Ana içeriğe geç

Site bağlantıları

Sui Generis Akademi

Adli ve İdari Yargı Hakimliği, HMGS, İYÖS, Kaymakamlık ve İcra Müdürlüğü sınavlarına hazırlanan adaylar için geliştirilmiş yeni nesil online hazırlık platformu. ÖSYM formatına birebir uygun özgün soru havuzu, anlık güncellenen mevzuat takibi, akıllı performans analiz sistemi ve detaylı gerekçeli çözümlerle başarıya giden yolda yanınızdayız.

Yükleniyor...

Site Haritası

Platform
Fiyatlandırma
Blog
Hakkımızda
SSS
İletişim

Sınav Takvimleri

Adli Hakimlik
İdari Hakimlik
HMGS
İYÖS
Kaymakamlık
İcra Müdürlüğü

Araçlar

Tüm Araçlar
Puan Hesaplama
HMGS Muafiyet
İYÖS Muafiyet
Atama Simülatörü
Pomodoro

Yasal

KVKK Aydınlatma Metni
Kullanım Koşulları
Gizlilik Politikası
Çerez Politikası

© 2026 Sui Generis Akademi. Tüm hakları saklıdır.

Visa ile ödeme kabul edilir

Mastercard ile ödeme kabul edilir

GüvenliSSL güvenli bağlantı

info@suigenerisakademi.com

Sui GenerisAkademi

Giriş Hemen Başla

Ana Sayfa

Hukuk Sözlüğü

Ticaret Hukuku Terimleri

Sözlüğe Dön

182 terim

Ticaret Hukuku Terimleri

Ticari faaliyetleri düzenleyen hukuk dalı. Tacir, ticari işletme, şirketler ve kıymetli evrak konularını kapsar.

Acente

Ticari mümessil, ticari vekil ve satış memuru gibi tabi bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları o işletme adına yapmayı meslek edinen kimsedir.

Detayları gör

Acentenin İnhisar Hakkı

Acentenin belirli bir bölge veya müşteri çevresi için münhasır yetkilendirilmesidir. TTK m. 104 uyarınca yazılı anlaşma olmadıkça müvekkil, acentenin faaliyette bulunduğu bölgede başka acente tayin edemez.

Detayları gör

Ticaret Hukuku ile İlgili Kaynaklar

TTK — Türk Ticaret Kanunu

Türk Ticaret Kanunu madde metinleri

Ticaret Hukuku Soru Bankası

Ticaret Hukuku konusunda sınav hazırlığı

Akdi Taşıyıcı ve Fiili Taşıyıcı

Akdi taşıyıcı, taşıma sözleşmesinin tarafı olan kişidir. Fiili taşıyıcı ise taşımayı fiilen gerçekleştiren ancak sözleşmenin tarafı olmayan kişidir. TTK m. 879 fiili taşıyıcının sorumluluğunu düzenler; her ikisi de gönderene karşı müteselsilen sorumludur.

Detayları gör

Anonim Şirket

Sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından yalnızca malvarlığıyla sorumlu şirket türüdür.

Detayları gör

Anonim Şirket Kuruluşu

TTK m. 335-355 uyarınca anonim şirketin esas sözleşme hazırlanması, noter onayı, kurucuların imzaları ve ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanması sürecidir.

Detayları gör

Ardiye Sözleşmesi

Ardiyecinin (umumi mağazanın) bir ücret karşılığında eşya saklama ve koruma borcu altına girdiği sözleşmedir. TTK m. 834 vd. uyarınca ardiyeci makbuz senedi ve varant düzenleyebilir.

Detayları gör

Aşkın Sigorta

Sigorta bedelinin sigorta değerini (menfaat değerini) aşması durumudur. TTK m. 1463 uyarınca sigorta bedeli sigorta değerinden fazla ise aşan kısım geçersizdir.

Detayları gör

Aval

Kıymetli evrakta ödemenin güvence altına alınması için verilen kefalettir.

Detayları gör

Ayıplı Hizmet

Sözleşmede belirlenen süre içinde başlamaması, sözleşme koşullarına uygun şekilde ifa edilmemesi veya tüketicinin beklediği özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan hizmettir (TKHK m. 13).

Detayları gör

Ayıplı Mal

Tüketiciye teslimi anında taraflarca kararlaştırılmış olan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır (6502 sayılı TKHK m. 8).

Detayları gör

Azınlık Hakları

Şirketlerde belirli oranda paya sahip azınlık ortaklara tanınan koruyucu haklardır.

Detayları gör

Bağımsız Denetim

Şirketlerin finansal tablolarının bağımsız denetçiler tarafından uluslararası standartlara uygun olarak incelenmesidir.

Detayları gör

Basiretli İş Adamı Gibi Davranma Yükümlülüğü

TTK m. 18/2 uyarınca her tacirin, ticari faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiğini ifade eden yükümlülüktür. Tacir, ticari işlemlerinde objektif özen ölçüsüne tabi tutulur ve bu ölçüye uymayan davranışlarından sorumlu olur.

Detayları gör

Beyan Yükümlülüğü (Sigorta)

Sigorta ettiren ve sigortalının sözleşme yapılırken ve süresince rizikoyla ilgili bilgileri sigortacıya doğru ve eksiksiz bildirme yükümlülüğüdür (TTK m. 1435-1444).

Detayları gör

Beyaz Ciro

Ciro edilenin (lehtar) adının yazılmadığı, yalnızca cirantanın imzasını içeren ciro türüdür. TTK m. 681/2 uyarınca senedin arkasına veya alonj üzerine atılan imza beyaz ciro sayılır.

Detayları gör

Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı

TTK m. 437 uyarınca her pay sahibinin genel kurulda yönetim kurulundan şirket işleri hakkında bilgi isteme ve şirketin ticari defter ve yazışmalarını inceleme hakkıdır.

