Son güncelleme:
Genel Kast: Genel kast, ceza hukukunda kanunun yalnızca tipik fiilin kasten işlenmesini aradığı, failin saik ve amacının suçun unsuru sayılmadığı klasik kasıt biçimidir. Suçların büyük çoğunluğu genel kastla işlenebilir; örneğin kasten öldürme, kasten yaralama, hırsızlık. Özel kasta nazaran daha yaygın olup, fail hangi sebeple suç işlerse işlesin sorumluluk doğar. 5237 sayılı TCK m.21/1 temel formatı genel kasıttır.
Genel kast, ceza hukukunda kanunun yalnızca tipik fiilin kasten işlenmesini aradığı, failin saik ve amacının suçun unsuru sayılmadığı klasik kast biçimidir. Türk ceza hukukunun temel ve yaygın kasıt türüdür; suçların büyük çoğunluğu genel kastla işlenebilir.
TCK m.21/1 — "Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir."
Bu temel tanım genel kastın esasını oluşturur. Kanun ayrıca bir saik veya amaç aramazsa, fail hangi sebeple suç işlerse işlesin tipik fiili bilerek ve isteyerek gerçekleştirdiği takdirde suç oluşur.
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Bilme | Tipik fiilin maddi unsurlarını bilme |
| İsteme | Sonucu doğrudan veya olası kabullenme |
| Saik gereği yok | Failin neden suç işlediği unsur değil |
| Amaç gereği yok | Belirli bir hedef için işlemiş olmak şart değil |
Genel kast hem doğrudan kast hem olası kast ile gerçekleşebilir. Yani fail sonucu doğrudan istesin veya kabullenerek razı olsun, suç oluşur.
Türk Ceza Kanunu’nun büyük çoğunluğu genel kastlı suçtur:
| Suç | TCK Md. | Saik gerekli mi? |
|---|---|---|
| Kasten öldürme | m.81 | Hayır (özel saiki ağırlaştırıcıdır, m.82) |
| Kasten yaralama | m.86 | Hayır |
| Hırsızlık | m.141 | Hayır (yararlanma kastı zaten kavramda) |
| Mala zarar verme | m.151 | Hayır |
| Kişisel verilerin kaydedilmesi | m.135 | Hayır |
| Konut dokunulmazlığını ihlal | m.116 | Hayır |
| Hakaret | m.125 | Hayır (incelik gerektirebilir) |
Bu suçlarda fail hangi sebeple (intikam, kıskançlık, eğlence, kazanç, dini saikler) işlerse işlesin tipik fiili bilerek ve isteyerek gerçekleştirdiği takdirde suç oluşur.
| Ölçüt | Genel Kast | Özel Kast |
|---|---|---|
| Saik gereği | Yok | Var (kanunda öngörülmüş) |
| Amaç gereği | Yok | Belirli amaç gerekli |
| Kapsam | Suçların çoğu | Belirli suçlar |
| Örnek | Kasten öldürme (m.81) | Töre saiki (m.82/1-d), kan gütme (m.82/1-h) |
| Cezalandırma | Tam ceza | Genelde nitelikli hâl, daha ağır |
| Saik ispatı | Gerekmez | Zorunlu |
Genel kasıtta saik suçun unsuru olmasa da iki açıdan etkili olabilir: (1) Cezanın belirlenmesi (TCK m.61): Yüksek kötü saik (kazanç hırsı, kin) ceza ağırlaştırma yönünde takdir edilir; anlaşılabilir sebep (savunma, ailevi sebep) hafifletme yönünde. (2) Bazı nitelikli haller: Aynı suçun nitelikli halinde saik aranabilir (örn. m.82/1-h töre saiki).
Tipik fiilin gerçekleşmesi yeterlidir; sonuç şart değildir veya sonuç doğrudan tanımlanmıştır.
Kanun kasten ifadesi kullanır veya manevi unsuru açıkça yazmaz; genel kasıt yeterlidir. TCK m.22/1: Taksir açıkça öngörülmedikçe, suç sadece kasten işlenebilir → kasten işlenebilen suç.
Detay için bkz. Kasten İşlenebilen Suç.
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi