Son güncelleme:
Alacaklı Temerrüdü (Medeni Hukuk Atıf): Medeni hukukta alacaklı temerrüdü, TBK m.106-108 ve TMK m.5 atfı uyarınca alacaklının haklı sebep olmaksızın ifayı kabule yanaşmaması veya kabul için gerekli işbirliğini yapmaması hâlinde ortaya çıkan rejimdir. Borçlu mahkeme yoluyla tevdi ile borçtan kurtulabilir; alacaklı risk transferi ve masraf yüklenir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
Medeni hukukta alacaklı temerrüdü, TBK m.106-108 ve TMK m.5 atfı gereği medeni hukuk borçlarına kıyasen uygulanan ve alacaklının haklı sebep olmaksızın ifayı kabule yanaşmaması veya kabul için gerekli işbirliğini yapmaması hâlinde ortaya çıkan rejimdir. Borçlu temerrüdünün tersi yönlü kavramıdır.
TBK m.106 uyarınca alacaklı temerrüdü için üç şart aranır:
Borçlu gerçek ve tam ifayı alacaklıya teklif etmiş olmalıdır:
Alacaklı haklı sebep olmaksızın ifayı reddetmelidir:
Alacaklının kabul etmemesi haklı bir sebebe dayanmamalıdır:
Vasiyet alacaklısı lehine yapılan teklif:
Mehir borçlusu eş, mehri usulüne uygun teklif ederse:
Nafaka borçlusu öderken alacaklı kabul etmezse:
Mirasta iade borçlusunun teslim teklifi alacaklı mirasçı tarafından kabul edilmezse:
Tenkis sonucu mahkemece belirlenen bedel ödemesinde alacaklı kabule yanaşmazsa.
Edim konusunun hasarı alacaklıya geçer:
Borçlu olağan dikkat yükümlülüğüyle sorumlu olur:
Borçlu, alacaklı temerrüdünden doğan zorunlu masrafları talep edebilir:
Borçlu, mahkemeye veya tevdi yerine edim konusunu bırakarak borçtan kurtulabilir:
| Edim Türü | Tevdi Yeri |
|---|---|
| Para borcu | Banka, mahkeme veznesi, tevdi yeri |
| Taşınır mal | Tevdi yeri (mahkeme atamaz) |
| Taşınmaz | Tevdi mümkün değil → tescil veya teslim |
Karşılıklı edimli sözleşmelerde alacaklı temerrüdü uzun sürerse borçlu sözleşmeden dönebilir (TBK m.107/3).
| Özellik | Alacaklı Temerrüdü | Borçlu Temerrüdü |
|---|---|---|
| Kim temerrütte | Alacaklı | Borçlu |
| Şart | Kabule yanaşmama | Muaccel + ihtar |
| Sonuç | Risk transferi, tevdi | Faiz, dönme, tazminat |
| Çözüm | Tevdi ile kurtulma | İfa veya dönme |
TMK m.5 Atıf Hükmü, TBK Genel Hükümleri Kıyasen, Borçlu Temerrüdü Medeni, İfa İmkansızlığı, Vasiyet Alacaklısı, Mirasta İade Yükümlülüğü, Tenkis Davası, Belirli Mal Vasiyeti ve Faiz Medeni Hukuk alacaklı temerrüdünün medeni hukuktaki uygulama bağlamını oluşturur.