Son güncelleme:
Beklenen Hak (İntizar Hakkı): Beklenen hak (intizar hakkı), henüz doğmamış ancak ileride belirli koşulların gerçekleşmesi hâlinde doğacak olan hak adayıdır. Şarta bağlı haklar, mirasçılık beklentisi, kişinin geleceğe ilişkin meşru beklentileri başlıca örnekleridir. Kazanılmış haktan farklı olarak yeni hukuk kurallarına karşı mutlak korunmaz; ileriye yürürlük ilkesine tâbidir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
Beklenen hak (intizar hakkı), henüz doğmamış ancak ileride belirli koşulların gerçekleşmesi hâlinde doğacak olan hak adayıdır. Kazanılmış hakkın zıt yönlü kavramı niteliğindedir; yeni hukuk düzenlemelerine karşı sınırlı korunma sağlar.
Beklenen hak henüz doğmamış olduğundan kişiye doğrudan kullanım yetkisi vermez:
| Özellik | Beklenen Hak | Kazanılmış Hak |
|---|---|---|
| Doğum aşaması | Şarta bağlı, ileride | Doğmuş ve kesinleşmiş |
| Kullanım | Şart gerçekleşince | Hâlihazırda kullanılır |
| Yeni kural etkisi | Yeni kural uygulanır | Yeni kural etkilemez |
| Hukuk koruması | Sınırlı | Mutlak |
Şartlı vasiyet ve şartlı tasarruflar:
Mirasbırakanın ölümünden önce muhtemel mirasçının durumu:
Henüz doğmamış cenin belirli haklara sahip olur:
Bazı hakları kullanma koşullarının doğmasını bekleyen kişi:
Kural olarak yeni hukuk düzenlemeleri beklenen haklara uygulanır. Ancak bazı hâllerde sınırlı koruma sağlanır:
AİHS Ek Protokol m.1 (mülkiyet hakkı) çerçevesinde:
bu kapsamda mülkiyet hakkı korumasından yararlanabilir.
Beklenen haklar kural olarak devredilebilir, ancak özelliklerine göre farklılaşır:
| Tür | Devir |
|---|---|
| Şarta bağlı alacak | Kural olarak temlik (TBK m.183) |
| Mirasçılık beklentisi | TMK m.678 — mirasbırakanın katılımı şartı |
| Şahsa bağlı beklentiler | Devredilemez |
Yargıtay içtihatları, beklenen hak ile kazanılmış hak ayrımına dikkat eder:
Kazanılmış Hak, Şartlı Vasiyet, Yenilik Doğuran Hak, Mutlak/Nispi Hak Ayrımı, Hak Ehliyeti, Miras Hakkının Açılmadan Devri, Yedek Mirasçı, Artmirasçı ve Atanmış Mirasçı beklenen hakkın kavramsal sistemini oluşturur.