Son güncelleme:
15-18 Yaş Çocuk: 15-18 yaş çocuk, ceza hukukunda fiilin işlendiği zamanda 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış olan çocuğu ifade eder ve indirimli ceza sorumluluğuna tabidir. 5237 sayılı TCK m.31/3 düzenler. Bilirkişi raporu zorunlu değildir; algılama yeteneği varsayılır. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine 18-24 yıl, müebbet hapis cezası yerine 12-15 yıl arası ceza verilir; diğer cezaların üçte ikisi indirilir.
15-18 yaş çocuk, ceza hukukunda fiilin işlendiği zamanda 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış olan çocuğu ifade eder ve indirimli ceza sorumluluğuna tabidir. TCK m.31/3 doğrudan bu durumu düzenler.
TCK m.31/3 — "Fiili işlediği sırada onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde onsekiz yıldan yirmidört yıla; müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde oniki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Diğer cezaların üçte ikisi indirilir; bu hâlde her fiil için verilecek hapis cezası oniki yıldan fazla olamaz."
12-15 Yaş Çocuk'tan farklı olarak bu yaşta bilirkişi raporu zorunlu değildir; algılama yeteneği varsayılır. Ancak gelişim aşaması nedeniyle ceza özel oranlarla azaltılır.
| Suçun Cezası | 15-18 Yaş Çocuk Cezası |
|---|---|
| Ağırlaştırılmış müebbet | 18-24 yıl |
| Müebbet hapis | 12-15 yıl |
| Diğer cezalar | 2/3 indirim, fakat tek fiil için 12 yıldan fazla olamaz |
TCK m.31/3 sonu — "...her fiil için verilecek hapis cezası oniki yıldan fazla olamaz."
Bu önemli bir koruma; tek bir fiil için 12 yılı aşan ceza 15-18 yaş çocuğa verilemez. Birden fazla fiil için ayrı cezalar belirlenir; ancak her bir fiil için 12 yıl üst sınır geçerli.
Kasten yaralama (TCK m.86/1 — 1-3 yıl yetişkin):
Kasten öldürme (TCK m.81 — 25 yıl müebbet kategorisi var ise):
TCK m.31/3 çocuğun algılama yeteneğinin varlığını varsayar; bilirkişi raporu zorunlu değil. Ancak: (1) Şüphe halinde: çocuğun zihinsel engeli, gelişim geriliği gibi durumlarda bilirkişi raporu istenebilir. (2) Akıl hastalığı şüphesi: TCK m.32 Cezada Akıl Hastalığı çerçevesinde rapor zorunlu. (3) Müdafi talebi: Çocuk avukatı isteyebilir.
Çocuk Eğitim Kurumları: 18 yaşından önce alınan ceza, çocuk infaz kurumlarında çekilir. 18 yaşına ulaşınca: yetişkin kurumlarına aktarılır. Eğitim hakkı: İnfaz boyunca eğitim devamı zorunlu. Mesleki kurslar: Hayata yeniden kazandırma için mesleki eğitim. Psikolojik destek: Rehabilitasyon programları.
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi