2017 Anayasa değişikliğiyle benimsenen, yürütme yetkisinin doğrudan halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanında toplandığı hükümet sistemidir. Yasama ve yürütme arasında sert kuvvetler ayrılığı öngörür.
Kuvvetler Ayrılığı
Yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin farklı devlet organlarına verilmesi ilkesidir. AY m.7-9 arasında düzenlenmiş olup demokratik devlet düzeninin temel güvencesidir.
Cumhurbaşkanı
Devletin başı ve yürütme yetkisinin sahibi olan, halk tarafından beş yıllık süre için seçilen anayasal organdır (AY m.104). En fazla iki dönem görev yapabilir.
Başkanlık sistemi, yürütme yetkisinin doğrudan halk tarafından seçilen bir devlet başkanında toplandığı hükümet modelidir. Türkiye'de 2017 Anayasa değişikliği ile benimsenen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, klasik başkanlık sisteminin Türk anayasa geleneğine uyarlanmış biçimidir. Bu değişiklikle birlikte parlamenter sistemden köklü bir ayrılış gerçekleşmiş, yürütme organının yapısı ve işleyişi temelden değiştirilmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin en belirgin özelliği yürütmenin tek başlı hale gelmesidir. Parlamenter sistemde Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu olarak ikili bir yürütme yapısı mevcutken, yeni sistemde Başbakanlık makamı kaldırılmış ve yürütme yetkisi bütünüyle Cumhurbaşkanına verilmiştir (AY m.8 ve m.104). Cumhurbaşkanı hem devletin başı hem de yürütme organının başıdır.
2017 değişikliğiyle kuvvetler ayrılığı ilkesi sert biçimde uygulanmaya başlanmıştır. Parlamenter sistemdeki yumuşak kuvvetler ayrılığının aksine, yasama ve yürütme organları arasında karşılıklı bağımsızlık esası benimsenmiştir. Cumhurbaşkanının TBMM üyeliğiyle bağdaşmazlık kuralı getirilmiş, güvenoyu ve gensoru mekanizmaları kaldırılmıştır.
Ancak sert kuvvetler ayrılığı mutlak bir ayrılık anlamına gelmemektedir. Cumhurbaşkanına belirli konularda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) çıkarma yetkisi tanınmıştır (AY m.104). TBMM ise aynı konuda kanun çıkararak CBK'yı geçersiz kılabilir. Cumhurbaşkanının kanunları veto etme (bir kez daha görüşülmek üzere geri gönderme) yetkisi de devam etmektedir. Ayrıca her iki organ da karşılıklı olarak seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; bu durumda hem Cumhurbaşkanlığı hem TBMM seçimleri birlikte yapılır (AY m.116).
Cumhurbaşkanı, yürütme alanında geniş yetkilere sahiptir. Üst kademe kamu yöneticilerini atama ve görevden alma, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma, bütçe kanun teklifini TBMM'ye sunma, milli güvenlik politikalarını belirleme ve uygulama bu yetkiler arasındadır. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır; TBMM onayına gerek yoktur.
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu bakımından da önemli değişiklikler yapılmıştır. Cumhurbaşkanı hakkında suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir. Meclis, üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir ve üye tamsayısının üçte ikisinin gizli oyuyla Yüce Divana sevk kararı alabilir (AY m.105).