Detayları gör

Birleşme (Ticaret)

İki veya daha fazla ticaret şirketinin tek bir şirket bünyesinde bir araya gelmesidir.

Detayları gör

Birleşme ve Devralma Denetimi (Rekabet)

Belirli eşikleri aşan teşebbüs birleşme ve devralmalarının Rekabet Kurulu'ndan izin alınarak gerçekleştirilmesi gerekliliğidir (4054 sayılı RKHK m. 7).

Detayları gör

Bölünme

Bir şirketin malvarlığının tamamını veya bir kısmını mevcut veya yeni kurulacak şirketlere devretmesidir.

Detayları gör

Bono

Düzenleyenin lehdara veya emrine belirli bir meblağı belirli bir vadede ödeme vaadini içeren kıymetli evraktır.

Detayları gör

Cari Hesap

İki kişinin karşılıklı alacaklarını ayrı ayrı talep etmeyerek hesap devresinin sonunda çıkacak artan bakiyeyi isteyebilecekleri sözleşmedir.

Detayları gör

Çarter Sözleşmesi

Bir geminin tamamının veya bir bölümünün belirli bir süre için veya belirli bir sefer için kiraya verilmesine ilişkin sözleşmedir (TTK m. 1119 vd.).

Detayları gör

Çatma (Deniz Hukuku)

İki veya daha fazla geminin birbiriyle temas ederek zarara uğramasıdır. TTK m. 1286-1297 çatma hükümlerini düzenler. Çatmada kusur oranına göre sorumluluk belirlenir; kusursuz çatmada herkes kendi zararına katlanır.

Detayları gör

Cayma Hakkı

Tüketicinin belirli sözleşme türlerinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden vazgeçebilme hakkıdır. Mesafeli sözleşmelerde kural olarak 14 gündür (TKHK m. 48).

Detayları gör

Çek

Düzenleyenin bankaya hitaben yazdığı, lehdara belirli bir meblağın ödenmesini içeren kıymetli evraktır.

Detayları gör

Çifte Sigorta

Aynı menfaatin aynı rizikolara karşı aynı süre için birden fazla sigortacı ile sigortalanmasıdır. TTK m. 1466 uyarınca sigorta bedellerinin toplamı sigorta değerini aşarsa aşkın sigorta hükümleri uygulanır.

Detayları gör

Ciro

Kıymetli evraktan doğan hakkın devredilmesi amacıyla senedin arkasına yazılan irade beyanıdır.

Detayları gör

Çizgili Çek

Ön yüzüne iki paralel çizgi çekilen ve yalnızca bir bankaya veya muhatap bankanın müşterisine ödenebilen çek türüdür (TTK m. 803).

Detayları gör

Çıkma ve Çıkarılma (Limited Şirket)

Limited şirket ortağının şirketten ayrılmasını (çıkma) veya şirket tarafından çıkarılmasını düzenleyen TTK m. 638-640 hükümleridir.

Detayları gör

CMR Konvansiyonu

Eşyaların Karayolunda Uluslararası Nakliyatı için Mukavele Sözleşmesidir. Uluslararası karayolu eşya taşımacılığında taşıyıcının sorumluluğunu düzenleyen 1956 tarihli çok taraflı antlaşmadır.

Detayları gör

Defi (Kıymetli Evrak)

Kıymetli evrak borçlusunun ödeme talebine karşı ileri sürdüğü savunma araçlarıdır. Mutlak defiler herkese karşı, nisbi (şahsi) defiler ise yalnızca belirli alacaklılara karşı ileri sürülebilir. TTK m. 687 kişisel defiler ilkesini düzenler.

Detayları gör

Deniz Alacaklarına Karşı Sorumluluğun Sınırlandırılması

Donatan veya gemi işletme müteahhidinin deniz alacaklarından doğan sorumluluğunu belirli bir üst sınırla sınırlayabilmesini sağlayan müessesedir (TTK m. 1328-1349).

Detayları gör

Deniz İpoteği

Gemi üzerinde alacağın teminatı olarak kurulan ve gemi siciline tescil edilen sınırlı ayni haktır. TTK m. 1014-1043 uyarınca düzenlenir; gemi alacaklısı hakkından sonra gelir.

Detayları gör

Deniz Ticareti

Deniz yoluyla taşıma, gemi, deniz sigortası gibi konuları düzenleyen ticaret hukuku dalıdır.

Detayları gör

Donatan

Gemisini deniz ticaretinde kullanan gemi malikine donatan denir. TTK m. 946 ile tanımlanmıştır. Donatan, gemi adamlarının fiillerinden ve geminin işletilmesinden doğan borçlardan sorumludur.

Detayları gör

Eksik Sigorta

Sigorta bedelinin sigorta değerinden (menfaat değerinden) düşük olması durumudur. TTK m. 1462 uyarınca riziko gerçekleştiğinde tazminat, sigorta bedeli ile sigorta değeri oranında ödenir.

Detayları gör

Emre Yazılı Senet

Senedin metninde belirli bir kişinin emrine kaydını içeren kıymetli evrak türüdür. Ciro ve teslim yoluyla devredilir. Bono ve poliçe emre yazılı senetlerdir. TTK m. 681 ve devamı hükümleriyle düzenlenmiştir.

Detayları gör

Endüstriyel Tasarım

Bir ürünün tamamının veya parçasının görünümüne ilişkin yeni ve ayırt edici nitelikteki tasarım hakkıdır.

Detayları gör

Esas Sözleşme

Şirketin kuruluş amacı, yapısı, organları ve işleyişine ilişkin temel hükümleri içeren belge dir.

Detayları gör

Eşit İşlem İlkesi

Pay sahiplerine eşit koşullarda eşit muamele yapılması gerektiğini öngören ilkedir. TTK m. 357 uyarınca pay sahipleri eşit şartlarda eşit işleme tabi tutulur.

Detayları gör

Esnaf

İster gezici olsun ister bir dükkân veya benzeri bir iş yerinde bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri TTK'nın 11/2. maddesi uyarınca çıkarılan kararnamede gösterilen sınırı aşmayan kişidir.

Detayları gör

Farklılaştırılmış Teselsül İlkesi

Anonim şirketlerde birden fazla kişinin şirkete verdikleri zarardan müteselsilen sorumlu tutulmaları halinde, her bir sorumlunun kusuruna ve durumun gereklerine göre zarar şahsen kendisine yükletilebildiği ölçüde sorumlu olmasını ifade eden ilkedir. TTK m. 557 ile düzenlenmiştir.

Detayları gör

Fatura ve İtiraz

TTK m. 21/2 uyarınca ticari işlerde fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturanın içeriğine itiraz etmezse, fatura içeriğini kabul etmiş sayılır.

Detayları gör

Faydalı Model

Yenilik içeren ve sanayiye uygulanabilir buluşları koruyan, patentten daha kısa süreli sınai mülkiyet hakkıdır.

Detayları gör

Fikri Mülkiyet

Eser sahipliği, patent, marka, tasarım gibi zihinsel yaratıcılık ürünleri üzerindeki hakları kapsayan hukuk dalıdır.

Detayları gör

Franchise

Bir işletmenin sistemini, markasını ve know-how'ını başka bir girişimciye kullandırma sözleşmesidir.

Detayları gör

Gemi

Denizde kazanç elde etme amacına tahsis edilen veya fiilen böyle bir amaçla kullanılan her türlü araçtır. TTK m. 931 gemiyi tanımlar. Gemi siciline tescil edilen gemiler taşınmaz hükümlerine tabi tutularak ipotek konusu yapılabilir.

Detayları gör

Gemi Alacaklısı Hakkı

TTK m. 1320-1327 uyarınca belirli alacaklar için alacaklıya gemi ve navlun üzerinde kanuni rehin hakkı tanıyan özel bir teminat müessesesidir.

Detayları gör

Gemi İşletme Müteahhidi

Gemisini veya başkasının gemisini kendi adına deniz ticaretinde bizzat veya kaptan aracılığıyla kullanan kişidir. TTK m. 949 ile düzenlenmiştir. Gemi maliki olmadan gemiyi işleten kişi de gemi işletme müteahhidi sayılır.

Detayları gör

Gemi Rehni

Sicile kayıtlı olmayan gemiler üzerinde kurulan taşınır rehni niteliğindeki teminat hakkıdır. Deniz ipoteğinden farklı olarak teslime bağlıdır ve sicile kayıtlı gemilerde uygulanmaz.

Detayları gör

Gemi Sicili

Gemilerin tescil edildiği ve gemi üzerindeki ayni hakların kayıt altına alındığı resmi sicildir. TTK m. 956-977 uyarınca düzenlenir; taşınmazlardaki tapu sicilinin deniz hukukundaki karşılığıdır.

Detayları gör

Genel Kurul

Şirket ortaklarının bir araya gelerek şirket ile ilgili önemli kararları aldıkları en üst karar organıdır.

Detayları gör

Genel Kurul Kararlarının Butlanı

TTK m. 447 uyarınca genel kurul kararlarının emredici hükümlere, özellikle pay sahiplerinin vazgeçilmez haklarına, kişilik haklarına veya anonim şirketin temel yapısına aykırı olması halinde baştan itibaren geçersiz sayılmasıdır.

Detayları gör

Genel Kurul Kararlarının İptali

TTK m. 445-448 uyarınca kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararlarının mahkeme kararıyla geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılmasıdır.

Detayları gör

Gönderen

Taşıma sözleşmesinde eşyayı taşıyana teslim eden ve taşınmasını isteyen taraftır. TTK m. 856 uyarınca gönderen taşıma sözleşmesinin tarafıdır.

Detayları gör

Gönderilen

Taşıma sözleşmesinde eşyanın kendisine teslim edileceği kişidir. TTK m. 856 uyarınca gönderilen, taşıma sözleşmesinin tarafı olmamakla birlikte eşyayı teslim alma hakkına sahiptir.

Detayları gör

Görünüşte Tacir

Ticaret siciline veya oda kayıtlarına göre tacir olmadığı halde, dışa karşı tacir gibi davranarak işlem yapan ve bu nedenle tacir hükümlerine tabi tutulan kişidir.

Detayları gör

Güvence Hesabı

Zorunlu sorumluluk sigortalarında, sigortacının iflas etmesi, sigorta yaptırılmamış olması veya faili tespit edilememesi gibi hallerde zarar görenlerin tazminat taleplerini karşılamak üzere oluşturulmuş fondur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 14 ile düzenlenmiştir.

Detayları gör

Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması

Bir teşebbüsün bulunduğu pazarda rakiplerinden bağımsız davranabilme gücüne sahip olmasını (hâkim durum) ve bu gücü kötüye kullanmasını yasaklayan rekabet hukuku kuralıdır (4054 sayılı RKHK m. 6).

Detayları gör

Haklı Nedenle Fesih Davası

Şirketin haklı sebeplerle mahkeme kararıyla feshedilmesini sağlayan davadır. Anonim şirketlerde TTK m. 531, limited şirketlerde TTK m. 636/3 uyarınca düzenlenmiştir.

Detayları gör

Haksız Rekabet

Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen dürüstlük kurallarına aykırı davranışlardır.

Detayları gör

Hamil

Kıymetli evrakı elinde bulunduran ve senet üzerindeki hakları kullanmaya yetkili olan kişidir. Hamiline yazılı senetlerde zilyetlik, emre yazılı senetlerde kesintisiz ciro silsilesi hamilliği kanıtlar.

Detayları gör

Hamiline Yazılı Pay

Senedin zilyedine pay sahipliği sağlayan ve teslim ile devredilen pay türüdür.

Detayları gör

Hamiline Yazılı Senet

Belirli bir kişinin adına düzenlenmeyip senedin zilyedine (hamiline) hak sağlayan kıymetli evrak türüdür. Devir, senedin teslimi ile gerçekleşir (TTK m. 647).

Detayları gör

Hapis Hakkı (Ticari)

Alacaklı tacirin, borçluya ait olup rızasıyla zilyetliğinde bulunan taşınır malları ve kıymetli evrakı, alacağı ödeninceye kadar hapsetme yetkisidir (TTK m. 950 vd. - TBK atfıyla).

Detayları gör

Hayat Sigortası

Sigortalının ölümü veya hayatta kalması halinde sigortacının belirli bir bedel ödemeyi üstlendiği can sigortası türüdür. Tasarruf ve teminat işlevi birlikte bulunabilir (TTK m. 1487-1506).

Detayları gör

Hisse Senedi

Anonim şirketlerde pay sahipliğini temsil eden kıymetli evraktır.

Detayları gör

Hususi Avarya

Müşterek avarya niteliği taşımayan, yalnızca gemi veya yükten birinin uğradığı zarar ve masraflardır. Bu zararlar yalnızca zarar gören tarafça karşılanır.

Detayları gör

İbra (Yönetim Kurulu)

Genel kurulun, yönetim kurulu üyelerini belirli bir hesap dönemi için sorumluluktan kurtarmasıdır. TTK m. 424 uyarınca ibra kararı, sorumluluk davasını düşüren bir etkiye sahiptir.

Detayları gör

İbraz Süreleri

Kıymetli evrakın borçluya ödeme için sunulması gereken sürelerdir. Çekte düzenlendiği yerde ödenecekse 10 gün, aynı kıtada ise 1 ay, başka kıtada ise 3 aydır (TTK m. 796).

Detayları gör

İç Yönerge

Yönetim kurulunun görev ve yetkilerinin devrine ilişkin kuralları belirleyen iç düzenleyici belgedir.

Detayları gör

İflas (Ticaret)

Tacirin borçlarını ödeyemez duruma gelmesi nedeniyle malvarlığının alacaklılar arasında paylaştırılması sürecidir.

Detayları gör

İmtiyazlı Pay

Kâr payı, tasfiye payı, oy hakkı gibi konularda diğer paylara göre üstün haklar sağlayan pay türüdür.

Detayları gör

İptal Davası (Kıymetli Evrak)

Zayi olan (kaybolan, çalınan veya kullanılamaz hale gelen) kıymetli evrakın mahkeme kararıyla iptal edilmesini sağlayan davadır (TTK m. 651-657).

Detayları gör

İşletme Adı

Ticari işletmeyi tanıtmak ve diğer işletmelerden ayırt etmek amacıyla kullanılan addır. Ticaret unvanından farklı olarak işletme adı, işletmenin kendisine aittir ve serbestçe belirlenebilir. TTK m. 53 ile düzenlenmiştir.

Detayları gör

İşlevler Ayrılığı İlkesi

Anonim şirketlerde yönetim kurulu, genel kurul ve denetim organlarının birbirinden bağımsız ve ayrı görev alanlarına sahip olmasını ifade eden ilkedir. Her organ kendi yetki alanında karar alır; organların görev ve yetkileri birbirinin yerine kullanılamaz.

Detayları gör

Kabotaj

Bir ülkenin kendi limanları veya iç suları arasında yolcu ve yük taşıma hakkının o ülke vatandaşlarına ve bayrak taşıyan gemilere ait olmasıdır. Türkiye'de kabotaj hakkı 1926 tarihli Kabotaj Kanunu ile düzenlenmiş olup, 1 Temmuz Kabotaj Bayramı olarak kutlanır.

Detayları gör

Kabul (Poliçede)

Poliçede muhatabın ödeme yükümlülüğünü kabul etmesi işlemidir. TTK m. 697-702 uyarınca muhatap poliçeyi kabul etmekle asıl borçlu haline gelir.

Detayları gör

Kaptan

Geminin sevk ve idaresinden sorumlu olan ve donatanı temsil eden kişidir. TTK m. 1088-1115 uyarınca kaptan geminin teknik ve ticari yönetiminden sorumludur.

Detayları gör

Kâr Payı

Şirketin dönem sonunda elde ettiği kârdan ortaklara dağıtılan paydır.

Detayları gör

Karşılık (Provizyon)

Poliçe ve çekte keşidecinin muhatap nezdinde bulunan alacağıdır. Çekte karşılığın bulunması zorunlu olup karşılıksız çek düzenlemenin hukuki ve cezai yaptırımları vardır.

Detayları gör

Kayıtlı Sermaye Sistemi

Anonim şirket yönetim kurulunun genel kurul kararı olmaksızın, esas sözleşmede belirlenen tavan sermaye miktarına kadar sermaye artırımı yapabilmesini sağlayan sistemdir (TTK m. 460).

Detayları gör

Keşideci

Poliçeyi düzenleyen ve muhataba ödeme emri veren, çekte bankaya ödeme emri veren kişidir. Keşideci, poliçede kabul etmeme ve ödememe halinde sorumlu olur. TTK m. 671 (poliçe) ve m. 780 (çek) hükümleri keşidecinin sorumluluğunu düzenler.

Detayları gör

Kıymetli Evrak

İçerdiği hak ile senetten ayrılması mümkün olmayan, hakkın ileri sürülmesi veya devredilmesi için senedin ibrazı veya teslimi gereken belgedir. Nama, emre ve hamiline yazılı olmak üzere üç türü vardır. TTK m. 645 ile tanımlanmıştır.

Detayları gör

Kollektif Şirket

Ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla gerçek kişiler arasında kurulan, ortaklarının tamamının sınırsız sorumlu olduğu şahıs şirketidir.

Detayları gör

Komandite ve Komanditer Ortak

Komandit şirketlerde iki farklı ortak türüdür. Komandite ortak şirket borçlarından sınırsız sorumlu olup yönetim yetkisine sahipken, komanditer ortak sadece taahhüt ettiği sermaye ile sorumludur (TTK m. 304-328).

Detayları gör

Komandit Şirket

Ortaklarından bir kısmının sınırsız (komandite), diğer kısmının sınırlı (komanditer) sorumlu olduğu şirket türüdür.

Detayları gör

Kombine Taşıma

Eşyanın en az iki farklı taşıma türü (kara, deniz, hava, demir yolu) kullanılarak tek bir sözleşme kapsamında taşınmasıdır. TTK m. 907-916 uyarınca düzenlenir.

Detayları gör

Komisyoncu

Kendi adına ve müvekkili hesabına kıymetli evrak ve taşınırların alım veya satımını üstlenen kişidir.

Detayları gör

Konişmento

Taşıyan veya onun adına kaptan tarafından yükletenin talebi üzerine düzenlenen, malların teslim alındığını ve varma limanında konişmento hamiline teslim edileceğini gösteren kıymetli evraktır. TTK m. 1228 ile düzenlenmiştir.

Detayları gör

Konkordato

Borçlarını vadesi geldiğinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesiyle karşı karşıya olan borçlunun alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırmasıdır.

Detayları gör

Kooperatif

Ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını iş gücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıktır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile düzenlenmiştir.

Detayları gör

Kurtarma ve Yardım

Denizde tehlikeye uğramış gemi, yük veya diğer eşyaya yardım edilmesi faaliyetidir. Başarılı kurtarma halinde kurtarma ücreti talep edilebilir. TTK m. 1298-1319 kurtarma ve yardım hükümlerini düzenler.

Detayları gör

Lehtar

Kıymetli evrakta senedin ilk alacaklısı, yani ödemenin yapılacağı kişidir. Poliçede keşidecinin ödeme emrini muhatabın lehtara yapmasını istediği kişidir. Lehtar, senedi ciro yoluyla devredebilir.

Detayları gör

Limited Şirket

Bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulan, esas sermayesi belirli olan sermaye şirketidir.

Detayları gör

Makbuz Senedi ve Varant

Genel mağazalar tarafından çıkarılan kıymetli evrak türleridir. Makbuz senedi malın mülkiyetini, varant ise mal üzerindeki rehin hakkını temsil eder (TTK m. 834-845).

Detayları gör

Marka

Bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerden ayırt etmeye yarayan işarettir.

Detayları gör

Mesafeli Sözleşme

Satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın, uzaktan iletişim araçları kullanılarak kurulan sözleşmedir (TKHK m. 48).

Detayları gör

Muafiyet (Rekabet)

Rekabeti kısıtlayan anlaşmaların belirli koşulları sağlaması halinde yasak kapsamından çıkarılmasıdır. 4054 sayılı RKHK m. 5 uyarınca bireysel veya grup muafiyeti verilebilir.

Detayları gör

Müdürler (Limited Şirket)

Limited şirketin yönetim ve temsil organıdır. TTK m. 623 uyarınca şirket sözleşmesiyle veya genel kurul kararıyla atanır. En az bir ortağın müdür olması zorunludur.

Detayları gör

Muhatap

Poliçede ve çekte ödeme yapması istenen kişidir. Poliçede muhatap kabul ile asıl borçlu olur; çekte muhatap her zaman bir bankadır (TTK m. 671, 780).

Detayları gör

Müracaat Hakkı (Başvuru Hakkı)

Kambiyo senetlerinde hamilin, senet bedelini asıl borçludan alamadığında cirantalara ve diğer sorumlulara başvurma hakkıdır. TTK m. 713 vd. uyarınca protesto çekilmesi kural olarak ön koşuldur.

Detayları gör

Müşterek Avarya

Deniz sergüzeştine katılan gemi, yük ve navlunun müşterek bir tehlikeden kurtarılması amacıyla bilerek ve makul olarak yapılan olağanüstü fedakârlık ve masraflardır (TTK m. 1272-1285).

Detayları gör

Müşterek Sigorta

Aynı menfaatin aynı rizikolara karşı birden fazla sigortacı tarafından birlikte ve anlaşarak sigortalanmasıdır. Her sigortacı payı oranında sorumludur; çifte sigortadan farklı olarak sigortacılar birbirinden haberdardır.

Detayları gör

Nama Yazılı Pay

Belirli bir kişi adına düzenlenen ve devri ciro ve teslim ile gerçekleştirilen pay türüdür.

Detayları gör

Navlun Sözleşmesi

Taşıyanın, navlun karşılığında deniz yoluyla eşya taşımayı üstlendiği sözleşmedir. Yolculuk çarteri, zaman çarteri ve kırkambar sözleşmesi olmak üzere üç türü vardır. TTK m. 1138 ile düzenlenmiştir.

Detayları gör

Önemli Miktarda Şirket Varlığının Toptan Satışı

TTK m. 408/2-f uyarınca şirket varlığının önemli bir bölümünün toptan satışı, genel kurul onayına tabi kılınan ve devredilemez nitelikteki bir yetkidir.

Detayları gör

Organın Yokluğu

Ticaret şirketlerinde zorunlu organların bulunmaması veya görev yapamaz hale gelmesi durumudur. TTK m. 530/2 uyarınca organlardan biri mevcut değilse veya toplanmıyorsa, ilgili kişilerin talebiyle mahkeme gerekli önlemleri alır.

Detayları gör

Ortakların Şirkete Borçlanma Yasağı

TTK m. 358 uyarınca pay sahiplerinin sermaye taahhüdünden doğan vadesi gelmiş borçlarını ifa etmedikçe ve şirketin serbest yedek akçeleri ile kârı geçmiş yıl zararlarını karşılayamadıkça şirkete borçlanamamasıdır.

