Ana içeriğe geç

Site bağlantıları

Sui Generis Akademi

Adli ve İdari Yargı Hakimliği, HMGS, İYÖS, Kaymakamlık ve İcra Müdürlüğü sınavlarına hazırlanan adaylar için geliştirilmiş yeni nesil online hazırlık platformu. ÖSYM formatına birebir uygun özgün soru havuzu, anlık güncellenen mevzuat takibi, akıllı performans analiz sistemi ve detaylı gerekçeli çözümlerle başarıya giden yolda yanınızdayız.

Yükleniyor...

Site Haritası

  • Platform
  • Fiyatlandırma
  • Blog
  • Hakkımızda
  • SSS
  • İletişim

Sınav Takvimleri

  • Adli Hakimlik
  • İdari Hakimlik
  • HMGS
  • İYÖS
  • Kaymakamlık
  • İcra Müdürlüğü

Araçlar

  • Tüm Araçlar
  • Puan Hesaplama
  • HMGS Muafiyet
  • İYÖS Muafiyet
  • Atama Simülatörü
  • Pomodoro

Yasal

  • KVKK Aydınlatma Metni
  • Kullanım Koşulları
  • Gizlilik Politikası
  • Çerez Politikası

© 2026 Sui Generis Akademi. Tüm hakları saklıdır.

Visa ile ödeme kabul edilir
Mastercard ile ödeme kabul edilir
GüvenliSSL güvenli bağlantı
info@suigenerisakademi.com
Sui GenerisAkademi
BlogAraçlar
GirişHemen Başla
  1. Ana Sayfa
  2. Hukuk Sözlüğü
  3. Usul Hukuku Terimleri
Sözlüğe Dön
49 terim

Usul Hukuku Terimleri

Yargılama süreçlerini düzenleyen hukuk dalı. Dava açma, delil, karar ve kanun yolları konularını kapsar.

Usul Hukuku

Arabuluculuk

Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri özel hukuk uyuşmazlıklarında tarafsız bir üçüncü kişinin yardımıyla çözüm aranması yöntemidir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Asli Müdahale

Üçüncü kişinin dava konusu üzerinde bağımsız hak iddiasıyla davaya katılmasıdır.

Detayları gör

Usul Hukuku ile İlgili Kaynaklar

HMK — Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde metinleri

İİK — İcra ve İflas Kanunu

İcra ve İflas Kanunu madde metinleri

Usul Hukuku

Basit Yargılama

Daha kısa ve hızlı bir yargılama usulü olup belirli dava türlerinde uygulanan usuldür.

Detayları gör
Usul Hukuku

Bilirkişi (HMK)

Çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde mahkeme tarafından görüşüne başvurulan uzmandır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Dava

Bir kişinin hakkının korunması veya uyuşmazlığın çözülmesi amacıyla mahkemeye yaptığı başvurudur.

Detayları gör
Usul Hukuku

Dava Arkadaşlığı

Birden fazla kişinin davada birlikte davacı veya birlikte davalı olarak yer almasıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Davacı

Mahkemeye başvurarak hak talebinde bulunan taraftır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Dava Ehliyeti

Davayı bizzat veya vekil aracılığıyla takip edebilme ve usul işlemleri yapabilme ehliyetidir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Davalı

Aleyhine dava açılan ve kendisinden bir edimde bulunulması istenen taraftır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Dava Şartları

Mahkemenin davayı esastan inceleyebilmesi için bulunması gereken ön koşullardır. Görev, yetki, ehliyet, hukuki yarar gibi unsurlardır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Delil (HMK)

Yargılamada vakıaların ispatı amacıyla kullanılan araçlardır. Kesin ve takdiri deliller olarak ikiye ayrılır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Fer'i Müdahale

Üçüncü kişinin taraflardan birinin yanında ve onun yararına davaya katılmasıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Geçici Hukuki Koruma

Yargılama sonuçlanana kadar mevcut durumun korunması veya hakkın güvence altına alınması amacıyla verilen geçici tedbirlerdir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Görev (Usul)

Bir davanın hangi tür veya derecedeki mahkemede görüleceğini belirleyen usul kuralıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Haciz

Borçlunun borcuna yetecek miktardaki malvarlığına icra dairesi tarafından el konulmasıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Hukuki Yarar

Davacının dava açmakta korunmaya değer güncel bir yararının bulunmasıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Hukuk Muhakemeleri

Özel hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde uygulanan yargılama usulünü düzenleyen hukuk dalıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Hüküm

Mahkemenin uyuşmazlık hakkında verdiği son karardır.

Detayları gör
Usul Hukuku

İcra İflas

Alacakların cebri icra yoluyla tahsilini ve borçlunun iflasını düzenleyen hukuk dalıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

İcra Takibi

Alacaklının alacağını borçludan zorla tahsil etmek amacıyla icra dairesine başvurarak başlattığı takip sürecidir.

Detayları gör
Usul Hukuku

İflas (İİK)

Borçlarını ödeyemeyen tacirin malvarlığının tüm alacaklıları arasında paylaştırılmasını amaçlayan cebri icra yoludur.

Detayları gör
Usul Hukuku

İhtiyati Haciz

Para alacakları için alacaklının talebi üzerine borçlunun malvarlığına geçici olarak el konulmasını sağlayan geçici hukuki koruma tedbiridir.

Detayları gör
Usul Hukuku

İhtiyati Tedbir

Mevcut durumun değişmesini veya hakkın kullanımının engellenmesini önlemek amacıyla verilen geçici koruma kararıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

İlamlı İcra

Kesinleşmiş mahkeme kararına (ilama) dayanan alacağın cebri icra yoluyla tahsil edilmesidir.

Detayları gör
Usul Hukuku

İlamsız İcra

Mahkeme kararı olmaksızın alacaklının doğrudan icra dairesine başvurarak başlattığı takip yoludur.

Detayları gör
Usul Hukuku

Islah

Taraflardan birinin yapmış olduğu usul işlemini tamamen veya kısmen düzeltmesidir.

Detayları gör
Usul Hukuku

İspat Yükü

Bir vakıanın doğruluğunu kanıtlama yükümlülüğünün taraflardan hangisine ait olduğunu belirleyen kuralldır.

Detayları gör
Usul Hukuku

İstinaf (HMK)

İlk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye mahkemesi tarafından hem maddi hem hukuki yönden incelenmesi kanun yoludur.

Detayları gör
Usul Hukuku

Kambiyo Senetlerine Özgü Takip

Poliçe, bono ve çek gibi kambiyo senetlerine dayanarak başlatılan özel haciz yoluyla takiptir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Karşı Dava

Davalının aynı mahkemede davacıya karşı ileri sürdüğü bağımsız taleptir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Keşif

Hâkimin uyuşmazlık konusu yeri, şeyi veya kişiyi yerinde incelemesidir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Kesin Delil

Hâkimi bağlayan ve takdir yetkisi bırakmayan delil türüdür. Senet, yemin ve kesin hüküm kesin delildir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Kesin Hüküm

Olağan kanun yollarına başvurulması mümkün olmayan veya kanun yollarının tüketilmesiyle kesinleşen mahkeme kararıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Ön İnceleme

Dava şartları ve ilk itirazların incelendiği, tarafların sulhe davet edildiği yargılama aşamasıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Satış (İcra)

Haczedilen malların icra dairesi aracılığıyla paraya çevrilmesi işlemidir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Senet

Bir kimsenin kendi aleyhine delil oluşturan, yazılı ve imzalı belgedir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Sözlü Yargılama

Tahkikatın tamamlanmasından sonra tarafların son sözlerini söylediği yargılama aşamasıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Tahkikat

Delillerin toplandığı ve değerlendirildiği, davanın esastan incelendiği yargılama aşamasıdır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Tahkim

Tarafların uyuşmazlıklarını devlet mahkemeleri yerine hakem veya hakem heyetine çözdürdükleri alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Takdiri Delil

Hâkimin serbestçe değerlendirdiği delil türüdür. Tanık, bilirkişi ve keşif takdiri delildir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Tanık (HMK)

Uyuşmazlık konusu olay hakkında beş duyusuyla edindiği bilgiyi mahkemeye aktaran üçüncü kişidir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Taraf Ehliyeti

Davada taraf olabilme yeteneğidir. Hak ehliyetine sahip olan herkes taraf ehliyetine sahiptir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Tasarrufun İptali

Borçlunun alacaklılarına zarar vermek amacıyla yaptığı tasarrufların iptaline yönelik davadır.

Detayları gör
Usul Hukuku

Tebligat

Yargılama ile ilgili belge ve kararların ilgilisine usulüne uygun biçimde bildirilmesidir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Temyiz (HMK)

Bölge adliye mahkemesi kararlarının Yargıtay tarafından hukuki yönden incelenmesi kanun yoludur.

Detayları gör
Usul Hukuku

Yargılamanın İadesi

Kesinleşmiş hükümlere karşı kanunda sayılan sebeplerin varlığı halinde başvurulan olağanüstü kanun yoludur.

Detayları gör
Usul Hukuku

Yazılı Yargılama

Dilekçelerin değişimi, ön inceleme, tahkikat ve sözlü yargılama aşamalarından oluşan genel yargılama usulüdür.

Detayları gör
Usul Hukuku

Yemin (HMK)

Bir tarafın diğer tarafı yemine davet ederek iddia veya savunmasının doğruluğunu yeminle ispat etmesini istediği kesin delildir.

Detayları gör
Usul Hukuku

Yetki (Usul)

Bir davanın hangi yerdeki mahkemede görüleceğini belirleyen usul kuralıdır.

Detayları gör
HMK Soru Bankası

HMK konusunda sınav hazırlığı

İcra İflas Hukuku Soru Bankası

İcra İflas Hukuku konusunda sınav hazırlığı