Son güncelleme:
Sınırlandırma Haritası: Sınırlandırma haritası, Kadastro Kanunu (3402) çerçevesinde komşu taşınmazlar arasındaki sınırların grafik olarak kesinleştirildiği teknik haritadır. Pafta üzerinde ada-parsel düzeninde gösterilir; kadastro tutanağı ile birlikte taşınmazın hukuki ve fiili kimliğini belirler. Sınır anlaşmazlıklarının çözümünde temel delil niteliği taşır; aplikasyon krokisi ile fiili işaretleme birlikte değerlendirilir.
Sınırlandırma haritası, Kadastro Kanunu (3402 sayılı) çerçevesinde komşu taşınmazlar arasındaki sınırların grafik olarak kesinleştirildiği teknik haritadır. Pafta üzerinde ada-parsel düzeninde gösterilir; kadastro tutanağı ile birlikte taşınmazın hukuki ve fiili kimliğini belirler.
Tapu kütüğü hukuki kayıt; sınırlandırma haritası ise fiziksel sınırı gösterir. İkisi birlikte taşınmazın tam tanımını oluşturur.
Her taşınmaz bir ada içinde belirli bir parsel numarasıyla gösterilir. Komşu parseller arası sınırlar net çizgilerle belirlenir.
Hangi parselin hangi parselle komşu olduğu belirlenir; bu komşuluk hukuku uygulamalarında temel kriterdir.
İki komşu parsel arasında sınır anlaşmazlığı çıkarsa sınırlandırma haritası temel delil olarak kullanılır. Mahkeme bu haritayı bilirkişi incelemesi ile değerlendirir.
Sınırlandırma haritası teorik sınır; aplikasyon krokisi ise saha üzerinde fiili işaretlemenin gösterimidir. İkisi birlikte sınırın hem hukuki hem fiili belirginliğini sağlar.
İmar planları sınırlandırma haritasına dayanır. Yapı ruhsatı, parselasyon, kentsel dönüşüm uygulamalarında temel teknik belge.
Vergi değeri hesaplanırken parsel alanı sınırlandırma haritasına göre belirlenir.
Komşu parsel sahibi sınırlandırma haritasının yanlış olduğunu iddia edebilir. Mahkeme bilirkişi marifetiyle yeniden ölçüm yaptırır; gerekirse haritayı düzeltir.
Kadastro kesinleştikten sonra 10 yıl hak düşürücü süre ile sınır düzeltme davası açılabilir. Bu süre içinde iyi niyetli üçüncü kişi koruması devreye girer.
Yargıtay 14. ve 16. Hukuk Daireleri sınır uyuşmazlıklarına bakar; teknik bilirkişi raporu kararın temelidir.
Resmi Gazete
Resmi Gazete
Komşuluk Hukuku
Komşuluk Hukuku, Taşınmaz Mülkiyeti sahibinin yetkilerinin komşu taşınmaz sahipleri lehine sınırlandığı ve karşılıklı katlanma yükümlülüklerinin doğduğu hukuk dalıdır; TMK m.737-750 hükümleri taşkınlık (immissio), su mecrası, taşkın yapı, geçit hakları gibi ilişkileri düzenler. Mülkiyet Hakkının Kapsamının komşuluk yararına en güçlü yasal sınırı bu hukuktur.
Tapu Sicili
Tapu sicili, taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni haklara ilişkin işlemlerin alenen tutulduğu resmi sicildir. Türk Medeni Kanunu m.997 vd.'da düzenlenmiştir. Tapu Sicil Tüzüğü ile ayrıntıları belirlenir. Aleniyet, sicile güven ve devletin sorumluluğu temel ilkeleridir; tescil kurucu nitelikte olup taşınmaz üzerindeki ayni haklar ancak sicile tescille kazanılır. Tapu memurları işlemleri devlet adına yapar; yolsuz tescil halinde devlet sorumluluğu doğar.
Hak Düşürücü Süre
Hak düşürücü süre, kanunun belirlediği süre içinde kullanılmadığı takdirde hakkın özünü ortadan kaldıran süredir. Yenilik doğuran hakların kullanımına özgüdür; hâkim re'sen dikkate alır, durmaz, kesilmez. Zamanaşımıyla karıştırılmaması gereken klasik bir ayrımdır — zamanaşımı talep hakkını sona erdirmez, hak düşürücü süre ise hakkı tamamen yok eder. TMK m.158 (evlenmenin iptali), TMK m.733 (önalım) ve TBK m.39 (yanılma iptali) tipik örneklerdir.
Kadastro Mahkemesi
Kadastro mahkemesi, Kadastro Kanunu (3402) m.30 ve takip eden hükümler kapsamında kadastro tespitine itirazları gören özel ihtisas mahkemesidir. Asliye hukuk mahkemelerinin kadastro davalarına bakan dairesi olarak işler; kadastro tutanaklarının askı süresinde itirazlar burada görülür. Hâkim önünde teknik bilirkişi marifetiyle inceleme yapılır; karar tapu kütüğüne tescil edilmek üzere kadastro müdürlüğüne gönderilir.
Tapu Sicilinin Güveni İlkesi
Tapu Sicilinin Güveni İlkesi (tapu siciline güven ilkesi), Tapu Sicili'ndeki kayda iyiniyetle güvenerek ayni hak kazanan üçüncü kişinin korunmasını öngören temel ilkedir; TMK m.1023 hükmüne dayanır. Sicil dışı maddi durum kayıtla uyuşmasa bile, iyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı geçerli sayılır. Bu ilke Tapu Sicilinin Aleniyet İlkesi ile birlikte taşınmaz hukukunun güvenliğini sağlar.
Tapu Kütüğü
Tapu kütüğü, taşınmaz mülkiyetinin ve bağlantılı ayni hakların kayıt altına alındığı resmî kütüktür. TMK m.997-1011 ve Tapu Sicili Tüzüğü hükümleri kapsamında her taşınmaz için ayrı bir kütük sayfası tutulur. Mülkiyet, sınırlı ayni haklar, şerhler, beyanlar ve haciz kayıtları bu kütüğe işlenir; aleniyet ilkesi ve siciline güven prensipleri çerçevesinde herkese açıktır. Tapu sicilinin merkez belgesi olarak kabul edilir.
Kadastro Tutanağı
Kadastro tutanağı, Kadastro Kanunu (3402) kapsamında kadastro çalışmaları sırasında her taşınmaz için düzenlenen ve taşınmazın yeri, sınırı, alanı, niteliği ile maliklerini gösteren resmî belgedir. Kadastro tespit aşamasında düzenlenen bu tutanak, askı süresi içinde itiraz edilmezse kesinleşerek tapu kütüğüne tescil edilir. Hâkimlik sınavında zilyetlik ve mülkiyet kazanımının kadastro yoluyla pekiştirilmesi temel konudur.
Aplikasyon Krokisi
Aplikasyon krokisi, kadastro pafta üzerindeki sınırlandırma haritasında gösterilen sınırların saha üzerinde sınır taşı, demir kazık veya benzeri işaretlerle fiili olarak belirlenmesinin teknik gösterimidir. Sınır anlaşmazlıklarında pafta-saha uyumunun belgelenmesi için temel araçtır. Kadastro Müdürlüğü tarafından harita mühendisi marifetiyle düzenlenir; sınır tespiti davalarında bilirkişi tarafından kullanılan ana referans kaynağıdır.