Son güncelleme:
Vekaletin Sona Ermesi: Vekaletin sona ermesi, vekalet sözleşmesinin doğal nedenler veya tarafların iradesi ile son bulması olup TBK m.511-513'te düzenlenir. Üç ana sona erme yolu vardır: (1) (her iki taraf her zaman, hak feragati geçersiz; uygunsuz zaman tazminatı), (2) ("sözleşme, durum veya işin niteliği aksini gerektirmedikçe" sona erer), (3) (mirasçının haber verme + işi sürdürme yükümü).
Vekalet sözleşmesi m.511-513 sistematik olarak üç ana sona erme yolunu düzenler:
Vekil de müvekkil de her zaman vekaleti tek taraflı feshedebilir. Bu hakkın önceden feragati geçersiz sayılır (m.512/1). Ancak fesih uygunsuz zamanda ise tazminat doğar (m.512/2).
Vekaletin tek taraflı sona erdirilmesi ve vekaletin uygunsuz zamanda sona erdirilmesi detayları ayrı terimlerde işlenir.
m.513/1: "Sözleşme, durum veya işin niteliği aksini gerektirmedikçe" vekilin veya müvekkilin:
vekaleti kanunen ve kendiliğinden sona erdirir. Vekaletin ölüm-ehliyet-iflas ile sona ermesi detayında işlenir.
Vekilin ölümü halinde mirasçı gecikmeksizin müvekkili haberdar etmek ve müvekkilin yararı için işi geçici olarak sürdürmek zorundadır. Vekaletin mirasçıya geçişi ayrı terimde detaylı işlenir.
m.511-513 dışında genel sözleşme hükümlerinden de sona erme:
Vekalet sona erse de:
Vekalet sona erince vekilin yeni iş yapma yükümü düşer; ancak işi yarım bırakırsa müvekkilin uğradığı zarar tazmin edilir.
m.513'e göre vekaletin sona erdiğini iyi niyetle bilmeyen üçüncü kişilere karşı işlem vekaleti varmış gibi geçerlidir. Bu kural iyi niyet korumasıdır; vekalet sona erse de müvekkili bağlar.
| Sona Erme Yolu | Tazminat |
|---|---|
| m.512/1 zamanında fesih | Tazminat YOK |
| m.512/2 uygunsuz zamanda fesih | Karşı tarafa tazminat |
| m.513 ölüm/ehliyet/iflas | Genel kural — tazminat YOK |
| Haklı sebeple fesih | Tazminat YOK |
| Sözleşme süresi dolması | Tazminat YOK |
| Sulh | Tarafların anlaştığı şart |
m.512/1 fesih bildirimi ulaşma anı ile etki doğurur. Bildirimsiz fesih iddiası kabul edilmez; ancak bazı hallerde davranış (örnek: avukatın diğer bir avukata vekaleti devretmesi) zımni fesih sayılabilir.
m.513 ölüm/ehliyet kaybı/iflasında sona erme olayın gerçekleşmesiyle doğar; bildirim aranmaz. Ancak iyi niyetli üçüncü kişilerin korunması için müvekkilin/vekilin durumu kamuoyuna duyurması önerilir.