Son güncelleme:
Ömür Boyu Gelirin Çeşitleri ve Süresi: Ömür boyu gelirin çeşitleri ve süresi, ömür boyu gelir sözleşmesinde edimin bağlandığına göre belirlenir (TBK m.607-609). Dört temel çeşit: (1) gelir alıcısının ömrü, (2) üçüncü kişinin ömrü, (3) iki ömrün uzun olanı, (4) iki ömrün kısa olanı. Süre hesabında ölüm günü dahil; gelir borçlusunun ölümü genelde sözleşmeyi sona erdirmez (mirasçıya geçer).
Ömür boyu gelirin çeşitleri ve süresi, ömür boyu gelir sözleşmesinin temel teknik unsurlarını belirler. TBK m.607-609 düzenlemesi sözleşmede ömrü esas alınacak kişiyi taraflara serbest bırakır.
En yaygın yapı:
Pratik: Sigorta şirketinin emeklilik primi ödemesi.
Sigorta benzeri yapı:
Pratik: B, annesinin (C) ömrü boyunca gelir alır. C ölünce gelir biter.
Karşılaştırmalı yapı:
Pratik: Eşler arası ömür boyu gelir — ikisinden uzun yaşayan ömrü süresince edim sürer.
Risk daraltma yapı:
Pratik: Sigortacının riski sınırlama yöntemi.
m.609 süre hesabını düzenler:
Edimin ödeneceği tarih:
Gelir borçlusu temerrüde düşerse borçlu temerrüdü hükümleri uygulanır.
Gelir borçlusunun ölümü:
Bu kural sigorta şirketinin tüzel kişi devamlılığını korur. Ancak gerçek kişi gelir borçlusunda mirasçı yoksulluğa düşerse:
Sözleşmede iki ömrün esas alınması halinde:
| Olay | İki Ömrün Uzunu | İki Ömrün Kısası |
|---|---|---|
| Birinin ölümü | Sözleşme sürer | Sözleşme sona erer |
| İkinin de ölümü | Sözleşme sona erer | Sözleşme sona erer |
| Aynı anda ölüm | Sözleşme sona erer (ikisi birden) | Sözleşme sona erer |
Ömür boyu gelir sözleşmelerinde sigortacı/gelir borçlusu:
A, 65 yaşında, sigorta şirketi B'ye 500 bin TL ana para verir. B, A'ya yıllık 50 bin TL gelir öder. A 75 yaşında ölürse B toplam 500 bin TL ödedi (10 yıl × 50 bin), kâr/zarar nötr. A 95 yaşında ölürse B 1.5 milyon TL ödedi, zarar 1 milyon. A 70 yaşında ölürse B sadece 250 bin TL ödedi, kâr 250 bin.
A ve B, kızları C'ye karşı sözleşme yaparlar. C, A ile B'nin uzun yaşayanın ömrü boyunca yıllık 30 bin TL öder. A önce ölürse B'nin ömrü süresince ödeme sürer; ikisi de ölünce sözleşme biter.
A, sigorta şirketine 200 bin TL ödeyip yaşlı annesi B'nin ömrü süresince yıllık 25 bin TL gelir alır. B 6 yıl sonra ölür; A toplam 150 bin TL aldı (kâr/zarar -50 bin); sözleşme biter.