Son güncelleme:
Tapu Beyanı: Tapu beyanı, tapu kütüğüne yapılan ve hak doğurmayan, sadece bilgilendirme amacı taşıyan kayıt türüdür. TMK m.1012 hükmü ile düzenlenen beyanlar, taşınmazın fiziki özelliklerini, kullanım durumunu, vergi durumunu veya diğer ilgili bilgileri tapu siciline yansıtır; üçüncü kişileri bağlayıcı hukuki etki doğurmaz ve Tapu Şerhinden bu yönüyle ayrılır.
Resmi Gazete
Resmi Gazete
Yargıtay
Tapu Sicili
Tapu sicili, taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni haklara ilişkin işlemlerin alenen tutulduğu resmi sicildir. Türk Medeni Kanunu m.997 vd.'da düzenlenmiştir. Tapu Sicil Tüzüğü ile ayrıntıları belirlenir. Aleniyet, sicile güven ve devletin sorumluluğu temel ilkeleridir; tescil kurucu nitelikte olup taşınmaz üzerindeki ayni haklar ancak sicile tescille kazanılır. Tapu memurları işlemleri devlet adına yapar; yolsuz tescil halinde devlet sorumluluğu doğar.
Tescil İlkeleri
Tescil ilkeleri, taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni hakların tapu siciline kaydedilmesini düzenleyen temel kurallardır. Türk Medeni Kanunu m.1011 vd.'da düzenlenmiştir. Tescil kural olarak kurucu nitelikte olup ayni hakkın doğumu için zorunludur. Asli tescil, şerh ve beyan olmak üzere üç çeşit kayıt yapılır; her biri farklı hukuki sonuç doğurur. Yolsuz tescil iyi niyetli üçüncü kişiyi etkilemez; geçmişe etki ilkesi sıralamayı belirler.
Tapu Beyanı, TMK m.1012 hükmü ile düzenlenmiş, tapu sicilinde tapu şerhinden ayrı bir kategoride yer alan, hukuki etki doğurmayan ve sadece bilgilendirme amaçlı kayıt türüdür.
TMK m.1012 hükmü: "Beyanlar, üçüncü kişiler için iyi niyet karinesinin kaldırılmasını gerektirmez."
Bu nitelik beyanı şerhten temel olarak ayırır:
Tapuya beyan olarak işlenebilecek konular:
Beyanın hukuki etkisi sınırlıdır:
| Boyut | Şerh | Beyan |
|---|---|---|
| TMK madde | m.1009-1011 | m.1012 |
| Hukuki etki | Var | Yok |
| Üçüncü kişiye etki | Bağlayıcı | Bağlayıcı değil |
| İyi niyet karinesi | Kaldırır | Kaldırmaz |
| Amaç | Hak koruma/sınırlama | Bilgilendirme |
Beyan örnekleri:
Şerh örnekleri (karşılaştırma için):
Yargıtay 1. HD 2018/8901: Tapu beyanı üçüncü kişileri bağlamaz; beyana güvenerek hareket eden üçüncü kişi, beyan içeriğine göre korunma hakkı kazanmaz.
Yargıtay 14. HD 2019/3456: Sit alanı veya koruma altındaki bölge beyanı, üzerinde işlem yapacak üçüncü kişiler için bilgilendirici niteliktedir; ancak bu kayıttan kaynaklanan kısıtlamalar özel mevzuatla ayrıca düzenlenir.