Son güncelleme:
Olası Kast: Olası kast, ceza hukukunda failin suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesi durumunda ortaya çıkan ve "olursa olsun" tutumunu yansıtan kasıt türüdür. 5237 sayılı TCK m.21/2 düzenler. Doğrudan kasta göre cezada üçte bir oranına kadar indirim uygulanır. Bilinçli taksirden farkı failin sonucu kabullenmesi, önleneceğine inanmamasıdır.
Olası kast, ceza hukukunda failin suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesi durumunu ifade eder ve doğrudan kast’a oranla daha hafif bir kast türüdür. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.21/2’de düzenlenmiştir.
TCK m.21/2 — "Kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi hâlinde olası kast vardır. Bu hâlde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda müebbet hapis cezasına, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir."
Olası kast, "olursa olsun" tutumunu yansıtır; fail sonucu istemez ama gerçekleşmesine razıdır.
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Bilme (kognitif) | Suçun unsurlarının gerçekleşebileceğini (olasılık) bilme |
| İsteme (volisyonel) | Sonucu kabullenme, "olursa olsun" tutumu |
| Önleme inancının yokluğu | Sonucun gerçekleşmeyeceğine inanmama |
| Hareket anında bulunma | Olay anında mevcut |
Doğrudan kasıttaki kesin bilmeden farklı olarak, olası kasıtta fail sonucun gerçekleşmesi olasılığını öngörür. "Olabilir, riski var" şeklinde bir bilinç gerekir.
Olası kastın belirleyici unsuru kabullenmedir. Fail sonucu doğrudan istemez ancak gerçekleşse bile buna razıdır, yapmaktan kaçınmaz. Bu yapısal özellik onu Bilinçli Taksir’den ayırır.
TCK m.21/2 son cümle — "Bu hâlde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda müebbet hapis cezasına, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir."
| Suçun Cezası | Olası Kasıt Cezası |
|---|---|
| Ağırlaştırılmış müebbet | Müebbet hapis |
| Müebbet hapis | 20-25 yıl arası hapis |
| Süreli hapis (örn. 5-15 yıl) | 1/3 - 1/2 oranında indirim |
Bu indirim doğrudan kasıttan farklı olarak otomatik uygulanır; mahkemenin takdir alanı sınırlıdır.
Bu ayrım pratikte en zor manevi unsur ayrımıdır.
| Ölçüt | Olası Kast | Bilinçli Taksir |
|---|---|---|
| Sonucu öngörme | Var (olasılık) | Var (olasılık) |
| Sonucu isteme | Kabullenme | İstememe |
| Sonucu önleme inancı | Yok ("olursa olsun") | Var ("olmaz, becerebilirim") |
| Manevi unsur | Kasıt | Taksir |
| TCK Md. | m.21/2 | m.22/3 |
| Ceza | İndirimli kasıt | ½ oranında ağırlaştırılmış taksir |
| Ölçüt | Doğrudan Kasıt | Olası Kasıt |
|---|---|---|
| Bilme | Kesin | Olasılık |
| İsteme | Doğrudan iradeyle | Kabullenme |
| Hedef niteliği | Sonuç hedef | Sonuç yan etki |
| Ceza | Tam | İndirimli (1/3-1/2) |
| Müebbet → | Ağırlaştırılmış müebbet | Müebbet |
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi