Son güncelleme:
Vasiyetnamede Hukuka/Ahlâka Aykırılık: Vasiyetnamede hukuka/ahlâka aykırılık, TMK m.557/b.3 uyarınca vasiyetnamenin içeriği, bağlandığı koşullar veya yüklemeler hukukun emredici hükümlerine, kamu düzenine veya ahlâka aykırı düşmesi nedeniyle iptal edilebilen sebeptir. Aykırılık yalnız belirli bir tasarrufu kapsıyorsa kısmi iptal verilir; geri kalan vasiyet ayakta tutulur.
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
Vasiyetnamede hukuka/ahlâka aykırılık, Türk Medeni Kanunu m.557/b.3 kapsamında düzenlenen ve vasiyetnamenin içeriğinin, bağlandığı koşulların veya yüklemelerinin hukukun emredici hükümlerine, kamu düzenine veya ahlâka aykırı bulunması hâlinde iptal davası yoluyla geçersiz kılınmasını mümkün kılan iptal sebebidir. Bu sebep, vasiyetnamenin maddi içeriğinin hukuk düzeniyle uyumunu sorgular.
Vasiyetname konusunun (tasarruf edilen mal/hak) doğrudan hukuka aykırı olmasıdır:
Vasiyete bağlanan koşulun hukuk düzeniyle bağdaşmaması:
Vasiyet alacaklısına yüklenen mükellefiyetin hukuka aykırı olması:
| Aykırılık Türü | Ölçüt | Örnek |
|---|---|---|
| Hukuka aykırılık | Pozitif hukuk normu | Yasak şart, emredici hükme aykırılık |
| Ahlâka aykırılık | Toplum ahlâkı, temel değerler | Genel adaba aykırı şart, ahlâksız edim |
| Kamu düzenine aykırılık | Devletin temel düzeni | Anayasal değerlere aykırı tasarruf |
Yargıtay içtihadı, ahlâk kavramını objektif toplumsal değerler ölçütüyle yorumlar; mirasbırakanın kişisel görüşü yetmez.
TMK m.557 hükmü, iptalin yalnız aykırı kısımla sınırlı olarak verilebileceğini kabul eder. Vasiyetnamenin geri kalan tasarrufları ayakta tutulur. Örneğin:
| Durum | Hüküm |
|---|---|
| Hukuka/ahlâka aykırı koşul | Vasiyet iptal edilebilir |
| İmkânsız koşul (TMK m.515/2) | Koşul yazılmamış sayılır, vasiyet ayakta |
| Anlamsız koşul | Yorumla giderilebilir |
İmkânsız koşul genellikle vasiyeti ayakta tutar; aykırı koşul ise iptal sebebidir. Bu fark sınavlarda sık karıştırılır.
Hukuka/ahlâka aykırılık vasiyetnameyi kendiliğinden geçersiz kılmaz; iptal davası açılması gerekir. Mahkeme aykırı kısmın iptaline hükmeder; mirasbırakan malları o kısım için yasal mirasçılığa göre dağıtılır.
Süreler hak düşürücüdür ve resen dikkate alınır.
Vasiyetname, Vasiyetin İptali, Şartlı Vasiyet, Atanmış Mirasçı, Vasiyet Alacaklısı, Saklı Pay, Tenkis Davası ve Yasal Mirasçılık hukuka/ahlâka aykırılık sebebiyle iptal davasının uygulama bağlamını oluşturur.