Tek Taraflı Borç Yükleyen Sözleşme nedir?

Tek taraflı borç yükleyen sözleşme, sadece bir tarafın borç altına girdiği sözleşmedir. Bağışlama (TBK m.285), kefalet (TBK m.581), ücretsiz ariyet (TBK m.379) ve ücretsiz vekalet tipik örneklerdir. Sinallagmatik sözleşmenin tersine ödemezlik defi uygulanmaz; karşılıklı temerrüt rejimi de yoktur. Tarafların durumu farklı olduğundan bazı koruma kuralları daha sıkı uygulanır (örn: kefalette nitelikli yazılı şekil).

Tek Taraflı Borç Yükleyen Sözleşme ne demek? Hukuki tanımı

Borçlar Hukuku alanında kullanılan Tek Taraflı Borç Yükleyen Sözleşme terimi: Tek taraflı borç yükleyen sözleşme, sadece bir tarafın borç altına girdiği sözleşmedir. Bağışlama (TBK m.285), kefalet (TBK m.581), ücretsiz ariyet (TBK m.379) ve ücretsiz vekalet tipik örneklerdir. Sinallagmatik sözleşmenin tersine ödemezlik defi uygulanmaz; karşılıklı temerrüt rejimi de yoktur. Tarafların durumu farklı olduğundan bazı koruma kuralları daha sıkı uygulanır (örn: kefalette nitelikli yazılı şekil).

Tek Taraflı Borç Yükleyen Sözleşme hangi hukuk dalında kullanılır?

Tek Taraflı Borç Yükleyen Sözleşme, Borçlar Hukuku dalında kullanılan bir terimdir. Borçlar Hukuku, Türk hukuk sisteminin temel alanlarından biridir ve bu terimi anlamak ilgili mevzuatı kavramak için önemlidir.

Tek Taraflı Borç Yükleyen Sözleşme — hâkimlik

Tanım

Tek taraflı borç yükleyen sözleşme (unilateral contract, einseitiger Vertrag), sadece bir tarafın borç altına girdiği sözleşmedir. Karşılıklı edim ilişkisi (synallagma) yoktur; sadece bir taraf borçlu, diğer taraf alacaklıdır. Tipik örnekler: bağışlama (TBK m.285 — bağışlayan teslim, bağışlanan alır ama borç altına girmez), kefalet (TBK m.581 — kefil borç üstlenir, alacaklı sadece alacak hakkına sahiptir), ücretsiz ariyet (TBK m.379 — ariyet veren teslim, ariyet alan iadeyi taahhüt eder ama bedel ödemez), ücretsiz vekalet. Sinallagmatik sözleşmenin tersine ödemezlik defi uygulanmaz; karşılıklı temerrüt rejimi de yoktur. Ancak tarafların durumu farklı olduğundan kanun bazı koruma kuralları getirir.

Hukuki Niteliği

Tek taraflı borç yükleyen sözleşme, sinallagmatik kategorinin alternatifidir. Bu sözleşmelerde borç altına girmeyen tarafın korunması doğal olarak farklıdır; çoğu zaman sınırlı feragat hakkı, özel şekil zorunluluğu, rücu hakkı gibi farklı kurallar uygulanır. Bağışlamada bağışlayanın rücu hakkı (TBK m.295), kefalette nitelikli yazılı şekil (TBK m.583) tipik örneklerdir.

Dayanak

TBK m.285 (bağışlama — tek taraflı borç yükleyen sözleşme)
TBK m.295 (bağışlayanın rücu hakkı)
TBK m.379 (ariyet — ücretsiz kullanım ödüncü)
TBK m.581 (kefalet — tek taraflı borç)
TBK m.583 (kefalette nitelikli yazılı şekil — koruyucu hüküm)
TBK m.502 (vekalet — ücretsiz olabilir, tek taraflıdır)

Özellikleri / Şartları

Sadece bir taraf borç altına girer; diğer taraf sadece alacaklı veya yararlanıcıdır
Karşılıklı edim ilişkisi yoktur; synallagmatic değildir
Ödemezlik defi (TBK m.97) uygulanmaz; karşılıklı temerrüt rejimi yoktur
Tarafların durumu eşitsiz olduğu için özel koruma kuralları uygulanabilir
Tipik örnekler: bağışlama, kefalet, ücretsiz ariyet, ücretsiz vekalet

