Hediyelerin Geri Verilmesi (Nişan) ne demek? Hukuki tanımı

Medeni Hukuk alanında kullanılan Hediyelerin Geri Verilmesi (Nişan) terimi: Hediyelerin geri verilmesi, nişanın bozulması halinde nişanlıların ve aile bireylerinin nişanlanma sebebiyle birbirlerine verdiği değerli hediyelerin iadesini öngören TMK m.122 dayanaklı kuraldır. Olağan ve değer açısından önemsiz hediyeler iade edilmez; ancak yüzük, mücevher, değerli eşyalar gibi nişanlanma vesilesiyle verilen hediyeler kural olarak ayni veya bedeli ile iade edilir. Nişanın hangi tarafça bozulduğu kural gereğince iade yükümünü etkilemez.

Hediyelerin Geri Verilmesi (Nişan) hangi hukuk dalında kullanılır?

Hediyelerin Geri Verilmesi (Nişan), Medeni Hukuk dalında kullanılan bir terimdir. Medeni Hukuk, Türk hukuk sisteminin temel alanlarından biridir ve bu terimi anlamak ilgili mevzuatı kavramak için önemlidir.

Hediyelerin Geri Verilmesi (Nişan) Nedir?

Tanım ve Hukuki Dayanak

Hediyelerin Geri Verilmesi, TMK m.122 hükmü ile düzenlenen, nişanın bozulması halinde nişanlıların ve aile bireylerinin nişanlanma sebebiyle verdiği hediyelerin iadesini öngören kuraldır.

TMK m.122/1: "Nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona ererse, nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın ya da onlar gibi davrananların, diğer nişanlıya vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler, verenler tarafından geri istenebilir."

İadeye Tabi Hediyeler

İadeye tabi olan ve olmayan hediyeler arasındaki ayrım kritiktir:

İadeye TABİ:

Yüzük, kolye, küpe gibi değerli mücevherler
Altın takı, kıymetli taş içeren eşyalar
Pahalı saat, lüks giyim eşyaları
Bağışlanan taşınmaz veya araç (büyük değerli)
Nişanlanma vesilesiyle verilen para (büyük miktarlar)

İadeye TABİ DEĞİL:

Olağan/sıradan değerli hediyeler
Yenilen-içilen, tüketilen hediyeler
Çiçek, küçük hatıralık eşyalar
Değer açısından önemsiz olanlar

Sınır TMK'da net çizilmemiş olup somut olayın ekonomik koşullarına göre değerlendirilir.

Kim İade Talebinde Bulunabilir?

Hediyeyi veren nişanlı
Nişanlı ana-babası veya onlar gibi davrananlar (genelde aile büyükleri)
Üçüncü kişiler kural olarak hak sahibi değildir; ancak özel durum varsa değerlendirilebilir

Kim İade Etmek Zorundadır?

Hediyeyi alan nişanlı
Nişanlının vefatı halinde mirasçıları
Hediye nişanlının ailesine verilmişse, alanlar

İade Şekli

Aynen iade: Hediye olduğu gibi mevcut ise
Bedel iadesi: Hediye yok olmuşsa, bozulmuşsa veya satılmışsa
Değer hesabı: Verildiği zamana göre değerlendirilir; bilirkişi raporu istenebilir

Sona Erme Sebebine Göre Etki

TMK m.122 nişanın sona erme sebebini ayırmaz; iade talebi her durumda mümkündür. Ancak:

Vefat halinde: TMK m.121 uyarınca özel düzenleme; hediyeler kural olarak iade edilmez
Karşılıklı anlaşma ile sona erme: Tarafların özel anlaşması belirleyici
Bir tarafın kusuruyla sona erme: İade kuralı işler, kusur ek tazminat sebebi olabilir

Nişanın Bozulmasında Manevi Tazminat ile İlişki

Hediye iadesi, Nişanın Bozulması Tazminatı ve Nişanın Bozulmasında Manevi Tazminat ile birlikte talep edilebilir. Hediye iadesi maddi nitelikte iken tazminat ek bir maddi/manevi koruma sağlar.

Süre — Zamanaşımı

TMK m.123 uyarınca iade davası nişanın sona ermesinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir.

Kritik Noktalar

Hediyelerin geri verilmesi TMK m.122 dayanaklı; nişanın evlenme dışındaki bir sebeple sona ermesi halinde alışılmışın dışındaki hediyeler iade edilir.
Olağan/değer açısından önemsiz hediyeler iadeye tabi değildir; sınır sosyo-ekonomik koşullara göre belirlenir.
Aynen iade mümkün değilse bedel iadesi yapılır; değer verildiği zamana göre hesaplanır.
Nişanın bozulma sebebi (kim kusurlu) iade yükümünü kural olarak etkilemez; ancak vefat halinde TMK m.121 özel düzenlemesi vardır.
İade davası nişanın sona ermesinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır (TMK m.123 — hak düşürücü süre).

Tanım ve Hukuki Dayanak

İadeye Tabi Hediyeler

İadeye tabi olan ve olmayan hediyeler arasındaki ayrım kritiktir:

İadeye TABİ:

Yüzük, kolye, küpe gibi değerli mücevherler

Altın takı, kıymetli taş içeren eşyalar

Pahalı saat, lüks giyim eşyaları

Bağışlanan taşınmaz veya araç (büyük değerli)

Nişanlanma vesilesiyle verilen para (büyük miktarlar)

İadeye TABİ DEĞİL:

Olağan/sıradan değerli hediyeler

Yenilen-içilen, tüketilen hediyeler

Çiçek, küçük hatıralık eşyalar

Değer açısından önemsiz olanlar

Sınır TMK'da net çizilmemiş olup somut olayın ekonomik koşullarına göre değerlendirilir.

Sona Erme Sebebine Göre Etki

TMK m.122 nişanın sona erme sebebini ayırmaz; iade talebi her durumda mümkündür. Ancak:

Vefat halinde: TMK m.121 uyarınca özel düzenleme; hediyeler kural olarak iade edilmez

Karşılıklı anlaşma ile sona erme: Tarafların özel anlaşması belirleyici

Bir tarafın kusuruyla sona erme: İade kuralı işler, kusur ek tazminat sebebi olabilir

Kritik Noktalar

Hediyelerin geri verilmesi TMK m.122 dayanaklı; nişanın evlenme dışındaki bir sebeple sona ermesi halinde alışılmışın dışındaki hediyeler iade edilir.

Olağan/değer açısından önemsiz hediyeler iadeye tabi değildir; sınır sosyo-ekonomik koşullara göre belirlenir.

Aynen iade mümkün değilse bedel iadesi yapılır; değer verildiği zamana göre hesaplanır.

Nişanın bozulma sebebi (kim kusurlu) iade yükümünü kural olarak etkilemez; ancak vefat halinde TMK m.121 özel düzenlemesi vardır.

İade davası nişanın sona ermesinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır (TMK m.123 — hak düşürücü süre).

Hediyelerin Geri Verilmesi (Nişan) Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım ve Hukuki Dayanak

İadeye Tabi Hediyeler

Kim İade Talebinde Bulunabilir?

Kim İade Etmek Zorundadır?

İade Şekli

Sona Erme Sebebine Göre Etki

Nişanın Bozulmasında Manevi Tazminat ile İlişki

Süre — Zamanaşımı

Kritik Noktalar

Kaynaklar

İlgili İçerikler

Hediyelerin Geri Verilmesi (Nişan) Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım ve Hukuki Dayanak

İadeye Tabi Hediyeler

Kim İade Talebinde Bulunabilir?

Kim İade Etmek Zorundadır?

İade Şekli

Sona Erme Sebebine Göre Etki

Nişanın Bozulmasında Manevi Tazminat ile İlişki

Süre — Zamanaşımı

Kritik Noktalar

Kaynaklar

İlgili İçerikler