Son güncelleme:
Taşınmazda Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı: Taşınmazda olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı, tapuda kayıtlı olmayan veya kayıt sahibi tespit edilemeyen taşınmazları 20 yıl davasız ve nizasız ve fasılasız zilyet bulunduran kişinin mülkiyet hakkı kazanmasını sağlayan TMK m.713 dayanaklı kurumdur. İyi niyet aranmaması ve uzun süre öngörülmesi yönüyle ndan farklıdır;
Taşınmazda Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı, TMK m.713 hükmüyle düzenlenmiş bir mülkiyet kazanma yoludur:
"Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulundurmuş olan kişi, o taşınmazın tamamı veya bir kısmı için tapu kütüğüne malik olarak yazılmasını isteyebilir."
Bu hüküm, olağan zamanaşımı (TMK m.712) ile birlikte taşınmazda zamanaşımı yoluyla mülkiyet kazanmanın iki temel yolunu oluşturur.
| Boyut | Olağan (m.712) | Olağanüstü (m.713) |
|---|---|---|
| Tapu durumu | Yolsuz tescil var | Tescil yok |
| Süre | 10 yıl | 20 yıl |
| İyi niyet | Şart | Şart değil |
| Sonuç | Korunur | Tescil davası açılır |
Olağanüstü zamanaşımının pratik uygulaması TMK m.713 dayanaklı tescil davasıdır:
Aşağıdaki kategoriler için olağanüstü zamanaşımı işlemez:
Hazine'nin özel mülkiyet kategorisindeki taşınmazları için ise işleyebilir; somut olay analizi gerekir.
20 yıllık süre:
Resmi Gazete
Resmi Gazete
Tapu Sicili
Tapu sicili, taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni haklara ilişkin işlemlerin alenen tutulduğu resmi sicildir. Türk Medeni Kanunu m.997 vd.'da düzenlenmiştir. Tapu Sicil Tüzüğü ile ayrıntıları belirlenir. Aleniyet, sicile güven ve devletin sorumluluğu temel ilkeleridir; tescil kurucu nitelikte olup taşınmaz üzerindeki ayni haklar ancak sicile tescille kazanılır. Tapu memurları işlemleri devlet adına yapar; yolsuz tescil halinde devlet sorumluluğu doğar.
Yolsuz Tescil
Yolsuz Tescil, Tapu Sicili'ndeki tescilin sicil dışı maddi durumla uyuşmaması; başka bir ifadeyle gerçek hak sahibinin sicilde gözükmemesi veya gerçekte var olmayan bir hakkın sicile yazılmasıdır. TMK m.1024-1027 hükümleri yolsuz tescil hâllerini ve sonuçlarını düzenler. Yolsuz tescil baştan veya sonradan yolsuz olabilir; her iki durumda da Yolsuz Tescilin Düzeltilmesi imkânı doğar.
Mülkiyet
Mülkiyet, TMK m.683'te düzenlenen en geniş ayni haktır; maliki eşyasını hukuk düzeninin sınırları içinde kullanma, yararlanma ve tasarruf (usus, fructus, abusus) yetkileriyle donatan, herkese karşı ileri sürülebilen mutlak haktır. Taşınır-taşınmaz, tek-birlikte, özel-kamu türlerinde farklılaşır; kaynağını Anayasa m.35 temel hak güvencesinden alır ve kamulaştırma ile sınırlandırma hükümlerine tabidir.
Yargıtay