Kritik Noktalar

Tek Taraflı ≠ Sinallagmatik: Sinallagmatikte iki taraf da borç altına girer (synallagma); tek taraflıda sadece bir taraf borçludur
Eksik İki Tarafa Borç Yükleyen Sözleşme kavramı: Doktrinde bazı sözleşmeler sadece bir tarafa aslî borç yükler ama diğer taraf da yan yükümlülükler taşır (örn: ücretsiz vekalette vekil borç yüklenmez ama özen göstermek zorundadır). Bu kategori bazı kaynaklarda tek taraflıdan ayrılır
Bağışlama özel koruma: Bağışlayanın rücu hakkı (TBK m.295) — bağışlanan kötü davranışlarsa, bağışlayan ihtiyaç duyarsa rücu mümkün; bu sinallagmatik sözleşmelerde olmaz
Kefalette nitelikli yazılı şekil: Kefil tek taraflı borç altına girdiği için TBK m.583 koruyucu olarak nitelikli yazılı şekil + eş rızası arar
Tek taraflı işlem ≠ Tek taraflı sözleşme: Tek taraflı işlem bir kişinin iradesiyle hukuki sonuç doğurur (vasiyetname, iptal beyanı); tek taraflı sözleşme iki tarafın anlaşması olan ama sadece birinin borç altına girdiği sözleşmedir

Aynı Alandan Bağlantılar

Tanım

Hukuki Niteliği

Dayanak

TBK m.285 (bağışlama — tek taraflı borç yükleyen sözleşme)

TBK m.295 (bağışlayanın rücu hakkı)

TBK m.379 (ariyet — ücretsiz kullanım ödüncü)

TBK m.581 (kefalet — tek taraflı borç)

TBK m.583 (kefalette nitelikli yazılı şekil — koruyucu hüküm)

TBK m.502 (vekalet — ücretsiz olabilir, tek taraflıdır)

Özellikleri / Şartları

Sadece bir taraf borç altına girer; diğer taraf sadece alacaklı veya yararlanıcıdır

Karşılıklı edim ilişkisi yoktur; synallagmatic değildir

Ödemezlik defi (TBK m.97) uygulanmaz; karşılıklı temerrüt rejimi yoktur

Tarafların durumu eşitsiz olduğu için özel koruma kuralları uygulanabilir

Tipik örnekler: bağışlama, kefalet, ücretsiz ariyet, ücretsiz vekalet

Kritik Noktalar

Tek Taraflı ≠ Sinallagmatik: Sinallagmatikte iki taraf da borç altına girer (synallagma); tek taraflıda sadece bir taraf borçludur

Eksik İki Tarafa Borç Yükleyen Sözleşme kavramı: Doktrinde bazı sözleşmeler sadece bir tarafa aslî borç yükler ama diğer taraf da yan yükümlülükler taşır (örn: ücretsiz vekalette vekil borç yüklenmez ama özen göstermek zorundadır). Bu kategori bazı kaynaklarda tek taraflıdan ayrılır

Bağışlama özel koruma: Bağışlayanın rücu hakkı (TBK m.295) — bağışlanan kötü davranışlarsa, bağışlayan ihtiyaç duyarsa rücu mümkün; bu sinallagmatik sözleşmelerde olmaz

Kefalette nitelikli yazılı şekil: Kefil tek taraflı borç altına girdiği için TBK m.583 koruyucu olarak nitelikli yazılı şekil + eş rızası arar

Tek taraflı işlem ≠ Tek taraflı sözleşme: Tek taraflı işlem bir kişinin iradesiyle hukuki sonuç doğurur (vasiyetname, iptal beyanı); tek taraflı sözleşme iki tarafın anlaşması olan ama sadece birinin borç altına girdiği sözleşmedir

Tek Taraflı Borç Yükleyen Sözleşme Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım

Hukuki Niteliği

Dayanak

Özellikleri / Şartları

Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler

Tek Taraflı Borç Yükleyen Sözleşme Nedir?

Tanım

Detaylı Açıklama

Tanım

Hukuki Niteliği

Dayanak

Özellikleri / Şartları

Kritik Noktalar

Aynı Alandan Bağlantılar

İlgili İçerikler