ve yasama-yürütme ilişkilerinde tıkanıklığın giderilmesinde kritik bir işlev üstlenir.
Seçimlerin yenilenmesi kararı, niteliği itibarıyla yargısal denetime tabi olmayan bir siyasi işlem olarak değerlendirilmektedir:
| Özellik | Cumhurbaşkanı Kararı | TBMM Kararı |
|---|---|---|
| Karar Yeter Sayısı | Tek başına karar | 360 milletvekili (3/5) |
| Koşul | Koşulsuz | Koşulsuz |
| Sonuç | Her iki seçim yenilenir | Her iki seçim yenilenir |
| CB Adaylığı (2. dönem) | Aday olamaz | Bir kez daha aday olabilir |
| Anayasal Dayanak | AY m.116/1 | AY m.116/2 |