Son güncelleme:
Vekaletin Mirasçıya Geçişi: Vekaletin mirasçıya geçişi, vekilin ölümü halinde m.513/1 ile vekalet kanunen sona erse de mirasçının müvekkili gecikmeksizin durumdan haberdar etme ve müvekkilin yararı için yükümünü ifade eder (TBK m.513/2). Mirasçı vekaleti ; ancak müvekkilin uğrayacağı zarardan kaçınması için geçici işbirliği yapması zorunludur. Bu yükümün ihlali mirasçıyı sözleşmesel sorumluluğa muhatap kılar.
Vekaletin sona ermesi çatısında m.513/1 vekilin ölümünün vekaleti otomatik sona erdirdiğini düzenlerken, m.513/2 mirasçının ek koruma yükümlerini belirler:
"Vekilin mirasçıları, vekalete son veren olayı vekaletin sona erdirildiğini bilmeyen müvekkile gecikmeksizin bildirir ve onun zarara uğramaması için gereken önlemleri almakla yükümlüdür."
Üç ayrı yüküm:
Mirasçı, vekalet sona erdirici olayı (genellikle vekilin ölümü) gecikmeksizin müvekkile bildirmek zorundadır. Bildirim:
Geç bildirim sözleşmesel sorumluluk doğurur; mirasçı müvekkilin uğradığı zarardan sorumlu tutulur.
Mirasçı, müvekkilin zarara uğramaması için gerekli önlemleri almak zorundadır. Önlemler:
Avukatlık vekaletinde mirasçı, dosyaları ilgili baroya veya yeni avukatlığa gecikmeksizin teslim etmelidir.
Mirasçı kendi yararı için değil, müvekkilin yararı için çalışır. m.513/2'nin altında yatan ilke vekilin sadakat borcunun post-mortem uzantısıdır:
m.513/2'nin aksini gerektirmedikçe kuralı: bazı durumlarda mirasçı vekaleti devralabilir:
Vekalet sözleşmesinde "vekilin ölümü halinde mirasçı vekalet ilişkisini sürdürür" gibi açık kloz varsa, m.513/2 yedek hükmü düşer ve mirasçı vekaleti üstlenir.
Mirasçı isterse müvekkille yeni vekalet kurabilir; ama bu kanuni geçiş değil, yeni sözleşmedir. Yeni sözleşme genel kurallara tabi olur.
Vekil şirket ise (avukatlık ortaklığı, danışmanlık şirketi), şirket bireylerinden birinin ölümü vekaleti sona erdirmez; şirket diğer ortakları ile devam eder. m.513/2 sadece gerçek kişi vekiller için sıkı uygulanır.
Mirasçı vekaletin sürdürücüsü değildir ama belirli haklara sahiptir:
| Hak | Kapsam |
|---|---|
| Vekilin ücret alacağı | Yapılan iş oranında müvekkilden tahsil |
| Masraf iade alacağı | m.510/1 kıyasen mirasçıya devreder |
| Borçtan kurtarma talep hakkı | Vekilin müvekkil hesabına üstlendiği borçlar |
| Tazminat alacağı | m.510/2 vekilin tazminat alacağı mirasçıya geçer |
| Vekalet sırrı koruma | Süresiz post-mortem sadakat |
Mirasçı m.513/2 yükümlerini ihlal ederse sözleşmesel sorumluluk doğar:
İhlalin ağır kusur seviyesinde olması halinde mirasçının kişisel sorumluluğu doğar; mirasın reddedilmiş olması bu sorumluluğu sona erdirmez.
m.513/2 mirasçının yükümlerini düzenlerken, vekaletin sona erdiğini bilmeyen üçüncü kişilerle yapılan işlemler vekalet varmış gibi geçerli kalır (m.513/1 son cümle, doktrin tartışmalı). Bu kural mirasçıya: