Ana içeriğe geç

Site bağlantıları

Sui Generis Akademi

Adli ve İdari Yargı Hakimliği, HMGS, İYÖS, Kaymakamlık ve İcra Müdürlüğü sınavlarına hazırlanan adaylar için geliştirilmiş yeni nesil online hazırlık platformu. ÖSYM formatına birebir uygun özgün soru havuzu, anlık güncellenen mevzuat takibi, akıllı performans analiz sistemi ve detaylı gerekçeli çözümlerle başarıya giden yolda yanınızdayız.

Yükleniyor...

Site Haritası

Platform
Fiyatlandırma
Blog
Hakkımızda
SSS
İletişim

Sınav Takvimleri

Adli Hakimlik
İdari Hakimlik
HMGS
İYÖS
Kaymakamlık
İcra Müdürlüğü

Araçlar

Tüm Araçlar
Puan Hesaplama
HMGS Muafiyet
İYÖS Muafiyet
Atama Simülatörü
Pomodoro

Yasal

KVKK Aydınlatma Metni
Kullanım Koşulları
Gizlilik Politikası
Çerez Politikası

© 2026 Sui Generis Akademi. Tüm hakları saklıdır.

Visa ile ödeme kabul edilir

Mastercard ile ödeme kabul edilir

GüvenliSSL güvenli bağlantı

info@suigenerisakademi.com

Sui GenerisAkademi

Giriş Hemen Başla

Ana Sayfa

Hukuk Sözlüğü

Ceza Hukuku Terimleri

Sözlüğe Dön

413 terim

Ceza Hukuku Terimleri

Suç ve cezaları düzenleyen hukuk dalı. Suçun unsurları, ceza türleri ve infaz hukuku konularını kapsar.

Açığa Ayrılma Şartları

Açığa ayrılma şartları, kapalı ceza infaz kurumundaki hükümlünün açık ceza infaz kurumuna geçiş için sağlaması gereken koşullardır.

Detayları gör

Açık Cezaevine Ayrılma Şartları

Hükümlülerin koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kalması ve iyi halli olması halinde kapalı kurumdan açık kuruma geçiş yapabilmelerinin koşullarıdır.

Detayları gör

Ceza Hukuku ile İlgili Kaynaklar

TCK — Türk Ceza Kanunu

Türk Ceza Kanunu madde metinleri

CMK — Ceza Muhakemesi Kanunu

Ceza Muhakemesi Kanunu madde metinleri

Açık Ceza İnfaz Kurumu

Açık ceza infaz kurumu, hükümlülerin dışarıyla daha fazla temas kurabildiği, güvenlik düzeyi düşük ceza infaz kurumudur. İyi halli hükümlüler açığa ayrılabilir.

Detayları gör

Adil Yargılanma Hakkı

AİHS m.6 ve Anayasa m.36 ile güvence altına alınan bağımsız ve tarafsız mahkemede makul süre içinde aleni yargılanma hakkıdır. Ceza muhakemesinin temel çerçevesini belirler.

Detayları gör

Adli Kontrol

Adli kontrol, tutuklama koşulları oluşmasına rağmen tutuklama yerine uygulanan ve şüpheli veya sanığın belirli yükümlülüklere tabi tutulduğu koruma tedbiridir. CMK m.109.

Detayları gör

Adli Kontrol Yükümlülükleri

Tutuklama yerine uygulanan yurt dışı çıkış yasağı, konutu terk etmeme, belirli yerlere gitmeme gibi denetim altında bırakma tedbirlerinin bütünüdür (CMK m.109).

Detayları gör

Adli Para Cezası

Adli para cezası, mahkeme tarafından hükmedilen ve hükümlünün Devlet Hazinesine ödemekle yükümlü tutulduğu para cezasıdır. TCK m.52'de düzenlenmiş olup gün birim sistemiyle hesaplanır.

Detayları gör

Adli Para Cezasının İnfazı

Kesinleşen adli para cezasının Cumhuriyet savcılığınca hükümlüye tebliği, ödeme süresi verilmesi ve ödenmemesi halinde hapis cezasına çevrilmesi sürecidir.

Detayları gör

Adli Para Cezasının Ödenmemesi

Adli para cezasının ödenmemesi halinde bu ceza hapis cezasına çevrilir. Taksitlendirme imkânı da bulunmaktadır. TCK m.52, CGTİHK m.106.

Detayları gör

Adli Sicil

Adli sicil, kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbirlerine ilişkin bilgilerin kaydedildiği resmi kayıt sistemidir. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu ile düzenlenmiştir.

Detayları gör

Ağırlaştırıcı Neden

Ağırlaştırıcı neden, suçun temel şekline göre cezanın artırılmasını gerektiren hallerdir. Nitelikli hal olarak da adlandırılan bu nedenler, suçun işleniş biçimi, kullanılan araç, mağdurun durumu veya failin sıfatı gibi olgulara dayanabilir. TCK'da her suç tipi için ayrıca düzenlenen ağırlaştırıcı nedenler ceza miktarını yukarı yönde etkiler.

Detayları gör

Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, TCK'daki en ağır ceza türüdür. Hükümlünün sıkı güvenlik rejiminde tutulmasını ve koşullu salıverilme için 30 yıl geçmesini gerektirir.

Detayları gör

Aile Hukukundan Kaynaklanan Yükümlülüğün İhlali

Aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişinin işlediği suçtur. Nafaka yükümlülüğünün ihlali bu kapsamda değerlendirilir (TCK m.233).

Detayları gör

Akıl Hastalığı

Akıl hastalığı, failin suç işlediği sırada algılama veya irade yeteneğinin önemli ölçüde azalması veya tamamen ortadan kalkması halidir. TCK m.32'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Alkollü Araç Kullanma Suçu

Alkollü araç kullanma suçu, alkol veya uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanarak trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçudur. TCK m.179/3'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Amirin Emrini İfa

Amirin emrini ifa, yetkili bir amirin verdiği emri yerine getiren kişinin cezai sorumluluğunun bulunmamasını ifade eden hukuka uygunluk nedenidir. TCK m.24/2-4.

Detayları gör

Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs

Anayasada belirtilen cumhuriyetin niteliklerini değiştirmek veya anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla cebir ve şiddet kullanan kişiyi cezalandıran suçtur. TCK m.309'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Ani Suç

Suçun maddi unsurundaki hareketin yapılmasıyla tamamlanan ve hukuka aykırı durumun devam etmediği suç tipidir. Hırsızlık ve kasten öldürme ani suçlara örnektir.

Detayları gör

Arama

Şüpheli veya sanıkla ilgili delil elde etmek amacıyla hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle konut, işyeri, üst ve eşyada yapılan araştırma işlemidir (CMK m.116-119).

Detayları gör

Arama Kararı

Arama kararı, şüphelinin veya sanığın yakalanması ya da suç delillerinin elde edilmesi amacıyla konut, işyeri, eşya veya kişi üzerinde yapılan araştırma işleminin hukuki dayanağıdır. CMK m.116-121.

Detayları gör

Arama ve El Koyma

Arama ve el koyma, suç delillerinin elde edilmesi veya şüphelinin yakalanması amacıyla kişilerin üstünün, eşyasının, konutunun aranması ve suç eşyasına el konulmasıdır. CMK m.116-134.

Detayları gör

Ayırımcılık Suçu

Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce veya felsefi inanç farklılığı nedeniyle bir kişiye kamuya arz edilmiş hizmetten yararlanmasının engellenmesi suçudur (TCK m.122).

Detayları gör

Azmettirme

Azmettirme, henüz suç işleme kararı olmayan bir kişiyi suç işlemeye karar verdiren iştirak şeklidir. Azmettiren, işlenen suçun cezasıyla cezalandırılır. TCK m.38.

Detayları gör

Bağlı Hareketli Suç

Kanun koyucunun suçun maddi unsurundaki hareketi belirli bir biçimle sınırladığı suç tipidir. Dolandırıcılık suçunda olduğu gibi ancak hileli davranışlarla işlenebilir; hareket kalıbı kanunda tayin edilmiştir.

Detayları gör

Bağlılık Kuralı

Bağlılık kuralı, suça iştirakte her bir katılımcının sorumluluğunun suçun kanuni tanımındaki fiillerle sınırlı olmasını ifade eden ilkedir. TCK m.40.

Detayları gör

Banka veya Kredi Kartının Kötüye Kullanılması

Başkasına ait banka veya kredi kartını kullanarak yarar sağlama ya da sahte kart üretme, satma, devretme fiillerini cezalandıran suç tipidir. TCK m.245'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Basit Yargılama Usulü

Basit yargılama usulü, asliye ceza mahkemesinin görevine giren belirli suçlarda duruşma yapılmadan dosya üzerinden karar verilmesini sağlayan yargılama usulüdür. CMK m.251-252.

Detayları gör

Bedelsiz Senedi Kullanma Suçu

Karşılığı tamamen veya kısmen ödenmiş bir senedin borçluya geri verilmeyerek hukuki ilişkiden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla kullanılması suçudur (TCK m.156).

Detayları gör

Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alma

Suç şüphesi altında bulunan kişinin beden muayenesinin yapılması veya vücudundan kan, saç, tükürük gibi örneklerin alınmasına ilişkin CMK'daki koruma tedbiridir (CMK m.75).

Detayları gör

Belgede Sahtecilik

Resmi veya özel belgelerin sahte olarak düzenlenmesi, gerçek belgelerin değiştirilmesi veya sahte belgelerin kullanılması suçlarının genel adıdır (TCK m.204-212).

Detayları gör

Belirlilik İlkesi

Suç ve ceza içeren kanun hükümlerinin herkes tarafından anlaşılabilecek açıklıkta ve belirli olması gerektiğini ifade eden anayasal ilkedir. Kanunilik ilkesinin alt ilkesidir.

Detayları gör

Beraat

Sanığın yüklenen suçu işlemediğinin sabit olması, fiilin suç oluşturmaması, delil yetersizliği veya yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması halinde verilen aklanma kararıdır (CMK m.223/2).

Detayları gör

Beraat Kararı

Beraat kararı, sanığın suçsuz bulunması halinde mahkeme tarafından verilen aklanma kararıdır. CMK m.223/2.

Detayları gör

Bileşik Suç

Bileşik suç, bir suçun unsuru veya ağırlaştırıcı sebebi olan başka bir suçtan dolayı ayrıca cezalandırma yapılmamasını ifade eden içtima türüdür. TCK m.42'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Bilinçli Taksir

Bilinçli taksir, failin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin gerçekleşmeyeceğine güvenerek fiili işlemesidir. TCK m.22/3'e göre ceza artırılır.

Detayları gör

Bilirkişi

Bilirkişi, çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde mahkeme tarafından görüşüne başvurulan uzman kişidir. CMK m.62-73.

Detayları gör

Bilişim Sistemine Girme Suçu

Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girme veya orada kalmaya devam etme fiilini düzenleyen suç tipidir. TCK m.243'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Bilişim Sistemini Engelleme Suçu

Bilişim sisteminin işleyişini engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme fiillerini cezalandıran suç tipidir. TCK m.244'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Bilişim Suçları

Bilişim sistemleri aracılığıyla veya bilişim sistemlerine karşı işlenen suçların tümünü kapsayan üst kavramdır. TCK m.243-246 arasında düzenlenmiştir.

Detayları gör

Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık

Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılık suçudur. TCK m.158/1-f'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Bireyselleştirme

Bireyselleştirme, cezanın failin kişiliğine, suçun işleniş biçimine ve somut olayın özelliklerine göre belirlenmesini ifade eden ceza hukuku ilkesidir.

Detayları gör

Birleştirme ve Ayırma Kararları

Bağlantılı ceza davalarının birlikte görülmesi için birleştirilmesi veya yargılama ekonomisi gereği ayrı dosyalarda yürütülmesi için ayrılması kararlarıdır (CMK m.8-11).

Detayları gör

Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf)

İlk derece ceza mahkemelerinin kararlarının hem maddi olay hem hukuki yönden incelendiği ikinci derece yargılama merciidir (CMK m.272-285).

Detayları gör

Casusluk Suçu

Devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından gizli kalması gereken bilgileri temin etme veya açıklama fiilini cezalandıran suçtur. TCK m.328-339'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Cebir

Bir kimseye karşı fiziksel güç kullanılarak bir şeyi yapmasının veya yapmamasının sağlanması suçudur (TCK m.108). Kasten yaralama suçundan da ayrıca ceza verilir.

Detayları gör

Cebir Suçu

Cebir, bir kişiye karşı bir şeyi yapması veya yapmaması ya da kendisinin yapmasına müsaade etmesi için fiziksel güç kullanılması suçudur. TCK m.108'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Cebir ve Tehdit Etkisinde Suç İşleme

Cebir ve tehdit etkisinde suç işleme, failin bir başkasının karşı koyamayacağı cebir veya ağır tehdidi altında suç işlemesidir. TCK md. 28 uyarınca bu durumda faile ceza verilmez; cebir veya tehdidi uygulayan kişi suçun faili sayılır. Cebrin fiziksel, tehdidin ise manevi baskı niteliğinde olması gerekir.

Detayları gör

Çevrenin Kasten Kirletilmesi

Çevrenin kasten kirletilmesi, atık veya artıkları toprağa, suya veya havaya kasten vererek çevrenin kirletilmesi suçudur. TCK m.181'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Ceza Dava Zamanaşımı

Dava zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren belirli süre geçmesiyle kamu davasının düşmesini sağlayan ceza hukuku kurumudur. TCK m.66'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Ceza Ehliyeti

Ceza ehliyeti, bir kişinin işlediği fiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğini ifade eder. Bu yetenek yoksa kişi cezalandırılamaz. TCK m.31-34.

Detayları gör

Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Cezaları

Ceza infaz kurumu disiplin cezaları, hükümlülerin kurum kurallarını ihlal etmesi halinde uygulanan yaptırımlardır.

Detayları gör

Ceza İnfaz Kurumuna Kabul

Hükümlünün ceza infaz kurumuna girişinde yapılan kimlik tespiti, sağlık muayenesi, eşya kaydı ve uyum programına alınması işlemlerinin bütünüdür.

Detayları gör

Ceza İnfaz Kurumu Ziyaret Hakları

Hükümlülerin ailesi ve avukatlarıyla belirli gün ve saatlerde kapalı veya açık görüş yapabilmelerini düzenleyen haklardır.

Detayları gör

Ceza Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanması

Türk ceza kanunlarının hangi coğrafi sınırlar içinde ve hangi koşullarda uygulanacağını belirleyen kurallar bütünüdür. TCK m.8-19 arasında düzenlenmiştir.

Detayları gör

Ceza Kanunlarının Zaman Bakımından Uygulanması

Suçun işlendiği zaman yürürlükte olan kanunun uygulanması ilkesi ve sonradan yürürlüğe giren lehe kanunun uygulanabilirliğini düzenleyen kuraldır. TCK m.7'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Ceza Kararnamesi

Ceza kararnamesi, hâkimin belirli suçlarda duruşma yapmadan sadece adli para cezasına veya tedbirlerden birine hükmettiği karardır.

Detayları gör

Cezaların Bireyselleştirilmesi İlkesi

Her failin kişisel özelliklerine, suçun işleniş biçimine ve somut olayın koşullarına göre cezanın bireysel olarak belirlenmesi gerektiğini ifade eden temel ilkedir.

Detayları gör

Cezaların Toplanması

Cezaların toplanması, birden fazla suçtan mahkum olan kişinin cezalarının toplanarak infaz edilmesi kuralıdır. CGTİHK m.99.

Detayları gör

Ceza Mahkemelerinin Görev ve Yetki Kuralları

Asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerinin hangi suçlara bakacağını belirleyen görev kuralları ile suçun işlendiği yer mahkemesinin yetkili olmasına ilişkin düzenlemelerdir.

Detayları gör

Cezanın Amacı

Cezanın amacı, ceza hukuku felsefesinde cezalandırmanın meşruiyet temelini ve hedeflerini inceleyen kavramdır. Başlıca öç alma, caydırıcılık, ıslah ve toplumun korunması teorileri mevcuttur.

Detayları gör

Cezanın Belirlenmesi

Hakim tarafından somut olayın özelliklerine göre TCK m.61'deki sıraya uygun olarak temel cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesi sürecidir.

Detayları gör

Cezanın Ertelenmesi

İki yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkum edilen kişinin, belirli koşulların varlığı halinde cezasının infazının ertelenmesidir (TCK m.51).

Detayları gör

Cezanın İnfazı

Kesinleşmiş mahkumiyet hükmünün Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yerine getirilmesi işlemidir. İnfaz, hapis cezası ve adli para cezası bakımından farklı usullere tabidir.

Detayları gör

Cezanın İnfazının Ertelenmesi

Cezanın infazının ertelenmesi, kesinleşmiş cezanın belirli nedenlerle infazının geçici olarak durdurulmasıdır. Hastalık, hamilelik gibi nedenlerle uygulanır.

Detayları gör

Ceza Sorumluluğunu Kaldıran Nedenler

Failin kusurluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan hallerdir: yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik, geçici nedenler, cebir-tehdit ve hata (TCK m.30-34).

Detayları gör

Ceza Sorumluluğunu Kaldıran Nedenler

Failin kusurunu veya fiilinin hukuka aykırılığını ortadan kaldırarak ceza sorumluluğunu engelleyen hallerdir. Hukuka uygunluk nedenleri ve kusurluluğu kaldıran nedenler bu başlık altında incelenir.

Detayları gör

Ceza Sorumluluğunun Şahsiliği

Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi, kimsenin başkasının fiilinden dolayı cezalandırılamayacağını ve cezanın yalnızca suçu işleyen kişiye uygulanacağını ifade eden anayasal ilkedir.

Detayları gör

Cezayı Kaldıran Şahsi Sebepler

Cezayı kaldıran şahsi sebepler, suçun tüm unsurları oluşmasına rağmen failin belirli kişisel durumu nedeniyle cezalandırılmamasını sağlayan hallerdir.

Detayları gör

Ceza Zamanaşımı

Ceza zamanaşımı, mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesinden itibaren belirli süre geçmesiyle cezanın infaz edilememesini ifade eden kurumdur. TCK m.68'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Cinsel İstismar Suçu

Cinsel istismar suçu, on beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan çocuklara yönelik cinsel davranışlardır. TCK m.103.

Detayları gör

Cinsel Saldırı

Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığının ihlal edilmesi suçudur (TCK m.102). Basit cinsel saldırı ve nitelikli cinsel saldırı (vücuda organ veya cisim sokulması) olarak ikiye ayrılır.

Detayları gör

Cinsel Saldırı Suçu

Cinsel saldırı, bir kişinin vücut dokunulmazlığının cinsel davranışlarla ihlal edilmesi suçudur. TCK m.102'de düzenlenmiş olup 5 ile 10 yıl hapis cezası öngörülmüştür.

Detayları gör

Cinsel Taciz

Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz etme suçudur (TCK m.105). Vücut dokunulmazlığını ihlal etmeyen cinsel nitelikli davranışları kapsar.

Detayları gör

Cinsel Taciz Suçu

Cinsel taciz suçu, bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz etme suçudur. Vücut dokunulmazlığını ihlal etmeyen cinsel davranışları kapsar. TCK m.105.

Detayları gör

Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması

Velayet yetkisi elinden alınmış olan ana veya babanın ya da üçüncü derece dahil kan hısımlarından birinin on altı yaşını bitirmemiş çocuğu kaçırması veya alıkoyması suçudur (TCK m.234).

Detayları gör

Çocuk Eğitimevi

On sekiz yaşından küçük hükümlülerin cezalarını çektikleri, eğitim ve iyileştirme programlarının uygulandığı özel ceza infaz kurumudur.

Detayları gör

Çocukların Cinsel İstismarı

On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuğa yönelik cinsel davranışlarla işlenen suçtur (TCK m.103).

Detayları gör

Cumhurbaşkanına Hakaret

Cumhurbaşkanına hakaret, Cumhurbaşkanına hakaret etme suçudur. Genel hakaret suçundan ayrı ve daha ağır yaptırım öngörülmüştür. TCK m.299.

Detayları gör

Cumhuriyet Başsavcılığı

Adli yargı çevresinde soruşturma işlemlerini yürüten, kamu davası açma yetkisini kullanan ve kovuşturmada iddia makamını temsil eden Cumhuriyet savcılarından oluşan adli makamdır.

Detayları gör

Cumhuriyet Başsavcılığının İtiraz Yetkisi

Yargıtay ceza dairelerinin kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilmesini sağlayan olağanüstü kanun yoludur (CMK m.308).

Detayları gör

Cumhuriyet Savcısı

Cumhuriyet savcısı, ceza soruşturmasını yürüten, iddianame düzenleyen ve kamu davasında iddia makamını temsil eden yargı mensubudur. CMK m.160-174.

Detayları gör

Cumhuriyet Savcısının Görevleri

Soruşturma evresinde delil toplama, iddianame düzenleme, kamu davasını açma ve kovuşturma evresinde iddia makamını temsil etme görevlerini kapsayan CMK'daki temel savcılık yetkileridir.

Detayları gör

Davaya Katılma (Müdahillik)

Suçtan zarar gören kişinin ceza davasında iddia makamının yanında yer alarak sanığın cezalandırılmasını talep etmek üzere davaya katılmasıdır (CMK m.237-243).

Detayları gör

Dava Zamanaşımı

Suçun işlendiği tarihten itibaren kanunda öngörülen sürenin geçmesiyle kamu davasının düşürülmesidir (TCK m.66). Süre, suçun ağırlığına göre 8 ile 30 yıl arasında değişir.

Detayları gör

Deepfake Suçu

Yapay zeka teknolojisi kullanılarak bir kişinin görüntü, ses veya videosunun izinsiz olarak manipüle edilmesi ve yayılması fiillerini kapsayan suç kavramıdır.

Detayları gör

Delil

Delil, ceza muhakemesinde bir vakıanın ispatı için kullanılan her türlü ispat aracıdır. Ceza muhakemesinde delil serbestisi ilkesi geçerlidir. CMK m.206-217.

Detayları gör

Delil Değerlendirmesi

Ceza muhakemesinde toplanan delillerin hukuka uygunluk, güvenilirlik ve ispat gücü bakımından mahkeme tarafından serbestçe takdir edilmesi ilkesidir. Hakim vicdani kanaatini oluşturmada delilleri serbestçe değerlendirir (CMK m.217).

Detayları gör

Delil Yasakları

Ceza muhakemesinde belirli delillerin elde edilmesinin yasaklanması (delil elde etme yasağı) veya hukuka aykırı yollarla elde edilen delillerin hükme esas alınamaması (delil değerlendirme yasağı) kurallarıdır.

Detayları gör

Denetimli Serbestlik

Denetimli serbestlik, hükümlü veya sanığın toplum içinde denetim ve takip altında bulundurulmasını sağlayan alternatif bir infaz yöntemidir.

Detayları gör

Denetimli Serbestlik Şartları

Denetimli serbestlik şartları, hükümlünün ceza infaz kurumundan denetimli serbestlik tedbiriyle tahliye edilebilmesi için gereken koşullardır.

Detayları gör

Devletin Birliğini Bozmaya Teşebbüs

Devletin topraklarının tamamını veya bir kısmını yabancı bir devletin egemenliği altına koymaya veya bağımsızlığını zayıflatmaya yönelik fiilleri cezalandıran suçtur. TCK m.302'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Devletin Egemenlik Alametlerini Aşağılama

Devletin egemenlik alametlerini aşağılama, Türk Bayrağını veya devletin egemenlik alametlerini yırtma, yakma veya aşağılama suçudur. TCK m.300.

Detayları gör

Devlet Sırlarını İfşa Suçu

Devletin güvenliği bakımından gizli kalması gereken bilgi veya belgeleri açıklayan kişiyi cezalandıran suçtur. TCK m.329'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Dilekçe Hakkının Kullanılmasının Engellenmesi

Kişinin belli bir hakkı kullanabilmesi için yetkili makamlara başvurmasının engellenmesi suçudur (TCK m.121).

Detayları gör

Doğrudan Doğruyalık İlkesi

Mahkemenin hükmünü ancak duruşmada ortaya konulmuş ve tartışılmış delillere dayandırabileceğini ifade eden ceza muhakemesi ilkesidir (CMK m.217).

Detayları gör

Doğrudan Kast

Doğrudan kast, failin suçun kanuni tanımındaki unsurları bilmesi ve bu unsurların gerçekleşmesini doğrudan istemesidir. Kastın temel şeklidir.

Detayları gör

Dolandırıcılık

Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlama suçudur (TCK m.157). Hile unsurunun varlığı zorunludur.

Detayları gör

Dolandırıcılık Suçu

Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlama suçudur. TCK m.157-159'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Dolaylı Faillik

Dolaylı faillik, failin suçu bir başka kişiyi araç olarak kullanarak işlemesidir. Araç olan kişi genellikle kusur yeteneğinden yoksundur veya hata içindedir. TCK m.37/2.

Detayları gör

Duruşma

Duruşma, kovuşturma evresinde mahkeme huzurunda tarafların katılımıyla yapılan sözlü ve aleni yargılama oturumudur. CMK m.175 vd.

Detayları gör

Duruşmaya Hazırlık Evresi

İddianamenin kabulünden duruşmanın başlamasına kadar geçen süreçte yapılan hazırlık işlemlerinin tamamıdır. Tensip zaptının düzenlenmesi bu evrede gerçekleşir.

Detayları gör

Düşme Kararı

Düşme kararı, davanın çeşitli nedenlerle sona erdirilmesi kararıdır. Zamanaşımı, af, şikâyetten vazgeçme gibi nedenlerle verilebilir. CMK m.223/8.

Detayları gör

Edimin İfasına Fesat Karıştırma

Kamu kurumuyla yapılan sözleşmenin ifası sırasında edimin niteliğini veya miktarını değiştirerek hile yapma suçudur. TCK m.236'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Ek İddianame

Kovuşturma evresinde ortaya çıkan ve iddianamede yer almayan yeni bir suçun tespit edilmesi halinde Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenen ek iddianamedir (CMK m.174/4).

Detayları gör

Ek Kovuşturmaya Yer Olmadığına İtiraz

KYOK kararına itiraz, Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı suçtan zarar görenin sulh ceza hakimliğine başvuru hakkıdır. CMK m.173.

Detayları gör

Eksik Teşebbüs

Failin icra hareketlerini henüz tamamlayamadığı, elinde olmayan nedenlerle yarıda kaldığı teşebbüs halidir.

Detayları gör

Elektronik Kelepçe

Elektronik kelepçe, denetimli serbestlik veya adli kontrol kapsamında hükümlü veya şüphelinin hareketlerinin uzaktan izlenmesini sağlayan teknik cihazdır.

Detayları gör

El Koyma

İspat aracı olarak yararlı görülen veya müsadereye tabi eşya ve kazanç değerlerine hakim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı emriyle el konulmasıdır (CMK m.123-132).

Detayları gör

Elkoyma Kararı

Suçun delili veya müsadereye tabi eşya olduğu değerlendirilen malvarlığı değerlerine hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı kararıyla elkonulmasıdır (CMK m.123-127).

Detayları gör

Erteleme

Erteleme, mahkemece hükmedilen hapis cezasının belirli koşullarla infazının geri bırakılmasıdır. TCK md. 51 uyarınca iki yıl ve altındaki hapis cezaları ertelenebilir. Denetim süresi içinde kasıtlı suç işlenmezse ceza infaz edilmiş sayılır; aksi halde erteleme kararı kaldırılarak ceza aynen çektirilir.

Detayları gör

Esas Hakkında Mütalaa

Kovuşturma evresinde delillerin tartışılmasından sonra Cumhuriyet savcısının sanığın cezalandırılması veya beraatı yönünde görüşünü açıkladığı sözlü beyandır (CMK m.216).

Detayları gör

Etkin Pişmanlık

Etkin pişmanlık, failin suçu işledikten sonra pişmanlık göstererek suçun etkilerini gidermesi veya yetkili makamlara bilgi vermesi halinde cezanın kaldırılması veya indirilmesidir.

Detayları gör

Evrensellik İlkesi

Belirli ağır suçların (soykırım, insanlığa karşı suçlar gibi) nerede ve kim tarafından işlenirse işlensin her devlet tarafından yargılanabilmesini öngören ceza hukuku yetki ilkesidir (TCK m.13).

Detayları gör

Eziyet Suçu

Eziyet suçu, bir kimsenin eziyet çekmesine yol açacak davranışlarda bulunma suçudur. Sistematik ve sürekli kötü muameleyi kapsar. TCK m.96.

Detayları gör

Faillik

Faillik, suçun kanuni tanımında yer alan fiili bizzat veya birlikte gerçekleştiren kişinin durumunu ifade eder. TCK m.37'de müşterek faillik ve dolaylı faillik düzenlenmiştir.

Detayları gör

Fiil

Suçun maddi unsurunun temelini oluşturan, iradenin dış dünyaya yansımasıdır. İcrai (aktif hareket) veya ihmali (hareketsiz kalma) olabilir.

Detayları gör

Fikri İçtima

Fikri içtima, failin işlediği tek bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşması halinde en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılmasıdır. TCK m.44'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Fizik Kimliğin Tespiti

Suç şüphesi altında bulunan kişinin fotoğrafının çekilmesi, parmak izi, beden ölçüleri gibi fiziksel özelliklerinin kaydedilmesi işlemidir (CMK m.81).

Detayları gör

Garantörsel İhmali Suç

Garantörsel (görünüşte) ihmali suç, icrai bir suçun ihmal suretiyle işlenmesidir. Failin garantör sıfatıyla neticeyi önleme yükümlülüğü bulunmasına rağmen hareketsiz kalmasıdır.

Detayları gör

Geçici Nedenler

Geçici nedenler, failin suç işlediği sırada irade dışı olarak algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneğini yitirmesine yol açan geçici hallerdir. TCK m.34.

Detayları gör

Gerçek İçtima

Gerçek içtima, failin birden fazla fiiliyle birden fazla suç işlemesi halinde her suçtan ayrı ayrı cezalandırılmasıdır. Cezalar toplanarak infaz edilir.

Detayları gör

Gerçek İhmali Suç

Gerçek ihmali suç, kanunun doğrudan ihmali davranışı suç olarak tanımladığı suç tipidir. Failin belirli bir davranışta bulunma yükümlülüğünü yerine getirmemesi cezalandırılır.

Detayları gör

Gizli Soruşturmacı

Gizli soruşturmacı, örgütlü suçlarda kimliğini gizleyerek örgüte sızan ve delil toplayan kamu görevlisidir. CMK m.139.

Detayları gör

Göçmen Kaçakçılığı Suçu

Doğrudan veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek amacıyla bir yabancının yasadışı yollarla ülkeye sokulması veya ülkede kalmasının sağlanması suçudur (TCK m.79).

Detayları gör

Gönüllü Vazgeçme

Gönüllü vazgeçme, failin suçun icra hareketlerinden gönüllü olarak vazgeçmesi veya kendi çabasıyla suçun tamamlanmasını engellemesidir. TCK m.36 ile fail teşebbüsten cezalandırılmaz.

Detayları gör

Göreve İlişkin Sırrın Açıklanması

Kamu görevlisinin görevi nedeniyle vakıf olduğu ve gizli kalması gereken bilgileri açıklaması suçudur (TCK m.258).

Detayları gör

Görevi Kötüye Kullanma

Görevi kötüye kullanma, kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı hareket etmesi veya görevini yapmakta ihmal ve gecikme göstererek kişilerin mağduriyetine neden olması suçudur. TCK m.257.

Detayları gör

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme

Görevi yaptırmamak için direnme, kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla cebir veya tehdit kullanma suçudur. TCK m.265.

Detayları gör

Görevsizlik Kararı

Mahkemenin yargılamakta olduğu davada görevli olmadığına kanaat getirmesi halinde dosyayı görevli mahkemeye göndermek üzere verdiği karardır.

Detayları gör

Gözaltı

Gözaltı, yakalanan kişinin Cumhuriyet savcısının emriyle belirli süre özgürlüğünden yoksun bırakılmasıdır. Gözaltı süresi yakalama anından itibaren 24 saati geçemez. CMK m.91.

Detayları gör

Güveni Kötüye Kullanma

Güveni kötüye kullanma, başkasına ait olup da muhafaza etmek veya belirli şekilde kullanmak üzere zilyetliği devredilmiş olan mal üzerinde bu amaç dışında tasarrufta bulunma suçudur. TCK m.155.

Detayları gör

Güvenlik Tedbiri

Güvenlik tedbiri, suç işleyen ancak cezai ehliyeti bulunmayan veya tehlikelilik hali devam eden kişilere uygulanan koruyucu ve önleyici nitelikteki yaptırımlardır. TCK m.53-60.

Detayları gör

Haberleşmenin Engellenmesi Suçu

Kişiler arasındaki haberleşmenin hukuka aykırı olarak engellenmesi suçudur. İletişimin herhangi bir yolla kesintiye uğratılması bu suçu oluşturur (TCK m.124).

Detayları gör

Haberleşmenin Gizliliğini İhlal

Haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğinin hukuka aykırı olarak ihlal edilmesi suçudur. TCK m.132'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Hafifletici Neden

Hafifletici neden, suçun temel şekline göre cezanın indirilmesini gerektiren hallerdir. Daha az cezayı gerektiren haller olarak da bilinen bu nedenler, fiilin işleniş koşulları veya failin durumuna bağlı olarak kanunda özel olarak düzenlenir. Hafifletici nedenler suçun haksızlık içeriğini veya failin kusurunu azaltır.

Detayları gör

Hakaret

Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etme ya da sövmek suretiyle kişinin onurunun zedelenmesi suçudur (TCK m.125).

Detayları gör

Hakaret Suçu

Hakaret, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etme ya da sövme suretiyle kişinin onuruna saldırma suçudur. TCK m.125.

Detayları gör

Hakkın Kullanılması

Hakkın kullanılması, hukuk düzeninin tanıdığı bir hakkın kullanılması nedeniyle gerçekleştirilen fiilin hukuka uygun sayılmasıdır. TCK m.26/1'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Haksız Tahrik

Haksız tahrik, failin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi halinde cezada indirim yapılmasını sağlayan kurumdur. TCK m.29.

Detayları gör

Halk Arasında Korku ve Panik Yaratmak Amacıyla Tehdit

Halkın bir kesimini belirli özellikleri nedeniyle alenen aşağılayan veya halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit eden kişinin işlediği suçtur (TCK m.213).

Detayları gör

Halkı Kin ve Düşmanlığa Tahrik

Halkı kin ve düşmanlığa tahrik, halkın sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge bakımından farklı kesimlerini birbirine karşı kamu düzeni için tehlikeli olabilecek şekilde düşmanlığa veya kin beslemeye tahrik etme suçudur. TCK m.216.

Detayları gör

Hapis Cezası

Hapis cezası, hükümlünün belirli bir süre ceza infaz kurumunda tutulmasını öngören özgürlüğü bağlayıcı ceza türüdür. TCK m.45-48'de ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve süreli hapis olarak düzenlenmiştir.

Detayları gör

Hapis Cezasının Adli Para Cezasına Çevrilmesi

Hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi, kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına dönüştürülmesidir. TCK m.50.

Detayları gör

Hapis Cezasının Ertelenmesi

Hapis cezasının ertelenmesi, iki yıl veya daha az süreli hapis cezasının infazının belirli koşullara bağlanarak ertelenmesidir. TCK m.51'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Hapis Cezasının Konutta İnfazı

Altı aylık hapis cezasının kadın, yaşlı veya hasta hükümlüler bakımından konutunda çektirilmesine karar verilmesi imkanıdır.

Detayları gör

Hareket (Ceza Hukuku)

Suçun maddi unsurunun temel öğesi olup failin iradi olarak gerçekleştirdiği icrai veya ihmali davranıştır. Ceza hukuku bakımından hareketin iradi olması yani kişinin bilinç ve iradesiyle gerçekleştirmesi zorunludur.

Detayları gör

Hata

Hata, ceza hukukunda failin suçun maddi unsurlarında veya hukuki değerlendirmede yanılmasıdır. Hata türüne göre kast kalkabilir veya kusur ortadan kalkabilir. TCK m.30'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Hata (TCK md. 30)

TCK md. 30'da düzenlenen hata, failin suçun unsurlarında veya hukuka uygunluk nedenlerinin maddi koşullarında yanılmasıdır. Suçun maddi unsurlarındaki hata kastı kaldırırken, haksızlık yanılgısı kaçınılmaz ise ceza verilmez. Hata hükümleri kusur ilkesinin önemli bir yansımasıdır.

