Son güncelleme:
Kasten Yaralama: Kasten yaralama, başkasının vücuduna acı veren ya da sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kasıtlı fiildir. TCK m.86/1'e göre temel hâlinde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla yaptırıma bağlanmış olup vücut bütünlüğünü ve sağlığı koruma altına alır. Şikâyete bağlı basit yaralama ile resen takip edilen nitelikli yaralama arasındaki sınır TCK m.86/2-3 çizgisinde belirlenir.
Kasten yaralama, Türk Ceza Kanunu'nun "Kişilere Karşı Suçlar" başlıklı ikinci kitabının "Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar" bölümünün ilk düzenlemesidir. Suç, hayata karşı suçların hemen altında yer alarak fiziksel ve ruhsal varlığın çekirdek korumasını sağlar. Faillik, kusur ve teşebbüs yönünden büyük ölçüde genel hükümlere tabi olmakla birlikte, takip rejimi (şikâyet vs. resen kovuşturma) ve nitelikli haller bu suça özgü ayırt edici özellikleri oluşturur.
Suçun koruduğu temel değer, kişinin vücut bütünlüğü ve ruhsal-fiziksel sağlığıdır. Anayasa m.17'de güvenceye alınan kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkı, kasten yaralama tipikliğinde somut ifadesini bulur. Yargı, korunan değeri yalnızca açık fiziksel hasarla değil, algılama yeteneğinin bozulması (sersemlik, geçici bilinç kaybı, zihinsel yorgunluk) gibi sübjektif sağlık ihlalleriyle de tanımlar.
Kast yönünden ölüm sonucunu öngörmeyen veya kabullenmeyen fiil yaralama olarak değerlendirilir; bu nedenle olası kast ile yaralamada kalan fiili öldürmeye teşebbüsten ayıran çizgi, hâkimlik sınavlarının değişmez sorularındandır.
Maddi unsur üç eylem alternatifinden birini gerektirir:
Bu üç alternatif seçimlik hareketli suç modelini oluşturur; herhangi birinin gerçekleşmesi tipikliği tamamlamaya yeter.
TCK m.86/1 — "Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."
Yaralama suçunun manevi unsuru kast olup hem doğrudan kast hem de olası kast ile işlenebilir. Failin amacı acı verme, sağlık bozma veya algı bulanıklığı yaratma sonuçlarından en az birini bilerek ve isteyerek meydana getirmek olmalıdır. Taksir ile gerçekleşen yaralama m.86 değil, taksirle yaralama (m.89) hükümlerine tabidir.
Tipikliğe uygun fiilin cezalandırılabilirliği, hukuka aykırı olmasına bağlıdır. Meşru savunma, hakkın kullanılması, ilgilinin rızası (vücut bütünlüğü üzerinde tasarruf yetkisi olan tıbbi müdahaleler, sportif faaliyetler) yaralamada hukuka uygunluk sebepleridir.
Suçun temel hâli (m.86/1) bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörür. Ancak m.86/2'ye göre eylem basit tıbbi müdahale ile giderilebilir nitelikteyse şikâyete bağlı olarak dört aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası uygulanır.
| Hâl | Madde | Ceza | Takip |
|---|---|---|---|
| Basit (basit tıbbi müdahale) | 86/2 | 4 ay-1 yıl hapis veya adlî para | Şikâyete bağlı |
| Genel temel hâl | 86/1 | 1-3 yıl hapis | Resen |
| Nitelikli hâl | 86/3 | 86/1-2 cezasının yarı oranında artırım | Resen |
| Neticesi sebebiyle ağırlaşmış | 87 | Sonuca göre 1-15 yıl | Resen |
Bkz. Kasten Yaralamanın Nitelikli Halleri.
Yaralama, sırf hareket ve neticeli unsur barındırdığından teşebbüs mümkündür. Birden fazla mağdura yönelen tek hareketle yaralama, farklı neviden fikri içtima veya aynı neviden fikri içtima kuralları çerçevesinde tek suç-çok suç ayrımına tabidir.
Asliye ceza mahkemeleri suçun tüm hâllerinde (m.86/1-2-3 ve m.87) yargı görevini yürütür. Suçun işlendiği yer mahkemesi yetkilidir.
Temel hâl için dava zamanaşımı sekiz yıl, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın ölüm sonucu doğurması (m.87/4) hâlinde on beş yıldır.
Üstsoy, altsoy, eş veya kardeşe karşı yaralama m.86/3-a uyarınca resen kovuşturulur ve cezada artırım yapılır; bu hâl, aile içi şiddetin müstakil takibine kapı aralar.
Silah, alet veya tehlikeli madde kullanımıyla işlenen yaralama (m.86/3-e), kasten öldürmeye teşebbüsle iç içe geçen sınır vakaların çoğunu oluşturur. Silah kullanımının tek başına nitelikli unsur olduğu, kovuşturmanın resen yürütüleceği unutulmamalıdır.
Birlikte hareket eden faillere müşterek faillik, arka plandaki yönlendiriciye azmettirme, yardım edene iştirakte yardım etme hükümleri uygulanır.
Vücut bütünlüğü, klasik doğal hukuk düşüncesinden modern temel hak doktrinine uzanan çizgide kişiliğin ayrılmaz bir cüz'ü olarak konumlanır. Anayasa m.17/2 ve AİHS m.3'ün işkence-eziyet-onur kırıcı muamele yasağı, yaralama tipikliğinin ardındaki normatif çekirdektir.
Hâkimlik sınavlarında kasten yaralama; şikâyet rejimi sınırı, kasten öldürmeyle ayrım, nitelikli haller ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın hangi hâlinin hangi sonucu doğurduğunu sınayan klasik soruları doğurur.
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi