Merkezden yönetim ilkesine göre merkezi idarenin taşradaki temsilcisine belirli konularda merkeze danışmadan karar alma yetkisi verilmesidir (AY m.126). Vali bu yetkinin başlıca uygulayıcısıdır.
Yetki genişliği (déconcentration), merkezi idarenin taşra temsilcilerine merkez adına karar alma yetkisi tanınmasını ifade eden bir idare hukuku ilkesidir. Bu ilke sayesinde her konuda merkezden onay almak yerine, taşradaki yöneticiler belirli konularda doğrudan karar alabilir. Yetki genişliği, merkezden yönetimin katılığını yumuşatan ve kamu hizmetlerinin daha hızlı yürütülmesini sağlayan bir mekanizmadır.
Yetki genişliğinde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, yetkinin devredildiği kişinin merkez adına hareket etmesidir. Taşra yöneticisi kendi tüzel kişiliği adına değil, devlet tüzel kişiliği adına karar alır. Bu nedenle yetki genişliği, yerinden yönetimden farklı olarak merkezden yönetimin bir aracıdır ve merkezden yönetimi tamamlar.
Yetki genişliği ilkesi, AY m.126/2'de açıkça düzenlenmiştir: "İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır." Bu hüküm, illerde görev yapan valilerin merkez adına karar alma yetkisine sahip olduğunu anayasal düzeyde güvence altına almaktadır.
AY m.126/1'de ise "Türkiye, merkezî idare kuruluşu bakımından, coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre, illere; iller de diğer kademeli bölümlere ayrılır" denilerek merkezi idarenin taşra teşkilatlanması düzenlenmiştir. Yetki genişliği, bu taşra teşkilatlanmasının işleyiş ilkesidir.
| Kriter | Yetki Genişliği | Yerinden Yönetim |
|---|---|---|
| Tüzel kişilik | Yok (devlet tüzel kişiliği) | Ayrı tüzel kişilik var |
| Kimin adına karar alınır | Merkez adına | Kendi adına |
| Bütçe | Genel bütçe | Ayrı bütçe |
| Denetim türü | Hiyerarşi | İdari vesayet |
| Anayasal dayanak | AY m.126/2 | AY m.127 |
| Niteliği | Merkezden yönetimin aracı | Ayrı bir teşkilatlanma ilkesi |