Detayları gör

Hileli İflas Suçu

Alacaklılarını zarara uğratmak amacıyla malvarlığını eksiltme veya borçlarını artırma fiillerini cezalandıran suçtur. TCK m.161'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Hırsızlık

Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alma suçudur (TCK m.141). Nitelikli halleri TCK m.142'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Hırsızlık Suçu

Hırsızlık, zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kişinin işlediği suçtur. TCK m.141.

Detayları gör

Hırsızlık Suçunda Zorunluluk Hali

Ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için hırsızlık suçunun işlenmesi halinde verilecek cezada indirim yapılmasını veya ceza verilmemesini öngören özel düzenlemedir (TCK m.147).

Detayları gör

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

İki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasına mahkum edilen sanık hakkında, belirli koşulların varlığı halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıdır (CMK m.231). HAGB olarak kısaltılır.

Detayları gör

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

HAGB, sanık hakkında kurulan hükmün açıklanmasının belirli koşullarla geri bırakılması ve denetim süresi sonunda davanın düşürülmesidir. CMK m.231'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Hukuka Aykırı Delil

Hukuka aykırı delil, kanuna aykırı yollarla elde edilen ve yargılamada hükme esas alınamayan delildir. Anayasa m.38/6 ve CMK m.206/2-a ile yasaklanmıştır.

Detayları gör

Hukuka Aykırılık Unsuru

Hukuka aykırılık unsuru, işlenen fiilin hukuk düzeni tarafından onaylanmadığını ve herhangi bir hukuka uygunluk nedeninin bulunmadığını ifade eden suç unsurudur.

Detayları gör

Hukuka Uygunluk Nedenleri

Hukuka uygunluk nedenleri, tipik olan bir fiilin hukuka aykırılığını ortadan kaldıran hallerdir. Bu nedenlerin varlığında fail cezalandırılmaz.

Detayları gör

Hukuka Uygunluk Nedenlerinde Yanılma

Hukuka uygunluk nedenlerinde yanılma, failin gerçekte bulunmayan bir hukuka uygunluk nedeninin maddi koşullarının var olduğunu zannetmesidir. TCK md. 30/3 uyarınca bu yanılma kaçınılmaz ise faile ceza verilmez. Kaçınılabilir yanılma halinde ise cezada indirim yapılır.

Detayları gör

Hüküm

Yargılama sonucunda mahkemenin verdiği nihai karardır. Beraat, mahkumiyet, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya güvenlik tedbirine hükmetme şeklinde olabilir (CMK m.223).

Detayları gör

Hükümlü Hakları

Hükümlü hakları, ceza infaz kurumunda bulunan mahkumların sahip olduğu temel hak ve özgürlüklerdir. 5275 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Hükümlünün Nakli

Hükümlünün bir ceza infaz kurumundan başka bir infaz kurumuna güvenlik, sağlık veya idari nedenlerle nakledilmesi işlemidir.

Detayları gör

Hükümlü veya Tutuklunun Kaçması

Tutukevi veya ceza infaz kurumundan kaçan hükümlü veya tutuklunun işlediği suçtur (TCK m.292).

Detayları gör

İcrai Davranış

Failin aktif bir hareketle suçun kanuni tanımındaki fiili gerçekleştirmesidir. Suçların büyük çoğunluğu icrai davranışla işlenir.

Detayları gör

İcra İflas Suçları

İcra ve iflas takibi sürecinde borçlunun mal kaçırma, ticareti terk etme gibi fiillerini cezalandıran suç grubudur. İİK m.331-345 arasında düzenlenmiştir.

Detayları gör

İcrai Hareket

İcrai hareket, failin aktif bir davranışla suçun maddi unsurunu gerçekleştirmesidir. Ceza hukukunda suçların büyük çoğunluğu icrai hareketle işlenir.

Detayları gör

İçtima

İçtima, birden fazla suçun bir araya gelmesi durumunda cezaların nasıl belirleneceğini düzenleyen ceza hukuku kurumudur. TCK m.42-44 arasında düzenlenmiştir.

Detayları gör

İddianame

İddianame, Cumhuriyet savcısının soruşturma sonunda yeterli şüpheye ulaşması halinde düzenlediği ve ceza davasının açılmasını sağlayan resmi belgedir. CMK m.170.

Detayları gör

İddianamenin İadesi

Mahkemenin, iddianamenin yasal unsurları taşımadığına kanaat getirmesi halinde iddianameyi Cumhuriyet Başsavcılığına iade etmesidir (CMK m.174).

Detayları gör

İfade Alma

İfade alma, şüphelinin Cumhuriyet savcısı veya kolluk tarafından soruşturma evresinde dinlenmesidir. CMK m.148.

Detayları gör

İftira

Yetkili makamlara ihbar veya şikayette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, işlemediğini bildiği halde hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat etme suçudur (TCK m.267).

Detayları gör

İftira Suçu

İftira, yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla işlemediğini bildiği halde bir kişiye suç isnat etme suçudur. TCK m.267.

Detayları gör

İhaleye Fesat Karıştırma

Kamu kurum ve kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiraya verme işlemlerine fesat karıştırma suçudur. TCK m.235'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

İhmali Hareket

İhmali hareket, failin hukuk düzeninin emrettiği bir davranışı yerine getirmemesi şeklinde gerçekleşen ve eylemsizlikle ortaya çıkan hareket türüdür. Gerçek ihmali suçlarda kanun doğrudan belirli bir davranışı emrederken, garantörsel ihmali suçlarda failin garantör sıfatı nedeniyle neticeyi önleme yükümlülüğü bulunur.

Detayları gör

İhmali Suç

İhmali suç, failin hukuk düzeninin emrettiği bir davranışı yapmaması sonucu oluşan suç türüdür. Gerçek ihmali suçlar ve görünüşte (garantörsel) ihmali suçlar olmak üzere ikiye ayrılır.

Detayları gör

İletişimin Tespiti ve Denetlenmesi

Belirli katalog suçlarda bir suç dolayısıyla yapılan soruşturma ve kovuşturmada hakim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı kararıyla şüphelinin iletişiminin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınmasıdır (CMK m.135).

Detayları gör

İletişimin Tespiti ve Dinlenmesi

İletişimin tespiti ve dinlenmesi, şüpheli veya sanığın telefon ve elektronik iletişiminin hâkim kararıyla izlenmesi, dinlenmesi ve kaydedilmesidir. CMK m.135.

Detayları gör

İlgilinin Rızası

İlgilinin rızası, kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere açıkladığı rızanın fiilin hukuka aykırılığını ortadan kaldırmasıdır. TCK m.26/2.

Detayları gör

İmar Kirliliğine Neden Olma

İmar kirliliğine neden olma, yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapma veya yaptırma suçudur. TCK m.184.

Detayları gör

In Dubio Pro Reo

In dubio pro reo (şüpheden sanık yararlanır), yargılama sonunda sanığın suçluluğu hakkında makul şüphe kalması halinde beraat kararı verilmesi gerektiğini ifade eden ilkedir.

Detayları gör

İnfazda İyi Hal İndirimi

Hükümlünün ceza infaz kurumundaki davranışlarının iyi hal olarak değerlendirilmesi halinde koşullu salıverilme ve açık kuruma ayrılma süreleri bakımından sağlanan avantajdır.

Detayları gör

İnfaz Hakimliği

İnfaz hakimliği, ceza infaz kurumlarındaki uygulamaların denetimini yapan ve hükümlü şikâyetlerini inceleyen yargı organıdır. 4675 sayılı Kanun.

Detayları gör

İnfaz Hakimliğine İtiraz

İnfaz hakimliğinin kararlarına karşı ağır ceza mahkemesine yapılan itiraz yoludur. İtiraz süresi kararın tebliğinden itibaren yedi gündür.

Detayları gör

İnfaz Hukuku

İnfaz hukuku, mahkeme kararıyla hüküm giyen kişilerin cezalarının yerine getirilmesine ilişkin kuralları düzenleyen hukuk dalıdır. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun.

Detayları gör

İnfazın Ertelenmesi Halleri

Hapis cezasının infazının hastalık, hamilelik, hükümlünün yakınının ölümü veya ailenin ağır derecede mağduriyeti gibi sebeplerle geçici süre ertelenmesidir.

Detayları gör

İnfazın Geri Bırakılması

İnfazın geri bırakılması, kesinleşmiş hapis cezasının infazının belirli nedenlerle ertelenmesidir.

Detayları gör

İnfaz Rejimi

Hükümlülere uygulanan kısıtlama düzeyine göre belirlenen kapalı, açık veya çocuk infaz kurumu düzenlemelerinin bütünüdür.

Detayları gör

İnsan Haysiyetinin Dokunulmazlığı İlkesi

Ceza ve infaz hukukunda hiçbir ceza veya güvenlik tedbirinin insan haysiyetiyle bağdaşmayacak nitelikte olamayacağını güvence altına alan anayasal ilkedir.

Detayları gör

İnsan Ticareti Suçu

Zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak, organ veya doku ticareti yapmak amacıyla kişilerin tehdit, baskı, cebir veya hile ile tedarik edilmesi, kaçırılması veya barındırılması suçudur (TCK m.80).

Detayları gör

İnternet Yoluyla Hakaret

İnternet ve sosyal medya platformları aracılığıyla bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırma suçudur. TCK m.125/2 kapsamında aleni hakaret olarak değerlendirilir.

Detayları gör

İntihara Yönlendirme

Başkasını intihara azmettiren, teşvik eden, başkasının intihar kararını kuvvetlendiren ya da intihara herhangi bir şekilde yardım eden kişinin işlediği suçtur (TCK m.84).

Detayları gör

İrtikâp

İrtikâp, kamu görevlisinin görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanarak kişilerden kendisine veya başkasına yarar sağlamasıdır. TCK md. 250'de düzenlenen bu suç; icbar suretiyle, ikna suretiyle ve hatadan yararlanma suretiyle olmak üzere üç şekilde işlenebilir. İrtikâp, zimmet ve rüşvet ile birlikte kamu idaresine karşı suçların en ağırlarındandır.

Detayları gör

İşlenemez Suç

Fiilin, suçun konusunun bulunmaması veya kullanılan aracın elverişsizliği nedeniyle tamamlanmasının mümkün olmadığı haldir (TCK m.35/2). Ceza indirimi veya ceza verilmemesi mümkündür.

Detayları gör

İstinaf

İlk derece mahkemesi kararlarına karşı bölge adliye mahkemesine (BAM) yapılan olağan kanun yolu başvurusudur (CMK m.272-285). Hem maddi hem hukuki yönden denetim yapılır.

Detayları gör

İstinaf Kanun Yolu

İstinaf, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı başvurulan ve hem maddi olay hem hukuki denetim yapılan olağan kanun yoludur. CMK m.272-285.

Detayları gör

İştirak

İştirak, birden fazla kişinin bir suçun işlenmesine katılmasıdır. TCK m.37-41 arasında faillik, azmettirme ve yardım etme şeklinde düzenlenmiştir.

Detayları gör

İştirak Halinde İşlenen Suçlarda Ceza Tayini

Suça iştirak eden her failin kendi kusurluluk derecesine göre ayrı ayrı cezalandırılması ilkesidir. TCK uyarınca her bir iştirak edenin cezası bireysel olarak belirlenir.

Detayları gör

İştirak Türleri

İştirak türleri, bir suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halindeki katılım biçimlerini ifade eder. TCK'da faillik, azmettirme ve yardım etme olarak üçe ayrılır.

Detayları gör

İş ve Çalışma Hürriyetinin İhlali

İş ve çalışma hürriyetinin ihlali, cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka davranışlarla bir kimsenin iş ve çalışma hürriyetini engelleme suçudur. TCK m.117.

Detayları gör

İtiraz

Hakim kararları ile kanunun gösterdiği hallerde mahkeme kararlarına karşı ilgililerin başvurabildiği olağan kanun yoludur (CMK m.267-271). Kararı veren merci veya üst merci inceler.

Detayları gör

İtiraz (Ceza Muhakemesi)

İtiraz, hâkim veya mahkeme kararlarına karşı başvurulabilen olağan kanun yoludur. CMK m.267-271.

Detayları gör

İtiyadi Suç

Suçun oluşması için aynı fiilin birden fazla kez tekrarlanmasının gerekli olduğu suç tipidir. Tek bir hareket suçun oluşması için yeterli değildir; fiilin alışkanlık haline getirilmesi aranır.

Detayları gör

İyi Halli Olma

İyi halli olma, hükümlünün ceza infaz kurumunda disiplinli ve kurallara uygun davranması durumudur. Koşullu salıverilme ve açığa ayrılma için temel şarttır.

Detayları gör

Kaçakçılık Suçu

Kaçakçılık suçu, eşya ve maddelerin gümrük işlemlerine tabi tutulmaksızın yurda sokulması veya çıkarılması suçudur. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında düzenlenmiştir.

Detayları gör

Kaçak Elektrik Kullanma Suçu

Elektrik enerjisinin sayacı devre dışı bırakarak veya doğrudan hat çekerek bedelsiz kullanılması fiilini cezalandıran suçtur. TCK m.163/2'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Kalkışma Suçu

Kanun koyucunun teşebbüs aşamasındaki hareketleri bağımsız bir suç olarak tamamlanmış suç gibi cezalandırdığı suç tipidir. Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçu buna örnektir.

Detayları gör

Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi

Cumhuriyet savcısının uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı belirli koşullarla kamu davasının açılmasını ertelemesidir (CMK m.171).

Detayları gör

Kamu Görevinin Terki veya Yapılmaması

Kanunda belirtilen durumlarda göreve devam etmesi zorunlu olan kamu görevlisinin görevini terk etmesi veya yapmaması suçudur (TCK m.260).

Detayları gör

Kamu Görevlisine Hakaret

Kamu görevlisinin görevinden dolayı hakaret edilmesi halinde cezanın artırılmasını öngören nitelikli hakaret suçudur (TCK m.125/3).

Detayları gör

Kanun Hükmünü İcra

Kanun hükmünü icra, kanunun verdiği yetki veya yüklediği görev gereği yapılan fiillerin hukuka uygun sayılmasıdır. TCK m.24/1'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Kanunilik İlkesi

Kanunilik ilkesi, bir fiilin ancak kanunda açıkça suç olarak tanımlanması halinde cezalandırılabileceğini ifade eden ceza hukukunun temel ilkesidir. Latince "nullum crimen, nulla poena sine lege" olarak bilinir ve TCK m.2'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Kanunların Geriye Yürümezliği İlkesi

Suç ve cezalara ilişkin kanun hükümlerinin yürürlüğe girdikleri tarihten önceki olaylara uygulanamaması ilkesidir. Lehe kanun istisnası dışında mutlak olarak geçerlidir.

Detayları gör

Kanun Önünde Eşitlik İlkesi (Ceza Hukuku)

Ceza kanunlarının kişi, zümre veya sınıf ayrımı yapılmaksızın herkese eşit olarak uygulanması gerektiğini ifade eden temel ilkedir (TCK m.3).

Detayları gör

Kanunun Bağlayıcılığı

Kanunun bağlayıcılığı, ceza kanunlarının herkesi bağladığını ve kanunu bilmemenin mazeret sayılmayacağını ifade eden temel ceza hukuku ilkesidir. TCK m.4'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Kanun Yararına Bozma

Kanun yararına bozma, kesinleşmiş karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılığın giderilmesi için başvurulan olağanüstü kanun yoludur. CMK m.309.

Detayları gör

Kanun Yolları

Mahkeme kararlarına karşı başvurulabilecek hukuki çarelerdir. Olağan kanun yolları (itiraz, istinaf, temyiz) ve olağanüstü kanun yolları (Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı, kanun yararına bozma, yargılamanın yenilenmesi) olarak ikiye ayrılır.

Detayları gör

Kapalı Ceza İnfaz Kurumu

Kapalı ceza infaz kurumu, iç ve dış güvenlik görevlileri bulunan, yüksek güvenlikli ceza infaz kurumudur. Hükümlüler kural olarak önce kapalı kuruma alınır.

Detayları gör

Kara Para Aklama Suçu

Suçtan elde edilen gelirin meşru bir kaynaktan elde edilmiş gibi gösterilmesi fiilini cezalandıran suçtur. TCK m.282'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Karşılıksız Çek Suçu

Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre ibraz edildiğinde karşılığı bulunmayan çeki düzenleyen kişiyi cezalandıran suçtur. 5941 sayılı Çek Kanunu m.5'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Karşılıksız Yararlanma

Otomatik aletlerle, telefon hatlarıyla veya bilişim alanında sağlanan hizmetlerden karşılığını ödemeksizin yararlanma suçudur (TCK m.163).

Detayları gör

Karşılıksız Yararlanma Suçu

Otomatik aygıtları veya elektrik, su, doğalgaz gibi enerji kaynaklarını bedel ödemeden kullanan kişiyi cezalandıran suçtur. TCK m.163'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Kasıtlı Suç

Kasıtlı suç, failin suçun kanuni tanımındaki unsurları bilerek ve istenerek gerçekleştirmesiyle işlenen suçtur. TCK'da aksi belirtilmedikçe suçlar kasıtlı işlenir.

Detayları gör

Kast

Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Ceza hukukunda temel kusurluluk biçimidir ve TCK m.21'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Kasten Öldürme

Kasten öldürme, bir insanın kasten hayatına son verilmesidir. TCK m.81'de temel şekli, m.82'de nitelikli halleri düzenlenmiştir. Müebbet hapis cezası öngörülmüştür.

Detayları gör

Kasten Öldürmeye Teşebbüs

Kasten öldürmeye teşebbüs, failin öldürme kastıyla icra hareketlerine başlaması ancak mağdurun ölmemesi halidir. TCK m.81 ve m.35 birlikte uygulanır.

Detayları gör

Kasten Yaralama

Kasten yaralama, bir kişinin vücuduna acı verme veya sağlığını ya da algılama yeteneğini bozma suçudur. TCK m.86'da düzenlenmiş olup 1 ile 3 yıl hapis cezası öngörülmüştür.

Detayları gör

Katılma

Katılma (müdahillik), suçtan zarar gören kişinin kovuşturma evresinde kamu davasına katılarak taraf sıfatı kazanmasıdır. CMK m.237-243.

Detayları gör

Kaybolmuş veya Hata Sonucu Ele Geçirilen Eşya Üzerinde Tasarruf

Kaybedilmiş bir malı bulup da iade etmeme veya hata sonucu zilyetliğine geçen malı iade etmeyerek üzerinde tasarrufta bulunan kişinin işlediği suçtur (TCK m.160).

Detayları gör

Keşif (Ceza Muhakemesi)

Suçun işlendiği veya delillerin bulunduğu yerin mahkeme veya hakim tarafından doğrudan incelenmesi işlemidir (CMK m.83).

Detayları gör

Kesintisiz Suç (Mütemadi Suç)

Suçun oluşmasıyla birlikte hukuka aykırı durumun devam ettiği, failin suç teşkil eden fiili sürdürdüğü suç tipidir. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma mütemadi suça klasik örnektir.

Detayları gör

Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma

Kişilerin huzur ve sükununu bozma, sırf huzur ve sükunu bozmak amacıyla bir kimseye ısrarla telefon etme, gürültü yapma veya aynı maksatla diğer hukuka aykırı davranışlarda bulunma suçudur. TCK m.123.

Detayları gör

Kişisel Verilerin Kaydedilmesi Suçu

Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kişiyi cezalandıran suç tipidir. TCK m.135'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Kişisel Verileri Yayma Suçu

Kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişiyi cezalandıran suç tipidir. TCK m.136'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, bir kimsenin bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakılmasıdır. TCK m.109'da düzenlenmiş olup 1 ile 5 yıl hapis cezası öngörülmüştür.

Detayları gör

Kısa Süreli Hapis Cezası

Kısa süreli hapis cezası, bir yıl veya daha az süreli hapis cezasıdır. TCK m.49/2 uyarınca seçenek yaptırımlara çevrilebilir ve ertelenebilir.

Detayları gör

Kıyas Yasağı

Ceza hukukunda kanunda açıkça suç olarak tanımlanmayan bir fiilin, benzer bir suç hükmü uygulanarak cezalandırılmasının yasak olmasıdır. TCK m.2'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Konut Dokunulmazlığının İhlali

Konut dokunulmazlığının ihlali, bir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine veya işyerine rızası dışında giren ya da girildikten sonra çıkmayan kişinin işlediği suçtur. TCK m.116.

Detayları gör

Koruma İlkesi

Yabancı ülkede Türkiye'nin güvenliğine, anayasal düzenine veya ekonomik çıkarlarına karşı işlenen suçlarda Türk ceza kanunlarının uygulanmasını öngören yetki ilkesidir (TCK m.12).

Detayları gör

Koruma Tedbirleri

Koruma tedbirleri, ceza muhakemesinin amacına ulaşmasını sağlamak için kişi özgürlüğüne veya malvarlığına yönelik geçici müdahalelerdir. Yakalama, tutuklama, arama, el koyma gibi tedbirleri kapsar.

Detayları gör

Koşullu Salıverilme

Koşullu salıverilme, hükümlünün cezasının belirli bir kısmını infaz kurumunda çektikten sonra denetim altında serbest bırakılmasıdır. CGTİHK m.107'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Koşullu Salıverilme Şartları

Koşullu salıverilme şartları, hükümlünün cezasının belirli bölümünü infaz ettikten sonra tahliye edilebilmesi için gereken koşullardır. CGTİHK m.107.

Detayları gör

Kovuşturma

İddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen evredir (CMK m.2/1-f). Mahkeme tarafından yürütülür.

Detayları gör

Kovuşturma Evresi

Kovuşturma evresi, iddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen yargılama aşamasıdır. Mahkeme tarafından yürütülür. CMK m.2/1-f.

Detayları gör

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK)

KYOK (Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar), Cumhuriyet savcısının soruşturma sonunda yeterli delil bulunamaması halinde verdiği takipsizlik kararıdır. CMK m.172.

Detayları gör

Kullanma Hırsızlığı

Geçici bir süre kullanıp iade etmek üzere başkasının malını alan kişinin işlediği hırsızlık suçunun hafifletilmiş halidir. Şikayet üzerine soruşturulur ve cezada indirim uygulanır (TCK m.146).

Detayları gör

Kusur

Failin hukuka aykırı fiili nedeniyle kınanabilirliğidir. Ceza sorumluluğunun subjektif koşulunu oluşturur ve cezanın temelini teşkil eder.

Detayları gör

Kusur İlkesi

Kusur ilkesi, bir kişinin ancak kusurlu olması halinde cezalandırılabileceğini öngören ceza hukukunun temel ilkesidir. Kusursuz ceza olmaz prensibinin ifadesidir.

Detayları gör

Kusurluluğu Kaldıran Nedenler

Kusurluluğu kaldıran nedenler, failin kusur yeteneğini veya kusurluluğunu ortadan kaldıran hallerdir. Bu hallerde fiil hukuka aykırıdır ancak faile ceza verilmez.

Detayları gör

Kusurluluk

Kusurluluk, failin hukuka aykırı fiili işlediği sırada bu fiilden dolayı kınanabilmesidir. Suçun üçüncü unsuru olan kusurluluk, failin isnat yeteneğine sahip olmasını ve kast ya da taksir biçiminde kusurlu hareket etmesini gerektirir. Kusurluluğu kaldıran veya azaltan haller TCK'da ayrıca düzenlenmiştir.

Detayları gör

Kusursuz Ceza Olmaz İlkesi

Kusuru bulunmayan kişiye ceza verilemeyeceğini ifade eden ve modern ceza hukukunun temel taşlarından olan ilkedir. Kusur hem cezanın temeli hem sınırıdır.

Detayları gör

Lehe Kanun Uygulaması

Suçun işlenmesinden sonra yürürlüğe giren yeni kanunun failin lehine hükümler içermesi halinde yeni kanunun uygulanmasını öngören ilkedir. TCK m.7/2'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Maddi Unsur

Maddi unsur, suçun dış dünyaya yansıyan objektif yönünü oluşturan ve fiil, netice, nedensellik bağı, fail, mağdur ile suçun konusunu kapsayan unsurdur.

Detayları gör

Mağdur

Suçtan doğrudan doğruya zarar gören kişidir. Ceza muhakemesinde hakları CMK m.233-239 arasında düzenlenmiştir.

Detayları gör

Mağdur (Ceza Hukuku)

Suçun işlenmesiyle hakkı veya hukuki değeri doğrudan ihlal edilen gerçek kişidir. TCK sisteminde tüzel kişiler mağdur olamaz; ancak suçtan zarar gören sıfatıyla davaya katılabilirler.

Detayları gör

Mağdur Hakları

Mağdur hakları, suçtan zarar gören kişilerin ceza muhakemesi sürecinde sahip olduğu yasal haklardır. CMK m.233-239.

Detayları gör

Mahkumiyet

Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit görülmesi halinde mahkeme tarafından verilen suçlu bulma ve ceza tayini kararıdır (CMK m.223/5).

Detayları gör

Mahkumiyet Kararı

Mahkumiyet kararı, sanığın yüklenen suçu işlediğinin sabit görülmesi halinde mahkeme tarafından verilen ceza kararıdır. CMK m.223/5.

Detayları gör

Mala Zarar Verme

Mala zarar verme, başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkma, tahrip etme, yok etme, bozma, kullanılamaz hale getirme veya kirletme suçudur. TCK m.151.

Detayları gör

Manevi Unsur

Manevi unsur, suçun subjektif yönünü oluşturan ve failin fiili işlerkenki iç dünyasını (kast veya taksir) ifade eden unsurdur. TCK m.21 ve m.22'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Masumiyet Karinesi

Bir kişinin kesinleşmiş mahkumiyet kararı olmadan suçlu sayılamaması ilkesidir. Anayasa m.38/4 ve AİHS m.6/2'de güvence altına alınmıştır.

Detayları gör

Mazeret İzni

Hükümlünün ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü ya da ağır hastalığı halinde belirli süreyle ceza infaz kurumundan ayrılmasına izin veren uygulamadır.

Detayları gör

Meşru Müdafaa

Meşru müdafaa, gerek kendisine gerek başkasına yönelmiş haksız bir saldırıyı o anda defetmek için orantılı güç kullanılmasını ifade eden hukuka uygunluk nedenidir. TCK m.25/1.

Detayları gör

Meşru Savunma

Gerek kendisine gerek başkasına yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı defetmek amacıyla orantılı güç kullanılmasıdır (TCK m.25/1).

Detayları gör

Meşru Savunmada Sınırın Aşılması

Meşru savunmada orantılılık koşulunun mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaş nedeniyle aşılmasıdır (TCK m.27/2). Bu durumda ceza verilmez.

Detayları gör

Müdafi

Müdafi, ceza muhakemesinde şüpheli veya sanığın savunmasını üstlenen avukattır. Müdafi, savunma hakkının kullanılmasını sağlayan temel süjedir. CMK m.149-156.

Detayları gör

Müebbet Hapis Cezası

Müebbet hapis cezası, hükümlünün yaşam boyu ceza infaz kurumunda kalmasını gerektiren ceza türüdür. Koşullu salıverilme imkânı bulunur.

Detayları gör

Mühür Bozma Suçu

Mühür bozma, kanun veya yetkili makamların emriyle bir şeyin saklanmasını veya varlığının aynen korunmasını sağlamak için konulan mührün kaldırılması veya bozulması suçudur. TCK m.203.

Detayları gör

Mükerrirlere Özgü İnfaz

Mükerrirlere özgü infaz, daha önce hapis cezası alan ve yeniden suç işleyen kişilere uygulanan ağırlaştırılmış infaz rejimidir. TCK m.58 ve CGTİHK m.108'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Mülkilik İlkesi

Bir ülke sınırları içinde işlenen suçlara o ülkenin ceza kanunlarının uygulanmasını öngören temel ilkedir. TCK m.8'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Müsadere

Müsadere, suçun işlenmesinde kullanılan veya suçtan elde edilen eşya ve kazancın devlet tarafından zoralımını ifade eden güvenlik tedbiridir. TCK m.54-55'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Müsadere Kararı (CMK)

Suçta kullanılan veya suçtan elde edilen eşyanın mülkiyetinin devlete geçirilmesine ilişkin mahkeme kararıdır. Kazanç müsaderesi ve eşya müsaderesi olmak üzere iki türü vardır.

Detayları gör

Müşteki

Müşteki, suçtan zarar görerek şikâyette bulunan kişidir. Ceza muhakemesinde mağdur ve şikâyetçi kavramlarından farklı bir statüyü ifade eder.

Detayları gör

Müşterek Faillik

Müşterek faillik, birden fazla kişinin suçun icra hareketlerini birlikte gerçekleştirmesidir. Her bir kişi fail olarak sorumlu tutulur. TCK m.37/1.

Detayları gör

Nedensellik Bağı

Nedensellik bağı, failin hareketi ile meydana gelen netice arasındaki sebep-sonuç ilişkisidir. Ceza hukukunda suçun maddi unsurlarından biridir ve illiyet bağı olarak da adlandırılır.

Detayları gör

Nefret ve Ayrımcılık Suçu

Nefret ve ayrımcılık suçu, dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle işlenen suçtur. TCK m.122.

Detayları gör

Netice

Suçun maddi unsurunun bir parçası olarak fiilin dış dünyada meydana getirdiği değişikliktir. Neticesi hareketten ayrılabilen suçlarda ayrıca aranır.

Detayları gör

Netice (Ceza Hukuku)

Netice, failin hareketinin dış dünyada meydana getirdiği değişikliktir. Neticeli suçlarda suçun tamamlanması için neticenin gerçekleşmesi zorunludur.

Detayları gör

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suç

Neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç, işlenen bir fiilin kanunda öngörülenden daha ağır bir neticenin meydana gelmesine yol açması durumudur. TCK m.23'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama

Kasten yaralama fiilinin, failin kastını aşan ağır neticelere (organ kaybı, konuşma veya işitme kaybı, yüzde sabit iz, hayati tehlike vb.) yol açması halidir (TCK m.87).

Detayları gör

Neticesiz Suç (Sırf Hareket Suçu)

Suçun tamamlanması için hareketin yapılmasının yeterli olduğu, ayrıca bir neticenin aranmadığı suç tipidir. Hakaret suçu ve iftira suçu neticesiz suçlara örnektir.

Detayları gör

Nitelikli Dolandırıcılık

Nitelikli dolandırıcılık, dolandırıcılık suçunun belirli araç veya yöntemlerle işlenmesi halinde daha ağır cezayı gerektiren halidir. TCK m.158'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Nitelikli Hırsızlık

Nitelikli hırsızlık, hırsızlık suçunun belirli ağırlaştırıcı koşullar altında işlenmesi halinde daha ağır cezayı gerektiren suç tipidir. TCK m.142'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Nitelikli Kasten Öldürme

Nitelikli kasten öldürme, kasten öldürme suçunun belirli ağırlaştırıcı hallerle işlenmesidir. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası öngörülmüştür. TCK m.82.

Detayları gör

Nitelikli Yağma

Yağma suçunun silahla, birden fazla kişiyle birlikte, gece vakti, iş yerinde veya konutunda ya da suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde uygulanan ağırlaştırılmış yağma suçudur (TCK m.149).

Detayları gör

Non Bis In Idem

Non bis in idem (aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama), bir kişinin aynı fiilden dolayı birden fazla kez yargılanıp cezalandırılamayacağını ifade eden evrensel ceza hukuku ilkesidir.

Detayları gör

Objektif İsnadiyet

Objektif isnadiyet, failin yarattığı hukuka aykırı riskin somut netice üzerinde gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendiren modern ceza hukuku teorisidir.

Detayları gör

Olağanüstü Kanun Yolları

Kesinleşmiş kararlara karşı başvurulabilen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı, kanun yararına bozma ve yargılamanın yenilenmesi yollarıdır.

Detayları gör

Olası Kast

Olası kast, failin suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesi halinde söz konusu olan kast türüdür. TCK m.21/2'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Önödeme

Önödeme, belirli suçlarda Cumhuriyet savcısının şüpheliye belirli bir miktar parayı ödeme teklif etmesi ve ödeme yapılması halinde kamu davasının açılmamasıdır. TCK m.75.

Detayları gör

Ön Ödeme

Uzlaşma kapsamına girmeyen ve yalnız adli para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının üst sınırı üç ayı aşmayan suçlarda soruşturma aşamasında ödeme yapılarak davanın düşürülmesi imkanıdır (TCK m.75).

Detayları gör

Orantılılık İlkesi

Orantılılık ilkesi, suç ile ceza arasında makul bir denge bulunması gerektiğini öngören ceza hukuku ilkesidir. Ceza, suçun ağırlığıyla orantılı olmalıdır.

Detayları gör

Özel Belgede Sahtecilik

Özel belgede sahtecilik, bir özel belgeyi sahte olarak düzenleme, gerçek bir özel belgeyi değiştirme veya sahte özel belgeyi kullanma suçudur. TCK m.207'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal

Özel hayatın gizliliğini ihlal, kişilerin özel yaşam alanına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak kaydetme, ifşa etme suçudur. TCK m.134.

Detayları gör

Özel İzin

Açık ceza infaz kurumundaki hükümlülerin belirli aralıklarla ailelerini ziyaret etmek amacıyla izin kullanabilmelerini sağlayan düzenlemedir.

Detayları gör

Özgü Suç

Sadece belirli bir sıfat veya niteliğe sahip kişiler tarafından işlenebilen suç tipidir. Zimmet, irtikap ve görevi kötüye kullanma gibi suçlar yalnızca kamu görevlileri tarafından işlenebilen özgü suçlardır.

Detayları gör

Parada Sahtecilik

Parada sahtecilik, sahte para basma, sahte parayı ülkeye sokma veya tedavüle koyma suçudur. TCK m.197'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Postada Elkoyma

Suç soruşturması kapsamında şüpheliye gönderilen veya şüpheliden gönderilmiş posta gönderilerine hakim kararıyla elkonulması işlemidir (CMK m.129).

Detayları gör

Re'sen Soruşturulan Suçlar

Re'sen soruşturulan suçlar, savcılığın mağdurun şikâyetine gerek kalmaksızın kendiliğinden soruşturma başlatabileceği suçlardır.

Detayları gör

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, cebir, tehdit ve hile olmaksızın on beş yaşını bitirmiş çocukla cinsel ilişkide bulunulmasıdır. TCK m.104'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Resmi Belgede Sahtecilik

Resmi belgede sahtecilik, bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleme, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirme veya sahte resmi belgeyi kullanma suçudur. TCK m.204.

Detayları gör

Rüşvet

Bir kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı olarak bir işi yapması veya yapmaması için kişiyle vardığı anlaşma çerçevesinde bir yarar sağlaması suçudur (TCK m.252). Rüşvet alan ve veren aynı ceza ile cezalandırılır.

Detayları gör

Rüşvet Suçu

Rüşvet, bir kamu görevlisinin görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için doğrudan veya aracılar vasıtasıyla menfaat temin etmesi suçudur. TCK m.252.

Detayları gör

Sağır ve Dilsizlik

Sağır ve dilsizlik, doğuştan veya küçük yaşta ortaya çıkan sağır ve dilsizlik halinin ceza sorumluluğuna etkisini düzenleyen kusurluluk nedenidir. TCK m.33.

Detayları gör

Şahsilik İlkesi (Ceza Hukuku)

Türk vatandaşlarının yabancı ülkede işlediği veya Türk vatandaşlarına karşı yabancı ülkede işlenen suçlarda Türk ceza kanunlarının uygulanmasını sağlayan yetki ilkesidir (TCK m.11-12).

Detayları gör

Sanık

Sanık, hakkında kamu davası açılmış olan kişidir. İddianamenin kabulüyle şüpheli sıfatı sanık sıfatına dönüşür. CMK m.2/1-b.

Detayları gör

Şantaj

Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya zorlama suçudur (TCK m.107).

Detayları gör

Şantaj Suçu

Şantaj, hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya zorlama suçudur. TCK m.107.

Detayları gör

Seçenek Yaptırımlar

Seçenek yaptırımlar, kısa süreli hapis cezası yerine uygulanan adli para cezası, kamuya yararlı işte çalıştırma gibi alternatif ceza türleridir. TCK m.50'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Seçimlik Hareketli Suç

Kanun koyucunun suçun maddi unsurunu birden fazla hareketle tanımladığı ve bu hareketlerden herhangi birinin gerçekleştirilmesiyle suçun oluştuğu suç tipidir. Yağma suçunda cebir veya tehdit seçimlik hareketlerdir.

Detayları gör

Sendikal Hakların Kullanılmasının Engellenmesi

Cebir veya tehdit kullanarak bir kimsenin sendikaya üye olmasını veya olmaktan vazgeçmesini ya da sendikal faaliyete katılmasını engelleyen kişinin işlediği suçtur (TCK m.118).

Detayları gör

Serbest Hareketli Suç

Kanunda suçun işleniş biçiminin belirli bir hareketle sınırlandırılmadığı, her türlü hareketle işlenebilen suç tipidir. Kasten öldürme suçu serbest hareketli suça örnektir; bıçaklama, ateşli silah kullanma veya zehirleme gibi farklı şekillerde işlenebilir.

Detayları gör

Seri Muhakeme Usulü

Seri muhakeme usulü, belirli katalog suçlarda Cumhuriyet savcısının şüpheliyle anlaşarak mahkemeden talepte bulunduğu hızlandırılmış yargılama usulüdür. CMK m.250.

Detayları gör

Siber Zorbalık

Bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla bir kişiye yönelik sistematik olarak gerçekleştirilen psikolojik şiddet, tehdit ve taciz fiillerinin genel adıdır.

Detayları gör

Şikayet

Takibi şikayete bağlı suçlarda mağdurun veya suçtan zarar görenin yetkili makamlara başvurarak fail hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını istemesidir (TCK m.73). Altı aylık hak düşürücü süreye tabidir.

Detayları gör

Şikayete Bağlı Suçlar

Şikâyete bağlı suçlar, soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlı olan suç tipleridir. Mağdur şikâyetçi olmazsa kamu davası açılamaz.

Detayları gör

Şikayet Süresi

Şikâyet süresi, şikâyete bağlı suçlarda mağdurun şikâyet hakkını kullanabileceği yasal süredir. TCK m.73 uyarınca 6 aydır.

Detayları gör

Silahların Eşitliği İlkesi

Ceza muhakemesinde iddia ve savunma makamlarının eşit imkanlara sahip olması gerektiğini ifade eden ve AİHS m.6 kapsamında güvence altına alınan temel muhakeme ilkesidir.

Detayları gör

Silahlı Terör Örgütü Kurma veya Yönetme

Silahlı terör örgütü kurma veya yönetme, silahlı örgüt kuranların veya yönetenlerin cezalandırılmasını öngören suç tipidir. TCK m.314/1.

Detayları gör

Sınır Dışı Etme

Sınır dışı etme, yabancı uyruklu hükümlünün cezasının infazından sonra veya koşullu salıverilmesi halinde ülke dışına çıkarılmasını öngören güvenlik tedbiridir. TCK m.59.

Detayları gör

Sınırın Aşılması

Sınırın aşılması, hukuka uygunluk nedenlerinin varlığında failin savunma veya müdahale sınırını gerekli ölçünün ötesine taşırmasıdır. TCK md. 27 uyarınca sınırın kasten aşılması halinde fail ağırlaştırılmış ceza alabilir; taksirle aşılması halinde ise taksirli suç hükümleri uygulanır.

Detayları gör

Somut Tehlike Suçu

Suçun oluşması için korunan hukuki değerin somut olarak tehlikeye girdiğinin her olayda ayrıca tespit edilmesi gereken suç tipidir. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu buna örnektir.

Detayları gör

Son Çare İlkesi (Ultima Ratio)

Ceza hukukunun toplumsal düzeni korumak için başvurulacak son araç olması gerektiğini ifade eden ilkedir. Diğer hukuk dallarıyla korumanın mümkün olmadığı hallerde cezai yaptırıma başvurulmalıdır.

Detayları gör

Son Söz Hakkı

Ceza muhakemesinde hükmün verilmesinden önce sanığa tanınan ve savunma hakkının en önemli güvencelerinden biri olan son konuşma hakkıdır (CMK m.216/3).

Detayları gör

Sorgu

Sorgu, şüpheli veya sanığın hâkim veya mahkeme tarafından dinlenmesidir. İfade almadan farklı olarak yargısal bir işlemdir. CMK m.147.

Detayları gör

Soruşturma

Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evredir (CMK m.2/1-e). Cumhuriyet savcısı tarafından yürütülür.

Detayları gör

Soruşturma Evresi

Soruşturma evresi, suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen ceza muhakemesi aşamasıdır. Cumhuriyet savcısı tarafından yürütülür. CMK m.2/1-e.

Detayları gör

Soruşturmanın Gizliliği

Soruşturma evresinde yapılan işlemlerin gizli olması ve soruşturmanın amacını tehlikeye düşürecek bilgilerin açıklanmaması ilkesidir (CMK m.157).

Detayları gör

Sosyal Medya Suçları

Sosyal medya platformları aracılığıyla işlenen hakaret, tehdit, özel hayatın gizliliğini ihlal gibi suçların genel adıdır. TCK'nun çeşitli maddelerinde düzenlenmiştir.

Detayları gör

Soyut Tehlike Suçu

Kanun koyucunun belirli bir davranışı tipik tehlikeliliği nedeniyle yasakladığı, somut bir tehlikenin gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasına gerek bulunmayan suç tipidir.

Detayları gör

Suç

Suç, ceza kanununun yasakladığı ve karşılığında ceza yaptırımı öngördüğü hukuka aykırı, kusurlu insan davranışıdır. Suçun oluşması için fiilin tipik, hukuka aykırı ve kusurlu olması gerekir. Suç kavramı ceza hukukunun temel yapı taşını oluşturur ve toplumsal düzeni koruma amacı taşır.

Detayları gör

Suça Teşebbüste Gönüllü Vazgeçme

Suça teşebbüste gönüllü vazgeçme, failin suçun icra hareketlerini başlattıktan sonra kendi iradesiyle tamamlamaktan vazgeçmesi veya neticenin gerçekleşmesini önlemesidir. TCK md. 36 uyarınca gönüllü vazgeçen fail teşebbüsten değil, yalnızca o ana kadar gerçekleştirdiği fiillerin oluşturduğu suçtan cezalandırılır.

Detayları gör

Suç Delillerini Yok Etme

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme, adliyeye karşı suçlar kapsamında bir suça ilişkin delillerin karartılması suçudur. TCK m.281.

Detayları gör

Suç Eşyasının Satın Alınması veya Kabul Edilmesi

Bir suçun işlenmesiyle elde edilen eşyayı veya diğer malvarlığı değerini satın alan veya kabul eden kişinin işlediği suçtur (TCK m.165).

Detayları gör

Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma, kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kurmayı veya yönetmeyi cezalandıran suç tipidir. TCK m.220.

Detayları gör

Suç İşlemeye Azmettirme

Belirli olmayan kişileri suç işlemeye tahrik eden ve bu tahrik sonucunda suç işlenmesine neden olan kişinin cezalandırılmasını öngören suçtur (TCK m.214-215).

Detayları gör

Suç İşlemeye Tahrik

Suç işlemeye tahrik, halkı kanunlara uymamaya, belirli bir suçu işlemeye veya suç işlemek amacıyla toplanmaya açıkça tahrik etme suçudur. TCK m.214.

Detayları gör

Suçların İçtimaı

Suçların içtimaı, birden fazla suç arasındaki ilişkiyi ve failin hangi suçtan cezalandırılacağını belirleyen kurallar bütünüdür. Fikri içtima, zincirleme suç ve gerçek içtima olarak ayrılır.

Detayları gör

Suçların ve Cezaların Kanuniliği

Bir fiilin ancak kanunda açıkça suç olarak tanımlanması halinde cezalandırılabileceğini ifade eden temel ceza hukuku ilkesidir. Latince adıyla nullum crimen nulla poena sine lege olarak bilinir.

Detayları gör

Suçluyu Kayırma

Suçluyu kayırma, suç işleyen bir kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma veya mahkumiyetin infazından kurtulması için imkan sağlama suçudur. TCK m.283.

Detayları gör

Suç Örgütüne Üye Olma

Suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgüte üye olan kişiyi cezalandıran suçtur. TCK m.220/2'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Suç Örgütüne Yardım Etme

Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen veya örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişiyi cezalandıran suçtur. TCK m.220/7'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Suç Politikası

Suç politikası, suçluluğun önlenmesi ve ceza adaletinin etkin şekilde sağlanması amacıyla devletin izlediği strateji ve yöntemleri inceleyen ceza hukuku dalıdır.

Detayları gör

Suçtan Zarar Gören

Suçun işlenmesinden dolayı doğrudan veya dolaylı olarak zarar gören gerçek veya tüzel kişidir. Mağdur kavramından farklı olarak tüzel kişiler de suçtan zarar gören sıfatını kazanabilir.

Detayları gör

Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesinin Alt İlkeleri

Kanunilik ilkesinin belirlilik, kanunların geriye yürümezliği, kıyas yasağı ve idarenin düzenleyici işlemlerle suç ve ceza koyamaması alt ilkelerinin bütünüdür.

Detayları gör

Suçu Bildirmeme

İşlenmekte olan veya işlenmiş olmakla birlikte sebebiyet verdiği neticelerin sınırlandırılması halen mümkün bulunan bir suçu yetkili makamlara bildirmeme suçudur (TCK m.278).

Detayları gör

Suçun Daha Az Cezayı Gerektiren Halleri

Suçun daha az cezayı gerektiren halleri, temel suç tipinin belirli koşullar altında daha hafif cezayı gerektiren özel durumlarıdır. Hafifletici nitelikli haller olarak da bilinir.

Detayları gör

Suçun Kanuni Tanımı

Suçun kanuni tanımı, bir fiilin suç olarak kabul edilebilmesi için gerekli olan tüm unsurların kanunda belirlenmiş halini ifade eder. Tipiklik olarak da adlandırılır.

Detayları gör

Suçun Nitelikli Halleri

Suçun nitelikli halleri, temel suç tipinin belirli koşullar altında daha ağır cezayı gerektiren hallerini ifade eder. Ağırlaştırıcı nedenler olarak da adlandırılır.

Detayları gör

Suçun Unsurları

Bir fiilin suç sayılabilmesi için bulunması gereken maddi unsur (fiil, netice, nedensellik bağı), manevi unsur (kast veya taksir) ve hukuka aykırılık unsurlarının bütünüdür. TCK'da suçun oluşması bu üç unsurun birlikte gerçekleşmesine bağlıdır.

Detayları gör

Suç Üstlenme

Suç üstlenme, yetkili makamlara, gerçeğe aykırı olarak suçu işlediğini veya suça katıldığını bildirme suçudur. TCK m.270.

Detayları gör

Suçu ve Suçluyu Övme

Suçu ve suçluyu övme, işlenmiş olan bir suçu veya işlemiş olan kişiyi alenen öven kişinin cezalandırılmasını öngören suç tipidir. TCK m.215.

Detayları gör

Suç Uydurma

Suç uydurma, işlenmediğini bildiği bir suçu yetkili makamlara işlenmiş gibi ihbar etme veya işlenmeyen bir suçun delil ve emarelerini soruşturma yapılmasını sağlayacak biçimde uydurmadır. TCK m.271.

Detayları gör

Suç ve Ceza Arasında Orantılılık

Verilen cezanın işlenen suçun ağırlığıyla orantılı olması gerektiğini ifade eden temel ceza hukuku ilkesidir. Anayasa m.13'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi

Ceza yargılamasında sanığın suçluluğu konusunda makul bir şüphe bulunması halinde sanık lehine karar verilmesini öngören ilkedir. In dubio pro reo olarak da bilinir.

Detayları gör

Şüpheli

Şüpheli, soruşturma evresinde suç işlediği şüphesiyle hakkında işlem yapılan kişidir. CMK m.2/1-a.

Detayları gör

Takdiri İndirim

Takdiri indirim, mahkemenin failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki davranışları gibi nedenleri göz önüne alarak cezada indirim yapmasıdır. TCK m.62'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Takdiri İndirim Nedenleri

Failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi nedenlerle cezadan altıda bir oranında indirim yapılmasıdır (TCK m.62).

Detayları gör

Taksir

Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla bir davranışın suç olarak tanımlanan neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir. TCK m.22'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Taksirle Öldürme

Taksirle öldürme, failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak bir kişinin ölümüne sebebiyet vermesidir. TCK m.85'te düzenlenmiş olup 2 ile 6 yıl hapis cezası öngörülmüştür.

Detayları gör

Taksirle Yaralama

Taksirle yaralama, failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak bir kişinin yaralanmasına sebebiyet vermesidir. TCK m.89'da düzenlenmiş olup şikâyete bağlı bir suçtur.

Detayları gör

Taksirli Suç

Taksirli suç, failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması sonucu işlenen ve yalnızca kanunda açıkça belirtilen hallerde cezalandırılan suç türüdür. TCK m.22.

Detayları gör

Tam Teşebbüs

Failin icra hareketlerini tamamlamasına rağmen neticenin gerçekleşmediği teşebbüs halidir. Ceza indirimi eksik teşebbüse göre daha azdır.

Detayları gör

Tanık

Tanık, ceza muhakemesinde olay hakkında beş duyusuyla algıladığı bilgileri mahkemeye aktaran üçüncü kişidir. Tanıklık kural olarak zorunludur. CMK m.43-62.

Detayları gör

Tanık Koruma Tedbirleri

Tanığın veya yakınlarının hayatı, vücut bütünlüğü veya malvarlığı bakımından ağır ve ciddi tehlike altında olması halinde uygulanan kimlik gizleme ve fiziki koruma tedbirleridir (CMK m.58).

Detayları gör

Tanıklıktan Çekinme

Tanıklıktan çekinme, belirli kişilerin tanıklık yapmaktan kaçınabilme hakkıdır. Yakın akrabalar ve meslek sırrı sahipleri bu haktan yararlanır. CMK m.45-52.

Detayları gör

Taşınmazlara ve Hak ve Alacaklara Elkoyma

Şüphelinin taşınmaz malları, hak ve alacakları üzerine elkoyma kararı verilmesini düzenleyen özel koruma tedbiridir (CMK m.128).

Detayları gör

Tefecilik Suçu

Kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para veren kişiyi cezalandıran suçtur. TCK m.241'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Tehdit

Bir başkasının kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına ya da malvarlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle korkutulması suçudur (TCK m.106).

Detayları gör

Tehdit Suçu

Tehdit, bir başkasını kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına ya da malvarlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle korkutma suçudur. TCK m.106.

Detayları gör

Tehlike Suçu

Suçun tamamlanması için bir zararın meydana gelmesinin aranmadığı, korunan hukuki değerin tehlikeye düşürülmesinin yeterli olduğu suç tipidir. Somut tehlike ve soyut tehlike suçları olmak üzere ikiye ayrılır.

Detayları gör

Tekerrür

Tekerrür, daha önce işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi durumudur. TCK m.58'de düzenlenmiş olup mükerrirlere özgü infaz rejimini doğurur.

Detayları gör

Teknik Araçlarla İzleme

Teknik araçlarla izleme, şüphelinin kamuya açık yerlerdeki faaliyetlerinin ve işyerinin teknik araçlarla izlenmesi, ses veya görüntü kaydı alınması koruma tedbiridir. CMK m.140.

Detayları gör

Temyiz

Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışındaki hükümlerine karşı Yargıtay'a yapılan olağan kanun yolu başvurusudur (CMK m.286-307). Sadece hukuki denetim yapılır.

Detayları gör

Temyiz

Temyiz, bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı Yargıtay'a yapılan ve yalnızca hukuki denetim yapılan olağan kanun yoludur. CMK m.286-307.

Detayları gör

Tensip Zaptı

İddianamenin kabulünden sonra mahkemece duruşma gününün belirlenmesi ve taraflara yapılacak tebligatların düzenlendiği tutanaktır.

Detayları gör

Terk Suçu

Yaşı veya hastalığı dolayısıyla kendini idare edemeyecek durumda olan ve bu nedenle koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişiyi kendi haline terk etme suçudur (TCK m.97).

Detayları gör

Terörle Mücadele Kanunu

Terörle Mücadele Kanunu (TMK), terör suçlarının tanımı, yargılama usulleri ve ceza artırımlarını düzenleyen 3713 sayılı kanundur.

Detayları gör

Terör Örgütü Propagandası

Terör örgütü propagandası, terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek, övecek ya da teşvik edecek şekilde propaganda yapma suçudur. TMK m.7/2.

Detayları gör

Terör Örgütü Üyeliği

Terör örgütü üyeliği, silahlı terör örgütüne üye olma suçudur. TCK m.314/2 ve TMK kapsamında değerlendirilir. Örgütün hiyerarşik yapısı içinde faaliyet göstermeyi gerektirir.

Detayları gör

Teşebbüs

Teşebbüs, failin suç işlemek üzere icra hareketlerine başlaması ancak elinde olmayan nedenlerle suçu tamamlayamamasıdır. TCK m.35'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Ticari Sır İfşası Suçu

Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgileri yetkisiz kişilerle paylaşma fiilini cezalandıran suçtur. TCK m.239'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Tipiklik

Tipiklik, işlenen fiilin kanunda tanımlanan suç tipine uygun olmasıdır. Suçun yapısal unsurlarından birini oluşturur ve ceza hukukunda suç analizinin ilk aşamasıdır.

Detayları gör

Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma, kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşımının güvenliğini tehlikeye düşürme suçudur. TCK m.179'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Tutuklama

Tutuklama, suç işlediğine dair kuvvetli şüphe bulunan kişinin hakim kararıyla özgürlüğünün kısıtlanması şeklindeki ağır koruma tedbiridir. CMK m.100-108.

Detayları gör

Tutuklama Nedenleri

Kuvvetli suç şüphesinin yanı sıra kaçma şüphesi, delilleri karartma tehlikesi veya katalog suçlara dayanılarak verilen tutuklama kararının temel gerekçeleridir (CMK m.100).

Detayları gör

Tutuklama Şartları

Tutuklama şartları, bir şüpheli veya sanığın tutuklanabilmesi için gerekli yasal koşullardır. Kuvvetli suç şüphesi ve tutuklama nedeni birlikte aranır. CMK m.100.

Detayları gör

Tutuklulukta Azami Süre

CMK'ya göre ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde tutukluluk süresinin en çok iki yıl olması, zorunlu hallerde uzatılabilmesi kuralıdır (CMK m.102).

Detayları gör

Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğu

Tüzel kişilerin ceza sorumluluğu, şirket ve dernekler gibi tüzel kişilerin doğrudan suç faili olamaması ancak güvenlik tedbirine muhatap olabilmesi ilkesidir. TCK m.20.

Detayları gör

Uyuşturucu Madde İmal ve Ticareti

Uyuşturucu madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin imal, ithal, ihraç, satış, satışa arz, başkalarına verme, nakil, depolama ve satın alma suçudur. TCK m.188.

Detayları gör

Uyuşturucu Madde Kullanma

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma, kişisel kullanım amacıyla uyuşturucu madde satın alma, kabul etme veya bulundurma suçudur. TCK m.191'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Uzlaşma

Uzlaşma (uzlaştırma), şikâyete bağlı suçlar ile belirli katalog suçlarda fail ve mağdurun bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasını sağlayan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. CMK m.253-255.

Detayları gör

Uzlaştırma

Uzlaştırma, şikâyete bağlı suçlarda ve kanunda sayılan diğer suçlarda, taraflar arasında uzlaşma sağlanması amacıyla yürütülen alternatif uyuşmazlık çözüm sürecidir. CMK m.253-255.

Detayları gör

Uzlaştırmacı

CMK kapsamında uzlaştırma müessesesinde taraflar arasında iletişimi sağlayan, hukuk fakültesi mezunu veya uzlaştırmacı eğitimi almış bağımsız ve tarafsız üçüncü kişidir.

Detayları gör

Uzlaştırmaya Tabi Suçlar

Uzlaştırmaya tabi suçlar, ceza muhakemesinde uzlaştırma prosedürünün zorunlu olarak uygulandığı suç tiplerinin listesidir. CMK m.253/1'de sayılmıştır.

Detayları gör

Vergi Kaçakçılığı Suçu

Vergi kaçakçılığı suçu, vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen defter ve belgelerde hile yapma, sahte belge düzenleme gibi fiillerle vergi kaçırma suçudur. VUK m.359.

Detayları gör

Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme

Kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişinin işlediği suçtur (TCK m.136).

Detayları gör

Yağma

Başkasını cebir veya tehdit kullanarak bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılma suçudur (TCK m.148). Hırsızlık ile cebir/tehdidin birleşiminden oluşur. Gasp olarak da bilinir.

Detayları gör

Yağma Suçu

Yağma (gasp), bir kimsenin cebir veya tehdit kullanarak başkasının malını alması veya malı teslime veya menfaat sağlamaya zorlamasıdır. TCK m.148-150'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Yakalama

Yakalama, suçüstü halinde veya belirli koşulların varlığında kişinin geçici olarak özgürlüğünden yoksun bırakılmasıdır. CMK m.90'da düzenlenmiştir.

Detayları gör

Yakalama Emri

Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından şüpheli veya sanığın yakalanması amacıyla çıkarılan yazılı emirdir (CMK m.98).

Detayları gör

Yardım Etme

Yardım etme, suçun işlenmesine maddi veya manevi katkı sağlayan kişinin durumunu ifade eden iştirak şeklidir. TCK m.39'da düzenlenmiş olup cezada indirim öngörülmüştür.

Detayları gör

Yardım veya Bildirim Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi

Yaşı, hastalığı veya yaralanması dolayısıyla kendini idare edemeyecek durumda olan kişiye yardım etmeyen ya da durumu derhal yetkili makamlara bildirmeyen kişinin işlediği suçtur (TCK m.98).

Detayları gör

Yargılamanın Yenilenmesi

Yargılamanın yenilenmesi, kesinleşmiş bir hükümden sonra yeni delil veya olguların ortaya çıkması halinde yargılamanın yeniden yapılmasını sağlayan olağanüstü kanun yoludur. CMK m.311-323.

Detayları gör

Yargıtay (Ceza Daireleri)

İstinaf mahkemesi kararlarının hukuka uygunluk bakımından denetlendiği son derece yargılama merciidir. Temyiz incelemesi yalnızca hukuki denetimle sınırlıdır (CMK m.286-307).

Detayları gör

Yasadışı Bahis Suçu

Kanuni düzenlemeye aykırı olarak spor müsabakalarına ve at yarışlarına bahis oynatma veya oynama fiilini cezalandıran suçtur. 7258 sayılı Kanun m.5'te düzenlenmiştir.

Detayları gör

Yaş Küçüklüğü

Yaş küçüklüğü, failin suç işlediği sırada belirli yaş grubunda olması nedeniyle ceza sorumluluğunun tamamen kalkması veya azalmasıdır. TCK m.31'de düzenlenmiştir.

Detayları gör

Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar ile süresine bakılmaksızın suç örgütü yöneticilerinin barındırıldığı en yüksek güvenlik düzeyindeki infaz kurumudur.

Detayları gör

Yüze Karşılık İlkesi

Ceza muhakemesinde tarafların birbirlerinin iddia ve delillerine karşı görüşlerini bildirebilmelerini ve duruşmada hazır bulunmalarını gerektiren temel ilkedir.

Detayları gör

Zehirli Ağacın Meyvesi Doktrini

Hukuka aykırı yollarla elde edilen bir delilden türetilen ikincil delillerin de hukuka aykırı sayılarak yargılamada kullanılamaması ilkesidir. Türk hukukunda CMK m.217/2 kapsamında tartışılmaktadır.

Detayları gör

Zimmet

Kamu görevlisinin görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçirmesi suçudur (TCK m.247).

Detayları gör

Zimmet Suçu

Zimmet, görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçiren kamu görevlisinin işlediği suçtur. TCK m.247.

Detayları gör

Zincirleme Suç

Zincirleme suç, bir suç işleme kararının icrası kapsamında aynı mağdura karşı aynı suçun birden fazla işlenmesidir. TCK m.43/1'de düzenlenmiştir ve ceza artırımı öngörür.

Detayları gör

Zorunluluk Hali

Zorunluluk hali, kendisine veya başkasına ait bir hakka yönelik olup bilerek neden olunmayan ve başka suretle korunmak olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeyi defetmek için işlenen fiildir. TCK m.25/2.

Detayları gör

Zorunlu Müdafi

Zorunlu müdafi, belirli durumlarda şüpheli veya sanığa baro tarafından atanan ve katılımı zorunlu olan avukattır. CMK m.150.

Detayları gör

Ceza Genel Hukuku Soru Bankası

Ceza Genel Hukuku konusunda sınav hazırlığı

Ceza Özel Hukuku Soru Bankası

Ceza Özel Hukuku konusunda sınav hazırlığı

CMK Soru Bankası

CMK konusunda sınav hazırlığı