Son güncelleme:
Vekilin Masraf ve Avans İsteği: Vekilin masraf ve avans isteği, vekilin işin görülmesi için yaptığı zorunlu ve yararlı masrafların faiziyle iadesini ve makul avans verilmesini müvekkilden talep edebileceği haktır (TBK m.510/1). Faiz itibaren işler; ek temerrüt aranmaz. Bu hak ücretten — vekalet ücretsiz olsa dahi masraf iadesi ve avans hakları korunur. Avans verilmemesi vekile işi durdurma hakkı tanır.
Müvekkilin borçları çatısında ücret ödeme borcuyla birlikte iki ayrı kalemden ekonomik koruma sağlar: masraf iadesi ve avans verme. m.510/1: "Müvekkil, vekilin yapmış olduğu zorunlu veya yararlı masrafları faiziyle ödemekle ve yüklendiği borçlardan onu kurtarmakla yükümlüdür."
Bu hüküm vekilin kendi cebinden harcama yapmaması ilkesini koruma altına alır; Roma hukukundaki mandatum'un ücretsiz olmasına rağmen masraf iadesi geleneğinin modern uzantısıdır.
Zorunlu masraf, işin yapılması için kaçınılmaz harcamalardır:
Zorunlu masraflar işin yapılabilirliği için şart olduğundan iade kapsamı kesindir.
Yararlı masraf, zorunlu olmamakla birlikte müvekkilin yararına yapılan makul harcamalardır:
Yararlılık testi müvekkilin somut yararına nesnel katkı ile yapılır; vekilin sübjektif değerlendirmesi yetmez.
m.510/1 faiz başlangıcını masrafın yapıldığı andan öngörür. Bu ek temerrüt ihtarına bağlı değildir; otomatik faiz işler:
Bu özel rejim m.507/2 lehe kullanma yasağı ile paralel sıkı yapı kurar; sebepsiz zenginleşmenin temerrüt-bağlı faiz rejimden ayrılır.
m.510/1'in çıkarımı olarak vekilin makul avans isteme hakkı doktrinin yerleşik kabulüdür. Avans:
Avans kesin ücret değildir; iş tamamlanmazsa kullanılmayan kısım iade edilir. Avans usulünde de m.507/2 lehe kullanma yasağı geçerlidir; vekil avans parasını kendi yararına kullanırsa faiziyle iade eder.
Müvekkil makul avansı vermezse vekil işi durdurma hakkına sahiptir. Bu durdurma:
Bu kural vekilin kendi cebinden harcama yapmama ilkesinin pratik koruması niteliğindedir.
m.510/1'in son kısmı borçtan kurtarma: vekilin müvekkil hesabına üstlendiği borçların müvekkilce kurtarılması. Örnek: Vekil müvekkil adına alımda kendi adına borçlanmışsa, müvekkil bu borcu üstlenir veya öder. Kurtarma: