Son güncelleme:
Yararlanma Tazminatı: Yararlanma tazminatı, başkasının malını, parasını veya hakkını hukuki sebep olmaksızın kullanan kişinin elde ettiği kullanım değerini sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iade etmekle yükümlü olmasıdır; TBK m.79'un iade kapsamı ölçütü, "qui sentit commodum, sentire debet et incommodum" Latin ilkesi ve TMK m.995'teki kötüniyetli zilyet sorumluluğu ile birlikte okunur.
Yararlanma tazminatı, sebepsiz zenginleşmenin iade kapsamı meselesinin pratik en çok karşılaşılan görünümüdür: bir kişi başkasının malını/parasını/hakkını kullanmış ve kullanma değeri kendi malvarlığında kalmıştır. TBK m.79'un genişletilmiş yorumlanmasıyla, asıl edim mümkünse aynen, değilse değer iadesi bu kullanma yararını da kapsar.
Yararlanma tazminatı, iade borcu içinde bağımsız bir alacak değil, geri verme yükümlülüğünün kapsam unsurudur. Klasik formülasyon Roma hukukundan gelir: "qui sentit commodum, sentire debet et incommodum" — yararı tadan, külfeti de taşımalıdır. Türk-İsviçre öğretisi bu ilkeyi sebepsiz zenginleşme rejimine taşımış; TBK m.79'un "iade" kavramını aynen geri verme + kullanma değeri olarak kurmuştur.
Doktrinde yararlanma değerinin nasıl belirleneceği iki çizgide tartışılır. Objektif yaklaşım, kullanım değerinin piyasa rayici üzerinden hesaplanmasını savunur; kullanan kişinin gerçekte tasarruf edip etmediğine bakmaz. Sübjektif yaklaşım ise kullananın gerçek tasarrufunu esas alır. Türk öğretisi ve Yargıtay uygulaması ağırlıklı olarak objektif yaklaşıma yakın durmakla birlikte iyiniyetli kullanan lehine sübjektif düzeltmeleri kabul eder. TBK m.79 ayrımı kritiktir: iyiniyetli zenginleşen yalnızca elinde kalan değeri iade ederken, kötüniyetli zenginleşen tüm kullanma yararını ve tahmin edilebilen kazançları da öder.