Son güncelleme:
Kast: Kast, ceza hukukunda failin suçun kanuni tanımındaki unsurları bilerek ve istenerek gerçekleştirmesini ifade eden manevi unsur türüdür. 5237 sayılı TCK m.21/1 düzenler. İki temel türe ayrılır: doğrudan kast (sonucun istenmesi) ve olası kast (sonucun öngörülerek kabullenilmesi). Kast suçun oluşumu için esas manevi unsur olup taksir ancak kanunun açıkça öngördüğü hallerde cezalandırılır.
Kast, ceza hukukunda failin suçun kanuni tanımındaki unsurları bilerek ve istenerek gerçekleştirmesini ifade eden ve modern ceza dogmatiğinin merkezi kavramıdır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.21/1’de tanımlanmıştır.
TCK m.21/1 — "Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir."
Kast, bilme (kognitif unsur) + isteme (volisyonel unsur) olmak üzere iki temel öğeden oluşur. Failin hem suçun maddi unsurlarını (fiil, mağdur, sonuç vb.) bilmesi hem de bu unsurların gerçekleşmesini istemesi gerekir.
Fail, suçun maddi unsurlarını bilmiş olmalıdır. Bu kapsam:
Fail, bilinen sonucu istemiş olmalıdır. İstem yoğunluğuna göre kast iki türe ayrılır.
| Tür | Bilme | İsteme | TCK Md. |
|---|---|---|---|
| Doğrudan kast | Var | Doğrudan iradeyle | m.21/1 |
| Olası kast | Var (olasılık) | Sonuca razı olma | m.21/2 |
Kast, suçun işlendiği anda mevcut olmalıdır. Önceden var olup kalkan veya sonradan oluşan kasıt suçun manevi unsurunu doldurmaz. Suç sonrası pişmanlık kastı geçmişe etkili olarak kaldırmaz; ancak gönüllü vazgeçme (TCK m.36) hareket öncesi kastı sonlandırır.
Failin sonucu doğrudan istemesidir. Detay için bkz. Doğrudan Kast.
TCK m.21/2 — "Kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi hâlinde olası kast vardır."
Sonuç istenmemekle birlikte olası olduğu öngörülerek kabullenilmesidir. Detay için bkz. Olası Kast.
| Ölçüt | Doğrudan Kast | Olası Kast | Bilinçli Taksir |
|---|---|---|---|
| Sonucu öngörme | Var (kesin) | Var (olasılık) | Var (olasılık) |
| Sonucu isteme | Doğrudan | Kabullenme/razı | İstememe |
| Sonucu önleme inancı | Yok | Yok | Var (gerçekleşmeyeceğini düşünür) |
| TCK md. | m.21/1 | m.21/2 | m.22/3 |
| Ceza | Tam ceza | İndirilmiş ceza (1/3’e kadar) | Yarı oranında ağırlaştırılır (m.22/3) |
Olası Kast ile Bilinçli Taksir arasındaki sınır pratikte en zor ayrımdır.
Kast içsel bir psikolojik durumdur; doğrudan ispat edilemez. Mahkeme dolaylı belirtilerden kastın varlığına ulaşır:
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
Ceza Özel Hukuku konusunda sınav hazırlığı