Son güncelleme:
Kasten İşlenebilen Suç: Kasten işlenebilen suç, ceza hukukunda kanunda taksirli halinin açıkça öngörülmemiş olması nedeniyle yalnızca kasten işlenmesi mümkün olan suç türüdür. 5237 sayılı TCK m.22/1 bu kuralı düzenler. Eğer kanun bir suçun taksirli halini açıkça düzenlememişse, taksirli fiil cezalandırılmaz; sadece kasten işleniş suç teşkil eder. TCK suçlarının çoğu kasten işlenebilen suçtur; taksirli istisna olarak düzenlenmiştir.
Kasten işlenebilen suç, ceza hukukunda kanunda taksirli halinin açıkça öngörülmemiş olması nedeniyle yalnızca kasten işlenmesi mümkün olan suç türüdür. TCK m.22/1’in negatif sonucu olarak ortaya çıkar.
TCK m.22/1 — "Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır."
Bu kuraldan çıkan sonuç: taksirli hâli açıkça öngörülmemiş suçlar yalnızca kast ile işlenebilir. Türk Ceza Kanunu’nun büyük çoğunluğu bu kategoridedir; taksirli hâl ayrı maddelerde özel olarak düzenlenmiş istisnadır.
| Amaç | Açıklama |
|---|---|
| Kanunilik korunması | Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi — taksirli sorumluluk açıkça öngörülmedikçe kabul edilmez |
| Kişi özgürlüğünün korunması | Failin yalnızca açık düzenleme ile yargılanması güvencesi |
| Aşırı yargılamanın önlenmesi | Tüm suçların hem kasten hem taksirle yargılanması yargı yükünü patlatır |
| Cezaların orantılılığı | Taksirli sorumluluk ek düzenleme + ek ceza |
| Suç | TCK Md. | Taksirli Hâli? |
|---|---|---|
| Hırsızlık | m.141 | Yok (taksirli hırsızlık olamaz) |
| Yağma | m.148 | Yok |
| Dolandırıcılık | m.157 | Yok |
| Mala zarar verme | m.151 | Yok |
| Hakaret | m.125 | Yok |
| Tehdit | m.106 | Yok |
| Konut dokunulmazlığını ihlal | m.116 | Yok |
| Resmi belgede sahtecilik | m.204 | Yok |
| Rüşvet | m.252 | Yok |
| Zimmet | m.247 | Yok |
Bu suçlar yalnızca kasten işlenebilir; taksirle işlenen aynı tip eylem suç teşkil etmez.
Bu suçların hem kasten hem taksirle işlenmesi cezalandırılır; ancak ayrı maddeler.
| Suç (Kasten) | TCK Md. | Suç (Taksirle) | TCK Md. |
|---|---|---|---|
| Kasten öldürme | m.81 | Taksirle öldürme | m.85 |
| Kasten yaralama | m.86 | Taksirle yaralama | m.89 |
| Kasten yangına sebebiyet | m.170 | Taksirle yangına sebebiyet | m.170/2 |
| Kasten çevre kirletme | m.181 | Taksirle çevre kirletme | m.182 |
| Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (kasten) | m.179 | Taksirle | m.180 |
Detay için bkz. Taksirli Suç.
Hırsızlık (TCK m.141) kasten işlenebilen suçtur. Bir kişi başkasının eşyasını kazara alıp götürürse veya kendisinin sandığı eşyayı alırsa hırsızlık suçu oluşmaz; sadece kasıt eksikliği nedeniyle medeni hukuk açısından iade yükümü doğar.
Resmi belgede sahtecilik (TCK m.204) kasten işlenebilen suçtur. Bir memur dikkatsizlikle yanlış belge düzenlerse sahtecilik oluşmaz; ancak görevi ihmal (TCK m.257/2) gündeme gelebilir.
Hakaret (TCK m.125) kasten işlenebilen suçtur. Sosyal medyada dikkatsizce yapılan paylaşım hakaret oluşturmaz; failin başkasının onurunu zedeleme kastı olmalıdır.
TCK m.30/1 — "Fiilin icrası sırasında suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmeyen bir kimse, kasten hareket etmiş olmaz. Bu hata dolayısıyla taksirli sorumluluk hâli saklıdır."
Maddi Olgu Hatası kastı kaldırır. Kasten işlenebilen suçta kasıt yoksa fiil cezasız kalır; çünkü taksirli hâl yoktur. Hem kasten hem taksirle işlenebilen suçta kasıt olmasa da taksirli sorumluluk gündeme gelebilir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi