Sayfa yükleniyor

Ana içeriğe geç

Sui Generis Akademi

SınavlarDemo Blog Araçlar

Giriş Hemen Başla

Sayfa yükleniyor

Site bağlantıları

Sui Generis Akademi, Adli ve İdari Yargı Hakimliği, HMGS, İYOS, Kaymakamlık ve İcra Müdürlüğü sınavlarına hazırlanan adaylar için geliştirilen dijital hazırlık platformudur.

Site Haritası

Platform
Fiyatlandırma
Blog
Hakkımızda
SSS
İletişim
81 İlde Kurs

Araçlar

Online Soru Bankası
Tüm Araçlar
Puan Hesaplama
HMGS Muafiyet
İYÖS Muafiyet
Atama Simülatörü
Pomodoro

Popüler Şehirler

İstanbul
Ankara
İzmir
Bursa
Antalya

Yasal

KVKK Aydınlatma Metni
Kullanım Koşulları
Gizlilik Politikası
Çerez Politikası

© 2026 Sui Generis Akademi. Tüm hakları saklıdır.

|info@suigenerisakademi.com

Visa ile ödeme kabul edilir

Mastercard ile ödeme kabul edilir

GüvenliSSL güvenli bağlantı

Sözlük yükleniyor

Yükleniyor...

Ceza Hukuku Terimleri | Hukuk Sözlüğü - Sayfa 4

Ana Sayfa

Hukuk Sözlüğü

Ceza Hukuku Terimleri

Sözlüğe Dön

192 terim

Son güncelleme: 29 Nisan 2026

Ceza Hukuku Terimleri

Suç ve cezaları düzenleyen hukuk dalı. Suçun unsurları, ceza türleri ve infaz hukuku konularını kapsar.

Harfe göre:A(11)B(9)C(16)Ç(6)D(3)E(9)F(2)G(11)H(11)İ(12)K(20)L

Ceza Hukuku Kategorisindeki Terimler

Suça Sürüklenen Çocuk

Suça sürüklenen çocuk, kanunlarda suç olarak tanımlanan fiili işleyen ya da kanunların suç saydığı bir fiil nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan 18 yaşını doldurmamış kişidir. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nda tanımlanmıştır. Çocuğun cezalandırılmasında özel hükümler uygulanır: yaş gruplarına göre cezasızlık veya indirim, çocuk ceza adaleti sistemi, çocuklara özgü güvenlik tedbirleri ve denetimli serbestlik öngörülmüştür.

Suça Sürüklenen Çocuk terimi hakkında Detayları gör

Ceza Hukuku ile İlgili Kaynaklar

TCK — Türk Ceza Kanunu

Türk Ceza Kanunu madde metinleri

CMK — Ceza Muhakemesi Kanunu

Ceza Muhakemesi Kanunu madde metinleri

Ceza Genel Hukuku Soru Bankası

Ceza Genel Hukuku konusunda sınav hazırlığı

(1)

Suç Gizlemek veya Delil Karartmak Amacıyla Öldürme

Suç gizlemek veya delil karartmak amacıyla öldürme, failin önceki ya da eş zamanlı bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak amacıyla başka bir kişiyi kasten öldürmesidir. TCK m.82/1-h düzenler; ceza ağırlaştırılmış müebbet hapis. Tanığın susturulması, suç ortağının öldürülmesi tipik örneklerdir; özel kasıt unsuru şarttır.

Suç Gizlemek veya Delil Karartmak Amacıyla Öldürme terimi hakkında Detayları gör

Suçların İçtimaı

Suçların içtimaı, aynı kişi tarafından birden fazla suçun işlenmesi durumunda her birine ayrı ayrı ceza verilmesi yerine tek bir ceza verilmesini sağlayan kurumlardır. TCK m.42-44 arasında düzenlenmiştir. Üç temel türü bulunur: bileşik suç (m.42), zincirleme suç (m.43/1) ve fikri içtima (m.43/2 aynı neviden, m.44 farklı neviden). Asıl kural gerçek içtimadır; bu kurumlar ise istisnai indirim mekanizmaları olarak işler.

Suçların İçtimaı terimi hakkında Detayları gör

Suç Tarihi

Suç tarihi, suç tipiklerinin oluştuğu hukuki andır; cezanın belirlenmesi, zamanaşımı, lehe kanun, tekerrür gibi kurumlarda belirleyici unsurdur. Suç tipinin yapısına göre suç tarihi farklılık gösterir: anlık suçlarda fiilin işlendiği an, sürekli suçlarda fiilin durduğu an, neticeli suçlarda neticenin gerçekleştiği an esas alınır. Hâkim somut olayda suç tarihini doğru belirlemek zorundadır.

Suç Tarihi terimi hakkında Detayları gör

Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi

Suçta ve cezada kanunilik ilkesi, hiçbir fiilin işlendiği zaman yürürlükte bulunan bir kanun tarafından açıkça suç sayılmadıkça cezalandırılamayacağını ve hiç kimseye kanunda öngörülmemiş bir ceza veya güvenlik tedbirinin uygulanamayacağını ifade eden modern ceza hukukunun temel teminat ilkesidir. 1982 Anayasası m.38 ve 5237 sayılı TCK m.2 birlikte düzenler ve hukuk devletinin temel güvencelerinden biridir.

Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi terimi hakkında Detayları gör

Suçun Nitelikli Unsurlarında Hata

Suçun nitelikli unsurlarında hata, ceza hukukunda failin suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hallerinin gerçekleştiği hususunda yanılgıya düşmesi durumunda failin lehine yorum uygulanmasını ifade eder. 5237 sayılı TCK m.30/2 düzenler. Failin nitelikli ağır halleri bilmemesi ağırlaştırmayı engeller; hafif halleri sandığı durumlar lehe sonuca götürür. Cezada orantılılık ve kusur ilkesinin somut yansımasıdır.

Suçun Nitelikli Unsurlarında Hata terimi hakkında Detayları gör

Süreli Hapis

Süreli hapis cezası, belirli bir zaman dilimi (1 ay-20 yıl) için uygulanan hapis cezası türüdür. TCK m.49'da düzenlenmiştir. Ana ceza türü olup hapis cezasının en yaygın çeşididir. 1 yıl ve altı kısa süreli hapis, üzerindeki süreler uzun süreli hapis olarak ayrılır. Şartla tahliye için cezanın 2/3'ünün çekilmesi gerekir; kısa süreli hapis seçenek yaptırımlara çevrilebilir.

Süreli Hapis terimi hakkında Detayları gör

Takdiri İndirim Nedenleri

Takdiri indirim nedenleri, TCK m.62'de düzenlenen ve hâkimin failin lehine olarak uygulayabileceği indirim sebepleridir. Cezanın 1/6 oranına kadar indirilmesi mümkündür. Hâkim failin geçmişi, sosyal ilişkileri, yargılama sürecindeki tutumu, suçun işlenmesinden sonraki davranışları gibi unsurları değerlendirir. Failin pişmanlığı, mağdurla uzlaşma çabası, sosyal duruşun bozulmaması durumlarında uygulanabilir.

Takdiri İndirim Nedenleri terimi hakkında Detayları gör

Taksir

Taksir, ceza hukukunda failin özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle öngörülebilir bir sonucun istenmeden meydana gelmesi durumunu ifade eden manevi unsur türüdür. 5237 sayılı TCK m.22 düzenler. Kast esas, taksir istisnaidir; taksirli fiil ancak kanunda açıkça belirtildiği takdirde cezalandırılır. Bilinçsiz taksir (sonucu öngörmeyerek) ve bilinçli taksir (sonucu öngörüp gerçekleşmeyeceğini düşünme) olmak üzere iki türü vardır.

Taksir terimi hakkında Detayları gör

Taksirle Öldürme

Taksirle öldürme, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışla bir insanın ölümüne neden olma fiilidir. TCK m.85/1 düzenler; ceza 2-6 yıl hapis. Faili öldürmeyi istemez, ancak özen göstermemesinden dolayı sonuç gerçekleşir. Trafik kazaları, iş kazaları, hekim hatası tipik örneklerdir. Bilinçli taksir hâlinde (m.22/3) ceza yarıdan üçte ikiye kadar artırılır.

Taksirle Öldürme terimi hakkında Detayları gör

Taksirli Suç

Taksirli suç, ceza hukukunda kanunda taksirli hâlinin açıkça düzenlendiği ve taksirle işlenebilmesi mümkün olan suç türüdür. 5237 sayılı TCK m.22/1 ile düzenlenir. Taksirli suçların cezalandırılması istisnaidir; her kasıtlı suçun taksirli hâli olmaz. Taksirle öldürme (m.85), taksirle yaralama (m.89), taksirle yangına sebebiyet (m.170/2) tipik örneklerdir; kasten işleniş hâline kıyasla daha hafif cezalandırılır.

Taksirli Suç terimi hakkında Detayları gör

Tam Akıl Hastalığı

Tam akıl hastalığı, ceza hukukunda failin akıl hastalığı nedeniyle fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin önemli derecede azalmış olması durumunda ceza sorumluluğunun tamamen kalkmasını ifade eder. 5237 sayılı TCK m.32/1 düzenler. Faile ceza verilemez; akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri (TCK m.57) yüksek güvenlikli sağlık kurumlarında uygulanır.

Tam Akıl Hastalığı terimi hakkında Detayları gör

Tamamlanmamış Teşebbüs

Tamamlanmamış teşebbüs, failin icra hareketlerini bitirememesi nedeniyle suçun gerçekleşmediği teşebbüs türüdür. TCK m.35'te düzenlenen teşebbüs kurumunun klasik şekli olup tamamlanmış teşebbüsten farklı olarak icra aşaması yarıda kesilmiştir. Tehlikenin yoğunluğu daha düşük sayıldığından TCK m.35/2 indirimi genellikle 3/4'e yakın oranda uygulanır; meydana gelen zarar ve tehlike yoğunluğu hâkim tarafından gerekçeli olarak değerlendirilir.

Tamamlanmamış Teşebbüs terimi hakkında Detayları gör

Tamamlanmış Teşebbüs

Tamamlanmış teşebbüs, failin icra hareketlerini bitirmesine rağmen suçun neticesinin gerçekleşmediği teşebbüs türüdür. TCK m.35'in son kısmında öngörülen tehlike yoğunluğu yüksek olan bu hâlde indirim oranı 1/4'e yakın belirlenir. Failin yapması gereken her şeyi yaptığı, neticenin elinde olmayan sebeplerle gerçekleşmediği durumdur; mağdurun şans eseri kurtulması, tıbbi müdahale ile ölümün engellenmesi, hatalı hesap gibi etkenler bu türü doğurur ve cezalandırma açısından kritiktir.

Tamamlanmış Teşebbüs terimi hakkında Detayları gör

Tasarlayarak Öldürme

Tasarlayarak öldürme, failin önceden bir plan kurarak, soğukkanlı şekilde karar verip belirli süre geçtikten sonra kasten öldürme suçunu işlemesidir. TCK m.82/1-a düzenler; ceza ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır. Sıradan kasten öldürmeden ayıran üç unsur: önceden plan, soğukkanlı karar ve karardan sonra geçen makul süre. Yargıtay içtihadında bu üç unsur birlikte aranır.

Tasarlayarak Öldürme terimi hakkında Detayları gör

Tekerrür

Tekerrür, daha önceden cezaya mahkûm edilen kişinin yeni bir suç işlemesi ve bu durumda cezasının kanunda öngörülen oranlarda artırılmasıdır. TCK m.58'de düzenlenmiştir. İlk mahkûmiyet kesinleşmiş olmalıdır; tekerrür süresi 5 yıldır (TCK m.58/2). Tekerrür durumunda yeni suçun cezası kanunda öngörülen oranda artırılır ve özel ceza türleri uygulanır. Mükerrirlere özgü infaz rejimi de mevcuttur.

Tekerrür terimi hakkında Detayları gör

Temel Cezanın Belirlenmesi

Temel cezanın belirlenmesi, hâkimin suç tipinin alt-üst sınır aralığında somut olay koşullarına göre nihai temel cezayı tayin etme sürecidir. TCK m.61'de düzenlenmiştir. Yedi ölçüt değerlendirilir: suçun işleniş biçimi, kullanılan araçlar, zaman ve yer, suçun konusunun önem ve değeri, oluşan zarar veya tehlikenin ağırlığı, kasta/taksire dayalı kusur ağırlığı, fail amacı ve saiki. Hâkim her unsuru kararında gerekçeli olarak göstermek zorundadır.

Temel Cezanın Belirlenmesi terimi hakkında Detayları gör

Teşebbüs

Teşebbüs, kişinin işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaması halidir. TCK m.35'te düzenlenmiştir. Yalnız kastlı suçlarda mümkündür; taksir, sırf hareket ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış suçun taksir kısmında teşebbüs uygulanmaz. Tam suça göre meydana gelen zarara ve tehlikenin yoğunluğuna göre 1/4'ten 3/4'e kadar indirim öngörür ve hâkimin gerekçeli takdirine bırakılmıştır.

Teşebbüs terimi hakkında Detayları gör

Teşebbüste İndirim

Teşebbüste indirim, TCK m.35/2 uyarınca tam suça göre belirlenen temel cezadan, meydana gelen zarara ve tehlikenin yoğunluğuna göre 1/4'ten 3/4'e kadar yapılan oransal indirimdir. Hâkim oranı somut olayda gerekçeli olarak belirler; ağırlaştırılmış müebbet için 13-20 yıl, müebbet için 9-15 yıl gibi sabit aralıklar da öngörülmüştür. Tamamlanmış teşebbüste 1/4'e yakın, tamamlanmamış teşebbüste 3/4'e yakın oran tercih edilir.

Teşebbüste İndirim terimi hakkında Detayları gör

Töre Saikiyle Öldürme

Töre saikiyle öldürme, töre, namus veya gelenek gerekçesiyle, çoğu kez aile/grup kararıyla mağdurun kasten öldürülmesidir. TCK m.82/1-k düzenler; ceza ağırlaştırılmış müebbet hapis. 2005 reformuyla bağımsız nitelikli hâl olarak eklenmiştir; mağdur genelde aile içi (kız, kız kardeş, eş) olur. Anayasa eşitlik ilkesine aykırı saik yapısı sebebiyle özel ağırlaştırma uygulanır.

Töre Saikiyle Öldürme terimi hakkında Detayları gör

Trafik Kazasında Öldürme

Trafik kazasında öldürme, sürücünün dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı sürüşü sonucu mağdurun ölmesi durumudur. TCK m.85 (taksirle öldürme) ve KTK ihlalleri birlikte uygulanır. Sürücünün manevi unsuru basit taksir, bilinçli taksir veya olası kast olabilir; ayrım cezayı belirler. Aşırı hız + alkol + kırmızı ışık ısrarla geçme tipik olası kast göstergesi.

Trafik Kazasında Öldürme terimi hakkında Detayları gör

Tüzel Kişi Güvenlik Tedbiri Uygulaması

Tüzel kişi güvenlik tedbiri uygulaması, suçun işlenmesinde tüzel kişinin (şirket, dernek, vakıf vb.) sorumluluğu varsa uygulanan ek tedbirlerdir. TCK m.60'ta düzenlenmiştir. İki temel tedbir öngörülmüştür: faaliyet izninin iptali ve müsadere. Tüzel kişi adına suç işleyen yetkili kişiler ayrı cezalandırılırken tüzel kişi de güvenlik tedbiriyle yaptırıma tabi tutulur. Modern ekonomik suç hukukunun önemli bir aracıdır.

Tüzel Kişi Güvenlik Tedbiri Uygulaması terimi hakkında Detayları gör

Tüzel Kişiler Hakkında Güvenlik Tedbiri

Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri, suçun işlenmesinde tüzel kişinin organ veya temsilcileri tarafından kullanılması ya da tüzel kişinin suçtan menfaat elde etmiş olması halinde mahkemece uygulanabilen iznin iptali ve müsadere şeklindeki yaptırımdır. 5237 sayılı TCK m.60 düzenler. Tüzel kişilere ceza verilemediği için (TCK m.20/2) bu tedbirler ceza yerine geçen güvenlik tedbiri niteliğindedir.

Tüzel Kişiler Hakkında Güvenlik Tedbiri terimi hakkında Detayları gör

Üstsoy, Altsoy, Eş veya Kardeşe Karşı Öldürme

Üstsoy, altsoy, eş veya kardeşe karşı öldürme, kasten öldürme suçunun anne, baba, dede, çocuk, torun, eş veya kardeşe karşı işlenmesi durumudur. TCK m.82/1-d düzenler; ceza ağırlaştırılmış müebbet hapis. Aile içi en yakın bağa yönelen suç olarak ahlaki ağırlığı en yüksek nitelikli hâllerdendir. Üvey aile bireyleri kapsam dışında değerlendirilir; tartışmalıdır.

Üstsoy, Altsoy, Eş veya Kardeşe Karşı Öldürme terimi hakkında Detayları gör

Vatandaş Tarafından İşlenen Suç

Vatandaş tarafından işlenen suç (faal şahsilik / aktif şahsilik ilkesi), Türk vatandaşının yurt dışında işlediği belirli suçlardan dolayı Türkiye’de yargılanabilmesini öngören ilkedir. 5237 sayılı TCK m.11 düzenler ve mülkilik ilkesinin tamamlayıcısıdır. Suçun alt sınırının en az bir yıl hapis cezası olması, failin Türkiye’de bulunması, çifte cezalandırma yasağına uyulması ve Adalet Bakanı talebi koşulları aranır.

Vatandaş Tarafından İşlenen Suç terimi hakkında Detayları gör

Vazgeçme ile Tamamlanan Suç

Vazgeçme ile tamamlanan suç, failin teşebbüs aşamasında gönüllü vazgeçmesine rağmen, vazgeçmeden önce gerçekleştirdiği hareketlerin bağımsız bir suç tipini ihlal etmesi durumunu ifade eder. TCK m.36'nın son cümlesi gereği fail teşebbüsten cezalandırılmaz ancak tamam olan kısmın oluşturduğu suçtan sorumlu tutulur. Konut dokunulmazlığı ihlali, kasten yaralama, mala zarar verme tipik örneklerdir.

Vazgeçme ile Tamamlanan Suç terimi hakkında Detayları gör

Vazgeçmenin Gönüllülüğü

Vazgeçmenin gönüllülüğü, TCK m.36'da öngörülen gönüllü vazgeçme kurumunun en kritik şartıdır. Vazgeçme failin iç dünyasından, kendi iradesiyle gerçekleşmeli, dış engel tehdidiyle ya da fiziksel imkânsızlıktan kaynaklanmamalıdır. Gönüllülük "Frank Formülü" ile test edilir: fail "yapamadığı için durdu" mu yoksa "yapmak istemediği için durdu" mu sorusu belirleyicidir. Birinci durumda iradilik yoktur ve teşebbüs uygulanır.

Vazgeçmenin Gönüllülüğü terimi hakkında Detayları gör

Yabancı Kanunun Göz Önünde Bulundurulması

Yabancı kanunun göz önünde bulundurulması, Türkiye’nin egemenlik alanı dışında işlenen ve Türk yargı yetkisine giren suçlarda Türk kanununa göre verilecek cezanın suçun işlendiği ülke kanunundaki cezanın üst sınırından fazla olamayacağını öngören kuraldır. 5237 sayılı TCK m.19 düzenler. Yabancı ülkede daha hafif cezayı öngören düzenleme varsa Türk yargısı bu üst sınırı aşamaz; orantılılık ve yabancı düzenlemenin saygısı amacına hizmet eder.

Yabancı Kanunun Göz Önünde Bulundurulması terimi hakkında Detayları gör

Yabancı Mahkeme Kararı

Yabancı mahkeme kararı, ceza hukukunda Türkiye’de işlenen bir suç ya da Türkiye namına görev sırasında işlenen suç hakkında yabancı bir mahkemece verilmiş kararın Türkiye’de tanınmamasını ve aynı fiil için yeniden yargılama yapılmasını ifade eden kuraldır. 5237 sayılı TCK m.9 düzenler. Mülkilik ilkesinin doğal sonucudur; Türkiye’nin egemenlik haklarını korumak amacıyla yabancı kesinleşmiş kararı kovuşturmaya engel saymaz.

Yabancı Mahkeme Kararı terimi hakkında Detayları gör

Yabancı Tarafından İşlenen Suç

Yabancı tarafından işlenen suç (pasif şahsilik / koruma ilkesi), yabancı uyruklu kişinin yurt dışında Türk vatandaşına veya Türk devletinin zararına suç işlemesi halinde Türkiye’de yargılanabilmesini öngören ilkedir. 5237 sayılı TCK m.12 düzenler. Cezanın alt sınırının en az bir yıl hapis olması, failin Türkiye’de bulunması ve genellikle Adalet Bakanı talebi koşulları aranır; mülkilik ilkesinin tamamlayıcı kuralıdır.

Yabancı Tarafından İşlenen Suç terimi hakkında Detayları gör

Yardım Etme (İştirakte)

Yardım etme, asıl failin suç işleme niyetini bilerek ona maddi veya manevi destek sağlama şeklinde gerçekleşen şeriklik biçimidir. TCK m.39'da düzenlenmiştir. Yardım edenin cezası asıl faile verilecek cezadan 1/2'ye kadar indirilir. Manevi yardım (teşvik, yol gösterme, akıl verme) ve maddi yardım (alet sağlama, gözcülük, kaçışı kolaylaştırma) olmak üzere iki temel türü vardır.

Yardım Etme (İştirakte) terimi hakkında Detayları gör

Yardım veya Bildirim Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi

Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, TCK m.98''de düzenlenen ve yaşı, hastalığı, yaralanması veya başka herhangi bir nedenle kendini idare edemeyecek durumda olan bir kimseye yardım etmeyen ya da durumu hemen yetkili makama bildirmeyen kişiye yönelik bir tehlike suçudur. Temel hâli (m.98/1) bir yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir; yardımın yapılmaması sebebiyle mağdur ölürse (m.98/2) ceza bir yıldan üç yıla yükselir. Terk suçunun (m.97) aksine failin garantör pozisyonunda olması aranmaz; herkes için geçerli evrensel bir yardım yükümlülüğü doğurur.

Yardım veya Bildirim Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi terimi hakkında Detayları gör

Yargı Görevi Yapan

Yargı görevi yapan, ceza hukukunda yüksek mahkemeler ile adli, idari ve askeri mahkemeler üye ve hâkimleri ile Cumhuriyet savcısı ve avukatları ifade eder. 5237 sayılı TCK m.6/1-d düzenler. Bu kavram kamu görevlisi tanımının özel bir alt kümesi olup, suçun nitelikli halleri ve bazı özel düzenlemelerde (örneğin direnme, görevi kötüye kullanma, rüşvet ağırlaştırılması) doğrudan etki eder.

Yargı Görevi Yapan terimi hakkında Detayları gör

Yaş Küçüklüğü

Yaş küçüklüğü, ceza hukukunda failin yaşının suç işlediği zamanda 18 yaşından küçük olması durumunda kusur yeteneğinin etkilenmesi nedeniyle özel rejime tabi olmasını ifade eder. 5237 sayılı TCK m.31 üç yaş kategorisi düzenler: 12 yaş altı (ceza yok, çocuğa özgü güvenlik tedbiri), 12-15 yaş arası (algılama bilirkişi raporu), 15-18 yaş arası (indirimli ceza). 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu özel hükümler içerir.

Yaş Küçüklüğü terimi hakkında Detayları gör

Yer Bakımından Uygulama

Yer bakımından uygulama, ceza kanunlarının hangi mekânsal sınırlar içinde uygulanacağını ve Türk ceza yargı yetkisinin kapsamını belirleyen şemsiye kavramdır. 5237 sayılı TCK m.8-13 dört temel ilkeyi düzenler: mülkilik, faal şahsilik, pasif şahsilik (koruma) ve evrensellik. Bu ilkeler birbirini tamamlayıcı şekilde Türk ceza hukukunun mekânsal kapsamını oluşturur ve sınır ötesi suçlarda uygulanır.

Yer Bakımından Uygulama terimi hakkında Detayları gör

Yetkili Merciin Emri

Yetkili merciin emri, ceza hukukunda failin yetkili amir tarafından verilen emrin yerine getirilmesi nedeniyle hukuka uygun sayılmasını ifade eden hukuka uygunluk sebebidir. 5237 sayılı TCK m.24/2-4 düzenler. Konusu suç teşkil etmeyen emirleri yerine getiren ast cezalandırılmaz; emir konusu suç teşkil ediyorsa hem amir hem ast birlikte sorumlu olur. Askeri ve idari hiyerarşilerde sıkça uygulanır.

Yetkili Merciin Emri terimi hakkında Detayları gör

Yetkisiz Kısırlaştırma

Yetkisiz kısırlaştırma, TCK m.101/2 uyarınca kısırlaştırma işlemi yapma yetkisi olmayan bir kişinin rızaya dayalı dahi olsa başkasını kısırlaştırmasını bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandıran suçtur; rıza yoksa m.101/1 cezası üçte bir oranında artırılır. Suç, sağlık hizmetinin meslek mensubu eliyle yürütülmesi şeklindeki kamu düzenini korur.

Yetkisiz Kısırlaştırma terimi hakkında Detayları gör

Yetkisiz Organ Nakli

Yetkisiz organ nakli, TCK m.91/1 kapsamında hukuken geçerli rıza olmaksızın bir kişiden organ alma fiilidir. Beş yıldan dokuz yıla kadar hapis cezası öngörülen suç, vücut bütünlüğüne ve bedensel özerkliğe yöneliktir. Suçun tamamlanması için naklin başarılı olması gerekmez; rızasız alma fiili yeterlidir. Çocuktan organ alımı 2238 sayılı Kanun gereği esasen yasak olduğundan rıza ehliyeti aranmaksızın suç oluşur.

Yetkisiz Organ Nakli terimi hakkında Detayları gör

Zamanaşımının Kesilmesi ve Durması

Zamanaşımının kesilmesi ve durması, dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin belirli sebeplerle yeniden başlamasını veya geçici olarak durmasını ifade eder. TCK m.67 (kesilme) ve m.71 (durma) hükümleri çerçevesinde işler. Kesilme sonrası süre yeniden başlar; durma sebebi ortadan kalktığında kalan süre işlemeye devam eder. Soruşturma açılması, sanığın yakalanması, hâkim önüne çıkarılması, iddianame düzenlenmesi tipik kesilme sebepleridir.

Zamanaşımının Kesilmesi ve Durması terimi hakkında Detayları gör

Zaman Bakımından Uygulama

Zaman bakımından uygulama, ceza kanunlarının yürürlüğe girmeleriyle yürürlükten kaldırılmaları arasındaki dönemde işlenen suçlara nasıl uygulanacağını ve kanun değişikliklerinin geriye yürüyüp yürümeyeceğini düzenleyen şemsiye kavramdır. 5237 sayılı TCK m.7 üç temel kuralı içerir: geçmişe yürümezlik, lehe kanunun derhal uygulanması ve süreli kanunlar istisnası. Ceza hukukunun zaman boyutu olarak da adlandırılır.

Zaman Bakımından Uygulama terimi hakkında Detayları gör

Zincirleme Suç

Zincirleme suç, bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda aynı kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesidir. TCK m.43/1'de düzenlenmiştir. Tek bir ceza verilir ve bu ceza 1/4-3/4 oranında artırılır. Üç temel şartı vardır: aynı suç işleme kararı, aynı suçun birden fazla işlenmesi, değişik zamanlarda aynı kişiye yöneltilme. Birden fazla mağdur durumunda zincirleme suç oluşmaz.

Zincirleme Suç terimi hakkında Detayları gör

Zorunluluk Hali — Organ Ticareti

Zorunluluk hali — organ ticareti (TCK m.92), kendisi veya yakını için tedavi amacıyla organ veya doku satın alan, satılmasına aracılık eden ya da nakleden kişi açısından özel bir cezasızlık veya cezayı azaltma sebebidir. Hâkim, m.91/2 kapsamına giren ticari fiili işleyen kişinin içinde bulunduğu zorunluluk halinin niteliğine göre cezayı tamamen kaldırabileceği gibi indirim de yapabilir.

Zorunluluk Hali — Organ Ticareti terimi hakkında Detayları gör

151–192 / 192 terim

Ceza Özel Hukuku Soru Bankası

Ceza Özel Hukuku konusunda sınav hazırlığı

CMK Soru Bankası

CMK konusunda sınav hazırlığı