Detayları gör

Oy Hakkı

Pay sahibinin genel kurul toplantılarında karar alma sürecine katılma hakkıdır. TTK m. 434 uyarınca her pay sahibi en az bir oy hakkına sahiptir.

Detayları gör

Özel Denetim İsteme Hakkı

TTK m. 438-444 uyarınca pay sahiplerinin bilgi alma haklarının yeterli olmaması veya reddedilmesi halinde mahkemeden özel denetçi atanmasını talep edebilme hakkıdır.

Detayları gör

Patent

Buluş sahibine belirli bir süre için buluşunu münhasıran kullanma hakkı veren sınai mülkiyet hakkıdır.

Detayları gör

Pay

Şirket sermayesinin bölündüğü birimlerden her biri olup ortaklık haklarını temsil eder.

Detayları gör

Perdeyi Kaldırma

Tüzel kişilik perdesinin arkasına gizlenen gerçek kişilerin sorumlu tutulmasını sağlayan hukuki teoridir.

Detayları gör

Poliçe

Düzenleyenin muhataba, lehdara veya emrine belirli bir meblağı belirli bir vadede ödeme emri verdiği kıymetli evraktır.

Detayları gör

Protesto

Poliçe ve bonoda vadesinde ödenmemesi veya kabul edilmemesi halinde, bu durumun resmi olarak tespit edilmesi işlemidir. Protesto çekilmeden başvuru haklarının kullanılması kural olarak mümkün değildir. TTK m. 714-720 ile düzenlenmiştir.

Detayları gör

Rehin Cirosu

Senedi rehin olarak veren cirantanın, alacağının teminatı olarak senedi ciro edip teslim etmesidir. TTK m. 687 uyarınca "bedeli teminattır" veya "bedeli rehindir" ibaresi ile yapılır.

Detayları gör

Rekabet Hukuku

Piyasadaki rekabetin korunmasını ve haksız rekabet ile tekelleşmenin önlenmesini amaçlayan hukuk dalıdır.

Detayları gör

Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşmalar

Teşebbüsler arasında yapılan ve rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran anlaşma, uyumlu eylem ve kararlarıdır (4054 sayılı RKHK m. 4).

Detayları gör

Retret

Müracaat hakkı sahibi olan hamilin veya cirantanın, müracaat borçlularından birine çekeceği ve görüldüğünde ödenecek olan yeni bir poliçe düzenlemesidir (TTK m. 730).

Detayları gör

Riziko

Sigorta sözleşmesinin konusunu oluşturan, gerçekleşmesi halinde sigortacının ödeme yükümlülüğünü doğuran tehlike veya risktir. Rizikonun gerçekleşmesi belirsiz olmalıdır. TTK m. 1409 rizikonun ağırlaştırılması halinde sigortacının haklarını düzenler.

Detayları gör

Rüçhan Hakkı

Mevcut ortakların sermaye artırımında yeni çıkarılacak payları öncelikle satın alma hakkıdır.

Detayları gör

Satış Memuru

Ticari işletme sahibinin, işletmenin bulunduğu yer dışında faaliyette bulunan ve ticari mümessil ya da ticari vekil sıfatını taşımayan yardımcısıdır.

Detayları gör

Sebepsiz Zenginleşme (Kambiyo)

Kambiyo senetlerinde zamanaşımı dolmuş olsa bile hamilin, sebepsiz zenginleşmeye dayanarak keşideci, kabul eden veya cirantadan talepte bulunabilmesidir (TTK m. 732).

Detayları gör

Sermaye

Şirketin kuruluşunda ortaklar tarafından taahhüt edilen ve şirket faaliyetlerinin finansmanını sağlayan ekonomik değerdir.

Detayları gör

Sermaye Artırımı

Şirket sermayesinin genel kurul kararıyla artırılması işlemidir.

Detayları gör

Sermaye Azaltma

Şirket sermayesinin genel kurul kararıyla azaltılması işlemidir.

Detayları gör

Sermayenin Korunması İlkesi

Şirket sermayesinin alacaklıların güvencesi olarak korunmasını amaçlayan ilkedir. Sermaye koyma borcu, esas sermayenin azaltılması yasağı, kâr dağıtım kısıtlamaları ve şirketin kendi paylarını iktisap yasağı bu ilkenin somut görünümleridir.

Detayları gör

Sermaye Taahhüdü

Şirket ortaklarının şirket sermayesine koyacakları katılma payını taahhüt etmeleridir. TTK m. 344 uyarınca nakdi sermayenin en az %25'i tescilden önce, kalanı 24 ay içinde ödenmelidir.

Detayları gör

Sigortacı

Prim karşılığında rizikonun gerçekleşmesi halinde tazminat veya bedel ödeme borcu altına giren taraftır. Türkiye'de sigortacılık faaliyeti izne tabidir (5684 sayılı Sigortacılık Kanunu).

Detayları gör

Sigortacının Halefiyeti

Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat tutarınca, sigortalının zarara neden olan üçüncü kişiye karşı sahip olduğu talep hakkına kanun gereği halef olmasıdır. TTK m. 1472 ile düzenlenmiştir. Halefiyetin amacı, zararın nihai olarak zarara sebebiyet verene yükletilmesidir.

Detayları gör

Sigorta Ettiren

Sigortacı ile sigorta sözleşmesini kuran ve prim ödeme borcu altına giren taraftır. Sigorta ettiren ile sigortalı farklı kişiler olabilir (TTK m. 1401).

Detayları gör

Sigorta Hukuku

Sigorta sözleşmelerini, sigorta şirketlerini ve sigorta ilişkisini düzenleyen hukuk dalıdır.

Detayları gör

Sigortalı

Menfaati sigorta sözleşmesiyle korunan kişidir. Zarar sigortalarında menfaat sahibi, can sigortalarında ise üzerinde sigorta yapılan kişidir (TTK m. 1401).

Detayları gör

Sigorta Primi

Sigorta ettiren tarafından sigortacıya ödenen ve sigorta himayesinin karşılığını oluşturan bedeldir. Primin ödenmemesi halinde sigortacının sorumluluğu başlamaz (TTK m. 1430-1434).

Detayları gör

Sigorta Sözleşmesi (Unsurları)

Sigortacının belirli bir prim karşılığında, sözleşmede tanımlanan rizikonun gerçekleşmesi hâlinde sigortalıya veya lehtara tazminat ödemeyi ya da bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TTK m. 1401).

Detayları gör

Şirketin Kendi Paylarını İktisabı

TTK m. 379-389 uyarınca anonim şirketin kendi paylarını esas veya çıkarılmış sermayesinin %10'unu aşmamak kaydıyla edinebilmesidir. Sermayenin korunması ilkesinin önemli bir istisnasıdır.

Detayları gör

Şirketler Topluluğu

Bir hâkim şirketin doğrudan veya dolaylı olarak bağlı şirketler üzerinde hâkimiyet kurduğu şirketler grubudur.

Detayları gör

Sınırlı Sorumluluk İlkesi

Anonim ve limited şirket ortaklarının şirket borçlarından kişisel olarak sorumlu tutulmaması, sorumluluğun taahhüt ettikleri sermaye payı ile sınırlı kalması ilkesidir.

Detayları gör

Sorumluluk Davası

TTK m. 555-561 uyarınca şirket kurucuları, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve denetçilerin şirkete verdikleri zararın tazminini amaçlayan davadır.

Detayları gör

Sorumluluk Sigortası

Sigortalının üçüncü kişilere verdiği zararlardan doğan tazminat yükümlülüğünü karşılayan sigorta türüdür. Zarar gören üçüncü kişi, doğrudan sigortacıya başvurabilir (TTK m. 1478-1484).

Detayları gör

SPK

Sermaye Piyasası Kurulu; sermaye piyasasının işleyişini, denetimini ve düzenlenmesini sağlayan bağımsız idari otoritedir.

Detayları gör

Tacir

Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişidir.

Detayları gör

Tacir Olmanın Hükümleri

TTK m. 18 uyarınca tacir sıfatının kazanılmasıyla birlikte ortaya çıkan yükümlülük ve sonuçlardır: iflasa tabi olma, ticaret siciline tescil, ticari defter tutma, basiretli davranma ve ücret/faiz isteme hakkı gibi.

Detayları gör

Tahsil Cirosu

Senedi devralmadan yalnızca bedelini tahsil etme yetkisi veren ciro türüdür. TTK m. 686 uyarınca "bedeli tahsil içindir" veya "vekâleten" gibi ibareler içerir.

Detayları gör

Tahvil

Anonim şirketlerin borçlanma amacıyla çıkardıkları, sahibine alacak hakkı veren kıymetli evraktır.

Detayları gör

Taksitli Satış

Satış bedelinin kısım kısım ödenmesinin kararlaştırıldığı ve tüketicinin malı teslim aldıktan sonra bedeli taksitlerle ödediği satış türüdür (TKHK m. 17-19).

Detayları gör

Tam Ciro

Ciro edilenin adının açıkça belirtildiği ciro türüdür. TTK m. 681/1 uyarınca "bedeli ... ya ödeyiniz" veya buna benzer bir ibare ile ciro edilenin adı yazılarak yapılır.

Detayları gör

Tasfiye

Şirketin sona ermesi üzerine malvarlığının paraya çevrilmesi, borçların ödenmesi ve kalanın ortaklara dağıtılması sürecidir.

Detayları gör

Taşımacının Sınırlı Sorumluluğu

Taşıyıcının eşyanın kaybı, hasarı veya geç tesliminden doğan sorumluluğunun kanunla belirlenen üst sınırlarla sınırlandırılmasıdır (TTK m. 882-886).

Detayları gör

Taşıma Hukuku

Eşya ve yolcu taşımacılığına ilişkin hukuki ilişkileri düzenleyen ticaret hukuku dalıdır.

Detayları gör

Taşıma Senedi

Taşıyıcının eşyayı teslim aldığını ve varma yerine taşıyacağını gösteren belgedir. TTK m. 860 uyarınca gönderenin talebi üzerine taşıyıcı tarafından düzenlenir.

Detayları gör

Taşıma Sözleşmesi

Taşıyıcının, eşya veya yolcuyu bir yerden başka bir yere taşımayı, gönderenin veya yolcunun ise taşıma ücretini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. TTK m. 850 ile düzenlenmiştir. Kara, deniz, hava ve kombine taşımacılık alanlarını kapsar.

Detayları gör

Taşıyıcının Sorumluluğu

Taşıyıcının, eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçen sürede meydana gelen zıya, hasar ve gecikmeden dolayı sorumlu olmasıdır. TTK m. 875-878 sorumluluk şartlarını ve sınırlamalarını düzenler. Taşıyıcı, kurtuluş kanıtı getirerek sorumluluktan kurtulabilir.

Detayları gör

Tazminat İlkesi (Sigorta)

Sigortacının ödeyeceği tazminatın sigortalının gerçek zararını aşamayacağını ve sigortanın zenginleşme aracı olamayacağını ifade eden temel sigorta hukuku ilkesidir.

Detayları gör

Tek Kişilik Şirket

Anonim veya limited şirketin tek bir ortakla kurulabilmesi veya ortak sayısının bire düşmesi halinde oluşan şirket yapısıdır. TTK m. 338/1 (anonim şirket) ve m. 573/1 (limited şirket) bu imkânı düzenler. Tek kişilik şirketlerde pay sahibi ile şirket tüzel kişiliği ayrı kabul edilir.

Detayları gör

Ticaret Sicili

Ticari işletmelerin ve tacire ilişkin bilgilerin kaydedildiği, aleniyet ilkesine dayanan resmi sicildir.

Detayları gör

Ticaret Siciline Tescil (Kurucu/Açıklayıcı)

Ticaret siciline yapılan tescilin hukuki sonuç doğurma anına göre ayrımıdır. Kurucu tescilde hukuki sonuç tescil ile doğarken, açıklayıcı tescilde tescilden önce doğmuş bir durumun kamuya ilanı söz konusudur.

Detayları gör

Ticaret Unvanı

Tacirin ticari işlemlerinde kullandığı ve ticaret siciline tescil edilen addır.

Detayları gör

Ticari Borçlarda Teselsül

TTK m. 7 uyarınca ticari borç ilişkilerinde birden fazla borçlu varsa, aksi kararlaştırılmadıkça borçluların müteselsilen sorumlu olduğuna dair karinedir.

Detayları gör

Ticari Davalar (Mutlak ve Nisbi)

Mutlak ticari davalar tarafların sıfatına bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Nisbi ticari davalar ise her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olması şartıyla ticari sayılır (TTK m. 4).

Detayları gör

Ticari Defter

Tacirin ticari işlemlerini kaydettiği, kanunun tutulmasını zorunlu kıldığı defterlerdir.

Detayları gör

Ticari Faiz

Ticari işlerde uygulanan ve yasal faiz oranından farklı olabilen faiz türüdür. TTK m. 8 ve Avans Faizi Kanunu çerçevesinde ticari işlerde serbestçe faiz oranı kararlaştırılabilir.

Detayları gör

Ticari Hükümler

TTK m. 1 uyarınca ticari işlere uygulanan hukuk kurallarının tamamıdır. Sırasıyla TTK hükümleri, ticari örf ve âdet, genel hükümler (TBK) şeklinde bir uygulama sırası (hiyerarşi) izlenir.

Detayları gör

Ticari İş

Bir tacirin borçlarının ticari olması esasına dayanan, TTK'da düzenlenen iş ve işlemlerdir.

Detayları gör

Ticari İş Karinesi

Bir tacirin borçlarının ticari olması esasına dayanan karine olup TTK m. 19/1 uyarınca tacirin borçlarının ticari olduğu varsayılır; aksini iddia eden taraf bunu ispat etmelidir.

Detayları gör

Ticari İşletme

Esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedefleyen, faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

Detayları gör

Ticari İşletme Devri

Bir ticari işletmenin aktif ve pasifleriyle birlikte bir bütün olarak devredilmesidir. TTK m. 11/3 uyarınca devir sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve ticaret siciline tescili zorunludur. Devir ile birlikte işletmenin borçlarından devralan da sorumlu hale gelir.

Detayları gör

Ticari Mümessil

Bir ticari işletme sahibinin, işletmeyle ilgili tüm işlemlerde işletmeyi temsile yetkili kıldığı kişidir.

Detayları gör

Ticari Örf ve Âdet

Ticaret hayatında uzun süreden beri uygulanan, genel kabul görmüş ve bağlayıcılık kazanmış yazısız kuralların bütünüdür. TTK m. 1/2 gereğince ticari örf ve âdet, ticari hükümlerin bir parçasını oluşturur ve kanun hükmü niteliğindedir.

Detayları gör

Ticari Satış

Her iki tarafın da tacir olduğu veya konusu ticari iş olan satış sözleşmesidir.

Detayları gör

Ticari Teamül

Ticaret hayatında sürekli ve düzenli olarak uygulanan, hukuki bağlayıcılık kazanmış olan uygulamalardır. TTK m. 1/2 uyarınca ticari örf ve âdetler, ticari hüküm niteliğindedir.

Detayları gör

Ticari Vekil

Bir ticari işletmenin tamamını veya bir bölümünü yönetmek ya da işletmenin belirli işlemleri için temsile yetkili kılınan kişidir.

Detayları gör

Ticari Yargı (Asliye Ticaret Mahkemesi)

Ticari davaları ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerini görmekle görevli, TTK m. 5 uyarınca kurulan özel mahkemedir. Bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi ticari davalara bakar.

Detayları gör

Tüketici Hukuku

Tüketicilerin haklarını koruyan, tüketici işlemlerini düzenleyen hukuk dalıdır.

Detayları gör

Tür Değiştirme

Bir ticaret şirketinin hukuki türünü değiştirerek farklı bir şirket türüne dönüşmesidir.

Detayları gör

Tüzel Kişilik

Şirketlerin hukuk düzenince tanınan bağımsız hak ve borç sahibi olma ehliyetidir. Ticaret şirketleri ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır (TTK m. 124/1).

Detayları gör

Ultra Vires

Şirketin kuruluş amacı ve faaliyet konusu dışında kalan işlemlerdir. Türk hukukunda bu ilke terk edilmiştir.

Detayları gör

Yönetim Kurulu

Anonim şirketin yönetim ve temsil organıdır.

Detayları gör

Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğu

TTK m. 553 uyarınca yönetim kurulu üyelerinin kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlu olarak ihlal etmeleri halinde şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı verdikleri zarardan sorumlu olmalarıdır.

Detayları gör

Zamanaşımı (Kambiyo Senetleri)

Kambiyo senetlerinden doğan talep haklarının belirli sürelerin geçmesiyle sona ermesidir. Poliçe ve bonoda asıl borçluya karşı 3 yıl, cirantalara karşı 1 yıl, cirantaların birbirine karşı 6 aydır (TTK m. 749-751).

Detayları gör

Zarar Sigortası ve Can Sigortası

TTK'nin sigorta hukukunda kabul ettiği temel ayrımdır. Zarar sigortaları (mal ve sorumluluk sigortaları) somut bir zararın tazminine yöneliktir. Can sigortaları (hayat, kaza ve hastalık sigortaları) ise kişinin yaşamı veya vücut bütünlüğüyle ilgili riskleri güvence altına alır.

Detayları gör