Son güncelleme:
İntihara Yönlendirme: İntihara yönlendirme, başkasını intihara azmettirmek, teşvik etmek, başkasının intihar kararını kuvvetlendirmek veya intiharına yardım etmektir. TCK m.84 düzenler; cezası 2-5 yıl hapis, intihar gerçekleşirse 4-10 yıl hapis. Mağdur intihar etse de etmese de suç tamamlanır; intihar fiilinden ayrı bağımsız bir suç tipidir. Ergen intihar kararının kuvvetlendirilmesi gibi durumlar tipik örnektir.
İntihara yönlendirme, başkasının yaşamına son verme kararına etki eden davranışları suç sayan özel hayata karşı suç tipidir. Türk hukukunda intihar fiili kişinin kendi davranışı olduğu için suç değildir; ancak başkasını intihara yönlendirme ahlaki ve sosyal yönden ağır olduğu için TCK m.84 kapsamında bağımsız suç olarak düzenlenmiştir.
TCK m.84/1 — "Başkasını intihara azmettiren, teşvik eden, başkasının intihar kararını kuvvetlendiren ya da başkasının intiharına herhangi bir şekilde yardım eden kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."
Hayat hakkı. İntihar kişinin kendi yaşamına son vermesidir; ancak başkasının bu yönde harekete geçirilmesi, hayata karşı dolaylı saldırı niteliği taşır.
| Fiil | Tanım | Örnek |
|---|---|---|
| Azmettirme | İntihar kararını yarattırmak | "Kendini öldür, daha iyi olur" propagandası |
| Teşvik | Mevcut eğilimi güçlendirmek | "Nasıl olsa kötüsün, intihar et" |
| Karar kuvvetlendirme | Tereddütlü kişinin kararını sağlamlaştırmak | "Kararın doğru, gerçekleştir" |
| İntihara yardım | Araç sağlama, ortam hazırlama | İlaç temini, silah verme |
Failin sayılan dört fiilden birini gerçekleştirmesi: söz, yazı, hareket, araç sağlama, eylemi destekleme. Fiilin niteliği önemli; soyut görüş bildirmek değil, somut yönlendirme aranır.
Failin başkasını intihara yöneltme amacı şarttır. Kast yoksa (örneğin alay etme amaçlı söz, ağır eleştiri) m.84 uygulanmaz; o durumda hakaret veya başka suçlar gündeme gelebilir.
m.84/2: "Birinci fıkrada yer alan suç... başkasının intiharına yol açmışsa, kişi dört yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." Yani:
m.84/3: "İntiharın reklamını yapmak veya intihara teşvik etmek veya bu konuda kişiyi azmettirmek..." onbeş yaşını doldurmamış olanlara karşı işlenirse fail kasten öldürme suçundan sorumlu tutulur. Yani 15 yaş altı çocuklara karşı yönlendirme kasten öldürme (m.81) gibi cezalandırılır; müebbet hapis. Bu istisnai bir hükümdür.
m.84/4: Kararın anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş veya ortadan kaldırılmış kişiyi (akıl hastası, ağır engelli) intihara sevk etme kasten öldürme suçudur.
| Senaryo | Ceza | Madde |
|---|---|---|
| İntihar gerçekleşmemiş | 2-5 yıl | m.84/1 |
| İntihar gerçekleşmiş | 4-10 yıl | m.84/2 |
| 15 yaş altına yönlendirme | Müebbet (m.81) | m.84/3 |
| Algılama yetisi olmayan | Müebbet (m.81) | m.84/4 |
m.84/4 son cümle: "İntiharın reklamını yapmak veya... onbeş yaşını doldurmamış olanlara karşı işlenmesi durumunda dahi yapmak..." cezası ağırlaştırır.
m.84/1-2 durumlarında asliye ceza mahkemesi; m.84/3-4 (kasten öldürme cezası) durumunda ağır ceza mahkemesi.
Failin doğrudan öldürme fiilini kendisinin gerçekleştirmemesi m.84 ile m.81 sınırını oluşturur. Eğer fail mağduru kandırarak araç sağlamış ve ölümü kendisi gerçekleştirmiş gibi planlamışsa dolaylı faillik (m.37) ile kasten öldürme uygulanır.
Sırf hakaret sözleri intihara yol açsa bile kasıt yoksa m.84 değil hakaret (m.125) uygulanır. m.84 için intihara yöneltme kasti şart.
İnternet üzerinden yapılan sürekli psikolojik baskı + intihar yönlendirmesi m.84 kapsamına girebilir. Yargıtay bu yönde içtihat geliştirmektedir.
m.84, hayata karşı dolaylı saldırılara karşı koruma sağlar. Ergenlerde intihar oranlarının yüksek olması, sosyal medyada yayılan yıkıcı içerikler bu hükmün modern uygulamasını önemli kılar.
Sınavlarda dört alternatif fiil, ceza dilimleri (2-5/4-10/müebbet), 15 yaş altı + algılama yetisi olmayan istisnaları, cyberbullying yorumu temel sınav konularıdır.
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi