Son güncelleme:
Yargı Görevi Yapan: Yargı görevi yapan, ceza hukukunda yüksek mahkemeler ile adli, idari ve askeri mahkemeler üye ve hâkimleri ile Cumhuriyet savcısı ve avukatları ifade eder. 5237 sayılı TCK m.6/1-d düzenler. Bu kavram kamu görevlisi tanımının özel bir alt kümesi olup, suçun nitelikli halleri ve bazı özel düzenlemelerde (örneğin direnme, görevi kötüye kullanma, rüşvet ağırlaştırılması) doğrudan etki eder.
Yargı görevi yapan kavramı, Kamu Görevlisi tanımının yargısal alana özgü alt kümesidir ve bazı suçlarda nitelikli haller ile ek koruma sağlar. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.6/1-d’de tanımlanır.
TCK m.6/1-d — "Yargı görevi yapan deyiminden; yüksek mahkemeler ile adlî, idarî ve askerî mahkemeler üye ve hakimleri ile Cumhuriyet savcısı ve avukatları anlaşılır."
Tanım kapalı bir liste içerir: yüksek mahkeme üye ve başkanları, adli/idari/askeri mahkeme üye ve hâkimleri, Cumhuriyet savcıları, avukatlar.
| Kategori | Örnekler |
|---|---|
| Yüksek mahkeme üye/başkanları | AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi |
| Adli yargı hâkimleri | Asliye/Sulh hukuk-ceza, Ağır ceza, Aile, İcra |
| İdari yargı hâkimleri | Vergi, İdare, Bölge İdare Mahkemesi |
| Askeri mahkeme üyeleri | Askerî yargı (kapatılmadan önce); şu an sınırlı |
| Cumhuriyet savcıları | Genel yetkili Cumhuriyet savcısı, başsavcı, vekiller |
| Avukatlar | Baroya kayıtlı avukatlar, görev kapsamında |
1982 Anayasası m.146-160 arasında düzenlenen yüksek mahkemeler şunlardır:
Yargı görevi yapan, kamu görevlisi tanımının özel bir alt kümesidir. Tüm yargı görevi yapanlar aynı zamanda kamu görevlisidir; ancak tüm kamu görevlileri yargı görevi yapan değildir.
┌─────────────────────────────────┐
│ KAMU GÖREVLİSİ (TCK m.6/1-c) │
│ ┌───────────────────────────┐ │
│ │ YARGI GÖREVİ YAPAN │ │
│ │ (TCK m.6/1-d) │ │
│ │ - Hâkim, Savcı, Avukat │ │
│ └───────────────────────────┘ │
│ + Memur, asker, öğretmen, ... │
└─────────────────────────────────┘
Bazı suçlarda fail veya mağdur yargı görevi yapan ise ağırlaştırılmış cezalar uygulanır. Örnek:
Yargı görevi yapanın görevini kötüye kullanması özel olarak değerlendirilir; klasik görevi kötüye kullanma (TCK m.257) ile birlikte yargısal görevin niteliğini bozucu eylemler için ek hükümler uygulanır.
Yargı görevi yapan kişilerin yargılanması özel rejime tabidir:
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi