Son güncelleme:
Vasiyetname İptali Davası: Vasiyetname iptali davası, TMK m.557-559 hükümlerinde düzenlenen ve ehliyetsizlik, irade sakatlığı, içerik aykırılığı veya şekil noksanlığı sebeplerinden birine dayanılarak vasiyetnamenin geçersizliğinin tespiti için açılan eda davasıdır. Davanın 1 yıl/10 yıl/20 yıl hak düşürücü süreleri vardır; resen dikkate alınır ve yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesidir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
Vasiyetname iptali davası, Türk Medeni Kanunu m.557-559 hükümlerinde düzenlenen ve vasiyetnamenin hukuken geçersizliğinin mahkeme kararıyla tespitini sağlayan inşaî (yenilik doğuran) davadır. Dava, vasiyetin iptalinin maddi şartlarını (ehliyet, irade, içerik, şekil) usul yönünden işleten süreçtir.
Vasiyetname iptali davası, inşai (yenilik doğuran) bir davadır. Mahkeme kararıyla vasiyetname geriye yürürlü olarak hükümsüz kılınır. Tespit davasından farkı: iptal kararı vasiyeti ortadan kaldırır, sadece geçersizliği belirlemez.
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Dava türü | İnşaî (yenilik doğuran) dava |
| Etki | Geriye yürürlü hükümsüzlük |
| Karar | Yenilik doğuran (kurucu) |
| Yargılama usulü | Yazılı yargılama (HMK genel) |
İptal davasını açma hakkı, iptalden hukuken yararlanan kişilere tanınmıştır:
Davalı sıfatını taşıyan kişiler, vasiyetten lehine tasarruf yapılan taraflardır:
İptal davası iki katmanlı süre rejimine tabidir:
| Süre | Başlangıç | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 yıl | İptal sebebi ve yararlananın öğrenildiği tarih | Subjektif başlangıç |
| 10 yıl | Vasiyetnamenin açıldığı tarih | Objektif azami süre |
| 20 yıl | Vasiyetnamenin açıldığı tarih | Davalı kötü niyetliyse |
Davacı, dayandığı iptal sebebini somut delillerle ispat etmek zorundadır:
| Sebep | Tipik Deliller |
|---|---|
| Ehliyetsizlik | Tıbbi rapor, hasta dosyası, bilirkişi |
| İrade sakatlığı | Tanık beyanları, adli kayıt, yazışma |
| Hukuka aykırılık | Vasiyetnamenin metni, koşul/yükleme analizi |
| Şekil noksanlığı | Vasiyetnamenin orijinali, tanık beyanları |
İptal kararı kesinleştiğinde:
| Dava | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| İptal davası (m.557-559) | Vasiyetnamenin geçersizliği | Vasiyet hükümsüz |
| Tenkis davası (m.560-571) | Saklı pay tecavüzü | Tasarruf indirgenir |
| Geri alma (m.542) | Mirasbırakanın iradesi | Vasiyetin kendisi geri alır |
| Yokluk tespiti | Mutlak butlan | Vasiyet baştan yok sayılır |
Vasiyetname, Vasiyetin İptali, Vasiyetnamede Şekil Noksanlığı, Vasiyetnamede Ehliyetsizlik, Vasiyette İrade Sakatlığı, Tenkis Davası, Yasal Mirasçılık, Atanmış Mirasçı ve Veraset İlamı iptal davasının tarafsal ve maddi çerçevesini oluşturur.