Son güncelleme:
Olumsuz Miras Sözleşmesi (Mirastan Feragat): Olumsuz miras sözleşmesi, TMK m.528 uyarınca yasal mirasçının mirasbırakanla yaptığı mirastan feragat sözleşmesidir. İvazlı veya ivazsız kurulabilir; resmi vasiyet şeklinde düzenlenmek zorundadır. Feragat altsoyu da kapsar (aksi sözleşmede yoksa). İvazlı feragatte tenkis hesabı saklı payın korunmasını sağlar.
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
Olumsuz miras sözleşmesi (mirastan feragat), Türk Medeni Kanunu m.528 hükmünde düzenlenen ve yasal mirasçının mirasbırakanla anlaşarak ileride doğacak miras hakkından vazgeçtiği iki taraflı ölüme bağlı tasarruf türüdür. Olumlu miras sözleşmesinin zıttı niteliğinde olup yasal mirasçılığı bertaraf etmek için kullanılır.
Olumsuz miras sözleşmesi mirasbırakanın yasal mirasçısının mirastan feragat etmesini sağlar. Aile içi mal paylaşımı, vasiyetin önceden hazırlanması veya saklı pay sahibi mirasçıların önceden tatmin edilmesi için kullanılır.
| Amaç | Tipik Örnek |
|---|---|
| Aile mal birliği | Çocuklardan biri evlenirken erken pay alır, diğerlerinden feragat |
| Saklı paylı mirasçıyı tatmin | Saklı paylı mirasçıya ivaz verilip feragat alınır |
| Vasiyet düzenleme serbestisi | Mirasbırakanın diğer mirasçılara serbest tasarruf imkânı kazanması |
| Sıfat | Kim Olabilir? |
|---|---|
| Mirasbırakan | Ergin + ayırt etme gücü + kısıtlı olmayan |
| Feragat eden | Yasal mirasçı sıfatı bulunan kişi (eş, çocuk, anne-baba, kardeş) |
Atanmış mirasçı feragat sözleşmesi yapamaz; çünkü atanmış mirasçılık vasiyet/sözleşmeyle kurulur ve tek taraflı feragatle son bulur.
Olumsuz miras sözleşmesi de resmi vasiyet şekline tabidir:
Feragat eden hiçbir karşılık almaz; tamamen lehte tasarruf niteliği taşır. Sıkça aile içi gönüllü düzenlemede kullanılır.
Feragat eden, mirasbırakandan bir karşılık (para, mal, hak) alarak feragat eder. İvazlı feragatte:
TMK m.528/3 önemli bir kural getirir: Aksi sözleşmede yoksa, feragat altsoyu da kapsar. Yani feragat eden kişinin çocukları da mirastan feragat etmiş sayılır.
| Sözleşme Hükmü | Etki |
|---|---|
| Sözleşmede sessizlik | Altsoy da feragat etmiş sayılır |
| Sözleşmede "altsoy hariç" | Yalnız feragat eden, altsoy mirasçı kalır |
| Sözleşmede "altsoy dahil" | Açık hüküm — altsoy da feragat eder |
Bu kural, zümre sistemi ile birlikte değerlendirilir.
Mirasın açılması anında:
| Özellik | Olumsuz Miras Sözleşmesi (m.528) | Mirasın Reddi (m.605) |
|---|---|---|
| Zaman | Mirasbırakan hayatta | Mirasın açılmasından sonra |
| Tarafları | Mirasbırakan + mirasçı | Tek taraflı (mirasçı) |
| Şekil | Resmi vasiyet şekli | Sulh hâkimine bildirim |
| Altsoya etki | Genellikle kapsar | Genellikle kapsamaz |
| İvaz | Olabilir (ivazlı feragat) | Olamaz |
Miras Sözleşmesi, Olumlu Miras Sözleşmesi, Yasal Mirasçılık, Mirasın Reddi, Saklı Pay, Tenkis Davası, Eşin Miras Payı, Çocukların Miras Payı ve Zümre Sistemi olumsuz miras sözleşmesinin uygulama bağlamını oluşturur.