Son güncelleme:
Toptan Tazminat: Toptan tazminat (sermaye/lump sum), TBK m.55 uyarınca haksız fiil sonucu doğan zararın, periyodik irat yerine tek seferde sermaye olarak ödenmesini ifade eden tazminat ödeme biçimidir. Bedensel zarar ve destekten yoksun kalma hâllerinde peşin sermaye değeri (PSD) yöntemiyle hesaplanır; mağdurun lehine ya da hesaplama güçlüğünde hâkimin takdiriyle tercih edilir.
Toptan tazminat (lump sum, sermaye tazminatı), TBK m.55 ile düzenlenen iki ödeme şeklinden biridir; tazminat alacağının periyodik irat yerine tek seferde toplam bir bedel olarak mağdura ödenmesini ifade eder. Aynî/nakdî ayrımı tazminatın türünü, irat/toptan ayrımı ise ödeme biçimini belirler. Toptan tazminat, özellikle sürekli iş göremezlik ve destekten yoksun kalma hâllerinde peşin sermaye değeri (PSD) yöntemiyle, geleceğe yönelik dönemsel zararların indirgenmiş bugünkü değer hesabı ile belirlenir. Doktrinde Eren ve Oğuzman/Öz, toptan ödemenin pratik üstünlüklerini şöyle sıralar: borçlu-mağdur ilişkisinin tek seferde sona ermesi, mağdura büyük yatırım kararları (tedavi, ev, eğitim) için imkân tanıması, borçlunun ileride ödeme gücünü kaybetme riskini ortadan kaldırması. Buna karşılık, gelecekteki şartlardaki değişikliklere uyarlanamaması (TBK m.55/3 uyarlama yalnızca irat için geçerlidir) toptan tazminatın temel dezavantajıdır. Hâkim TBK m.51/1 ve m.55/1 çerçevesinde takdir yetkisini kullanarak ödeme şeklini belirler; somut olayın özellikleri, mağdurun ihtiyaçları, borçlunun mali durumu, sigorta güvencesi gibi faktörler değerlendirilir.