Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözen anayasal yargı organıdır (AY m.158). Başkanlığını Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirilen üye yapar.
Danıştay
İdari mahkemelerce verilen kararların son inceleme mercii olan, idari yargının en yüksek organıdır (AY m.155). Aynı zamanda Cumhurbaşkanlığına danışma görevi de üstlenir.
Yargıtay
Adliye mahkemelerince verilen kararların son inceleme mercii olup temyiz incelemesi yapan en yüksek adli yargı organıdır (AY m.154). İçtihat birliğini sağlama görevi bulunur.
Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkili olan anayasal bir yargı organıdır. Farklı yargı kolları arasında ortaya çıkan yetki çatışmalarını gidererek yargı birliğini ve hukuki güvenliği sağlayan bu mahkeme, yargı sisteminin düzenli işleyişi açısından vazgeçilmez bir konuma sahiptir.
Türk hukuk sisteminde adli yargı ve idari yargı olmak üzere iki temel yargı kolu bulunmaktadır. Bu iki yargı kolu arasında zaman zaman bir uyuşmazlığın hangi yargı kolunun görev alanına girdiği konusunda anlaşmazlıklar çıkabilir. İşte Uyuşmazlık Mahkemesi, bu tür görev uyuşmazlıklarını kesin olarak çözüme kavuşturarak bireylerin hak arama özgürlüğünün etkin biçimde kullanılmasını güvence altına alır.
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin anayasal düzenlemesi AY m.158'de yer almaktadır:
| Özellik | Uyuşmazlık Mahkemesi | Anayasa Mahkemesi |
|---|---|---|
| Temel işlev | Görev uyuşmazlığı çözümü | Anayasallık denetimi |
| Anayasal dayanak | AY m.158 | AY m.146-153 |
| Başkan | AYM üyesi | Kendi üyeleri arasından seçilir |
| Denetim alanı | Yargı kolları arası uyuşmazlık | Kanun/CBK/İçtüzük denetimi |
| AYM ile uyuşmazlık | AYM kararı esas alınır | - |