Son güncelleme:
Yapı Eseri Sorumluluğu: Yapı eseri sorumluluğu, bir binanın veya yapı eserinin sahibinin, yapının yapım kusuru veya bakım eksikliği nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zarardan sorumlu tutulmasını ifade eden objektif sorumluluk halidir. TBK m.69 (eski BK m.58) ana dayanak olmakla birlikte TMK m.730-744 hükümleriyle birlikte uygulanır; kusur aranmaksızın malik veya intifa hakkı sahibi kusursuz sorumlu tutulur.
Yapı Eseri Sorumluluğu, Türk Borçlar Kanunu m.69 (eski BK m.58) ile düzenlenen, yapı malikinin kusursuz (objektif) sorumluluk halidir. TMK m.730-744 hükümleri ile birlikte uygulanır.
TBK m.69 hükmü: "Bir bina veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür."
Yapı eseri sorumluluğu klasik haksız fiil sorumluluğundan farklıdır:
Yapı eseri sorumluluğunun doğması için:
Malik: Birinci sırada mülkiyet sahibi sorumludur.
İntifa Hakkı sahibi: TMK m.794 uyarınca yapı bakımından sorumluluk intifa sahibine de geçer.
Birden çok malik: Paylı mülkiyette tüm paydaşlar paylarına göre sorumludur. Elbirliği mülkiyette müteselsil sorumluluk söz konusudur.
Kat Mülkiyeti: Bağımsız bölüm malikinin kendi bölümünden, ortak alanlardan ise tüm kat malikleri sorumludur.
Yapı kusuru müteahhit veya mimarın hatasından kaynaklanıyorsa:
TMK m.730 hükmü ile bağlantılı olarak: Yıkılma tehlikesi olan komşu yapı için Bina Yıkılma Tehlikesi çerçevesinde tedbirler alınabilir; ayrıca yıkılan yapıdan zarar gören komşu kapsamlı tazminat talebinde bulunabilir.
Resmi Gazete
Resmi Gazete
Kat Mülkiyeti
Kat mülkiyeti, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde, tamamlanmış bir bina üzerinde bağımsız bölümlerin (daire, dükkan, büro) arsa payı ile bağlantılı olarak özel mülkiyete konu edilmesidir. Kat irtifakı ve kat mülkiyeti ayrımı, ortak yerler, yönetim planı ile yönetici ve kat malikleri kurulu organlarını düzenler. Modern kentleşmenin eşya hukukundaki temel kurumudur.
Paylı Mülkiyet
Paylı mülkiyet, TMK m.688-700'de düzenlenen, her paydaşın eşya üzerinde soyut belirli bir pay oranına sahip olduğu birlikte mülkiyet türüdür. Paydaşlar kendi payları üzerinde serbest tasarruf yetkisine sahiptir; üçüncü kişiye satışta diğer paydaşların yasal önalım hakkı (m.732-735) doğar. Yönetim çoğunluk, önemli işler nitelikli çoğunluk, tasarruf oybirliği ile yapılır.
İntifa Hakkı
İntifa hakkı, sahibine başkasına ait bir eşyadan tam yararlanma yetkisi veren şahsi irtifak hakkıdır. Türk Medeni Kanunu m.794 vd.'da düzenlenen intifa; taşınır, taşınmaz, hak veya bütün bir malvarlığı üzerinde kurulabilir. Sahibi eşyayı kullanma ve semerelerini elde etme hakkına sahiptir; ancak eşyanın özünü koruma ve devir yasağı yükümlülüğü altındadır. Aksi kararlaştırılmadıkça mirasçılara geçmez ve hak sahibinin ölümü ile sona erer.
Mülkiyet
Mülkiyet, TMK m.683'te düzenlenen en geniş ayni haktır; maliki eşyasını hukuk düzeninin sınırları içinde kullanma, yararlanma ve tasarruf (usus, fructus, abusus) yetkileriyle donatan, herkese karşı ileri sürülebilen mutlak haktır. Taşınır-taşınmaz, tek-birlikte, özel-kamu türlerinde farklılaşır; kaynağını Anayasa m.35 temel hak güvencesinden alır ve kamulaştırma ile sınırlandırma hükümlerine tabidir.
Bina Yıkılma Tehlikesi
Bina yıkılma tehlikesi, bir yapı eserinin tamamen veya kısmen yıkılma riski göstermesi halinde komşuların ve geçen kişilerin korunması amacıyla TMK m.730 ve m.731 ile getirilen önleyici düzenlemeyi ifade eder. Tehlike altındaki yapı maliki, ilgililerin talebi üzerine gerekli önlemleri almakla yükümlüdür; aksi takdirde müdahalenin meni davası, yıkım kararı ve haksız fiil tazminatı gündeme gelir.
Yargıtay